ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޙުސައިން ވިސާމް

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު

ދަށު ކޯޓު: ލ. ގަމު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 659-CA/47/2026

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވިފައިވާ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއް، ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގައި އަސްލު މައްސަލައިގެ ހެކީގެ ބުރަދަނަށް ބަލައި ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާއާއި 143 (ރ) އާ އެއްގޮތް އަމުރެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގައި ހިނގަމުންދާ އަސްލު މައްސަލައިގެ ޝަރީޢަތުގައި ހުށަހެޅޭ ހެކިތަކާމެދު ބަހުސްކޮށް، ހެކިތަކުން ދޭހަވާގޮތާއި ހެކީގެ ބުރަދަން ބަޔާންކުރުމަކީ ޝަރީޢަތުގެ ނަތީޖާ ކުރިން ހާމަކޮށް އަސްލު މައްސަލައަށް އަސަރުކުރާ ކަމަކަށްވާތީ، އެގޮތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަންދުން ދޫކުރުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 17-18؛ ޢިރުފާން ތަޤިއްޔު [2024] SC 14)
2. ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 (ރ) އާއި 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން މީހަކު ބަންދުކުރެވޭނީ ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެކި ހުރެ، 49 ވަނަ މާއްދާގެ ހާލަތެއް ވުޖޫދުވެގެންނެވެ؛ އެފަދަ ބަންދުން ވީއްލޭނީ އެ ހެކި ހުރިކަމަށް ބަލައިގަތް ސަބަބު ނެތިގެން، ނުވަތަ ވުޖޫދުވި ހާލަތު ނަފީވެގެން، ނުވަތަ ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ އެހެން ސަބަބަކަށެވެ. (ޕެރ. 20؛ ޝަހީބް އިބްރާހީމް 2020/SC-A/93)
3. ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރި އަމުރެއް ނިމުމަކަށް ގެންނަނަމަ، ހެކި ނެތިދިޔަ ގޮތް ނުވަތަ ވުޖޫދުވި ހާލަތު ނަފީވި ގޮތް ސާފުކޮށް ބަޔާންކުރަންޖެހެއެވެ؛ ބަންދުކުރިއިރު އެނގެން އޮތް ޙަޤީޤަތްތަކަށް (ހެކިބަސްދޭނީ ފުލުހުންނާއި އާންމުން ކަމަށްވުން) ބަދަލެއް ނައިސް އޮއްވާ އެއީ ދޫކޮށްލުމުގެ ސަބަބަކަށް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 19، 21-23)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ އަދި 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ)
• ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު (01-REG-SC-2021) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާ
• ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢިރުފާން ތަޤިއްޔު [2024] SC 14
• ޝަހީބް އިބްރާހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް (2020/SC-A/93)
• 2025/HC-B12/44 (ކުރީގެ ބަންދުން ދޫކުރުމުގެ އަމުރު ބާޠިލުކުރި ޤަޟިއްޔާ)