ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން ޝަނިމު

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ 2 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފުލުހުން ހުށަހަޅައިފިނަމަ ބަންދާމެދު އަލުން ނިންމުމަށް އެންގި

ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/2025/1473

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

މަސްތުވާތަކެތީގެ ތުހުމަތެއްގައި ކުރިން ބަންދުކުރުމަށް ނިންމި ސަބަބުތައް ބަދަލުވި ގޮތެއް ބަޔާންނުކޮށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރުޠާއެކު ބަންދުން ދޫކުރި އަމުރަކީ ޞައްޙަ އަމުރެއްތޯ، އަދި ދަށުކޯޓުގެ އިޚްތިޔާރީ ނިންމުމަކަށް އިސްތިއުނާފީ ކޯޓު ވަދެވޭނީ ކޮން ޙާލަތެއްގައިތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. އިސްތިއުނާފު ބިނާވެފައިވަނީ ދަށުކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުގެ އިޚްތިޔާރީ ނިންމުމެއްގެ މައްޗަށްނަމަ، އެ އިޚްތިޔާރު ބޭނުންކުރި ގޮތަށް އިސްތިއުނާފީ ކޯޓު ވަންނާނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އޚމ ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ މަދު ޙާލަތްތަކުގައެވެ؛ އެ ޙާލަތްތަކުން ކޮން ޙާލަތެއްކަން އިސްތިއުނާފު ފޯމުން އެނގޭގޮތަށް ބަޔާންކުރުމަކީ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. (ޕެރ. 13)
2. އިސްތިއުނާފު ފޯމު އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި އެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަނުކުރިނަމަވެސް، އިސްތިއުނާފު ފޯމާއި ޝަރީޢަތުގައި ދެކެވުނު ވާހަކަ ޖުމްލަކޮށް ބަލައި އިސްތިއުނާފާމެދު ގޮތެއް ނިންމިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 14)
3. ކުރިން ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ 3 އަދި 4 ވަނަ ނަންބަރު ފުރިހަމަވާކަމަށް ބަލައި ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކޮށްފައިވާއިރު، އިތުރު ހެކިތަކާއެކު ބަންދަށް އެދުމުން ބަންދުން ދޫކުރާނަމަ، އެ ޙާލަތު ބަދަލުވީ ކިހިނެއްކަމާއި އެ ނަންބަރުތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރި ގޮތް އަމުރުން ސާފުކޮށް އެނގެންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 17-18)
4. ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ސަބަބުތައް ހުރިކަމަށް ކުރިން ބެލިފައިވާއިރު، އެކަން ބަދަލުވި ގޮތް ބަންދުން ދޫކުރި އަމުރުން ނޭނގޭނަމަ، ބަންދުން ދޫކުރުމަށް ނިންމި ނިންމުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 19)
5. ޚިލާފު ރައުޔު (ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުލްމާނިޢު ޙުސައިން): ބަންދާމެދު ނިންމުމެއް އިސްތިއުނާފު ކުރެވޭނީ ޤާނޫނީ ޚިލާފެއް، ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރުމުގައި ނުވަތަ މާނަކުރުމުގައި ކުށެއް، ނުވަތަ ނިންމުމަށް އަސަރުކުރާ އިޖުރާއީ ގޯހެއް ހުރިކަމަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ސަބަބު ހުރިނަމައެވެ؛ އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާއަކީ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް ހޯދޭ ދެވަނަ ފުރުޞަތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 24-26)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ، 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ކ)
• ގަވާއިދު ނަންބަރު 2021-SC-REG-01 (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ 3 އަދި 4 ވަނަ ނަންބަރު
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާ (ޚިލާފު ރައުޔު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/51 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އޚމ) ޤަޟިއްޔާ، 15 ވަނަ ޕެރެގްރާފް
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/93 ޤަޟިއްޔާ
• ހައިކޯޓުގެ 2023/HC-B12/14,16 (ސަން ކޮންސްޓްރަކްޝަން އެންޑް އިންޖިނިއަރިންގ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް އަދި އިތުރު ފަރާތެއް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ޤަޟިއްޔާ