ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް ޕލކ ވ. ފާޠިމަތު ޝަފްރަތު

ނަތީޖާ: ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން (166/VTR/2019) ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަޒީފާއާބެހޭ، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން، ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢަކުރުން

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ބޭންކުގެ އިންޓަރނަލް އެކައުންޓްތަކުން މުވައްޒަފުގެ ކްރެޑިޓް ކާޑުތަކަށް ޝައްކު އުފެދޭ ފައިސާ ޖަމާވިއިރު އޭގެ ޞައްޙަކަން ނުބަލައި ބޭންކާ ހިއްސާނުކުރުމުގެ ސަބަބުން، ފާޅުކަން ބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއްގެ ގޮތުގައި ނޯޓިހަކާ ނުލައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވޭތޯއާއި، ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢަކުރުމަށް ހައިކޯޓުން ނިންމުން ރަނގަޅުތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މުވައްޒަފު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ ޢަދުލުވެރި އަދި އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކަމުގައިވާނަމަ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ؛ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަކޮށްފައިވާ އިޖުރާއަތަކީ ޢަދުލުވެރި އިޖުރާއަތަކަށްވުމެވެ. (ޕެރ. 19)
2. ބޭންކުގެ މުވައްޒަފުން އަމިއްލަ ކްރެޑިޓް ކާޑަށް ފައިސާ ދެއްކުމުގައި، އާއިލާގެ މެންބަރުން ހިމެނޭ ގޮތުން ތިމާ ނޫން މީހެއްގެ ފައިސާއިން ނުދެއްކޭނެކަމަށް ބޭންކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލު އޮތްއިރު، ފިރިމީހާ މުވައްޒަފުގެ ކްރެޑިޓް ކާޑަށް ދައްކާ ފައިސާއަކީ މުވައްޒަފުގެ އަމިއްލަ ފައިސާއެއް ނޫންކަމުން، އެއީ އެ އުޞޫލާ ޚިލާފުވާ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 25)
3. ޚިޔާނާތުން ހޯދާފައިވާ ފައިސާގެ ނުޙައްޤު މުއްސަނދިކަމުގައި ފިރިމީހާ އުޅެފައިވާއިރު، އެއް ފުރާޅެއްގެ ދަށުގައި ދިރިއުޅޭ ދެމަފިރިންގެ ތެރެއިން އަނެކަކު އެ ފައިސާ ހޯދާފައިވަނީ ޚިޔާނާތުން ކަމަށް އަންދާޒާ ނުކުރެވޭ ކަމަށް ބުނާ ބުނުމަކީ ޤަބޫލުކުރެވިދާނެ ބުނުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 27)
4. ބޭންކުގެ ޑިސިޕްލިނަރީ ޕްރޮސީޖަރގެ ސީރިއަސް/ގްރޮސް މިސްކޮންޑަކްޓާބެހޭ މާއްދާތަކުގެ ދަށުން، ކަމެއް ކުރުން ނުވަތަ ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ނުކޮށް ދޫކޮށްލުމުގެ ސަބަބުން ބޭންކުން މުވައްޒަފުގެ މައްޗަށް ކުރާ އިތުބާރާއި ޔަޤީންކަމަށް ނުވަތަ ޢާންމުން ބޭންކަށް ކުރާ އިތުބާރަށް ބުރޫއަރާނަމަ، އެއީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭ ފާޅުކަން ބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއްގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ. (ޕެރ. 18، 28)
5. މުވައްޒަފަށް ތުހުމަތު ކުރެވުނީ ފާޅުކަން ބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއްކަމަށްވެ، އޭގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ނޯޓިހަކާ ނުލައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ލިބިފައިވާ ހާލަތެއްގައި، އެ ބަޔާންކުރި ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ؛ އެހެންކަމުން ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢަކުރުމަށް ކުރި ހައިކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުވެއެވެ. (ޕެރ. 28–29)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާ
• ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސްގެ ޑިސިޕްލިނަރީ އެންޑް ގްރީވަންސް ޕްރޮސީޖަރގެ 3.1(1)، 3.1(6) އަދި 3.1(8)
• [2021] SC 35 (އާމިނަތު އަރީޖު ޙުސައިން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
• [2022] SC 88 (ޢަލީ ޢައްޒާމް އަދި އިތުރު 4 ފަރާތެއް ވ. މޯލްޑިވްސް އިންފްލައިޓް ކޭޓަރިންގ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
• [2023] SC 28 (އިސްމާޢީލް ސިވާން ވ. މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް)
• 2017/SC-A/44 (ސަންލޭންޑް ޓްރެވަލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަންޖަލީން މޭރީ ނާޒިއު)