ދިވެހި ދައުލަތް (މޯލްޑިވްސް ނޭޝަނަލް ޑިފެންސް ފޯސް) ވ. އަޙްމަދު ޙަސަން

ނަތީޖާ: ހައިކޯޓާއި ސިވިލް ކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު؛ 1 އަހަރުގެ ބަދަލުގެ ބަދަލުގައި 3 މަހުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތާ އެއްވަރުގެ އަދަދު 15 ދުވަހުގެ ތެރޭ ދެއްކުމަށް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެ، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވެ ސިފައިންގެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި މުވައްޒަފަކަށް 1 އަހަރުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތާއި ރަމަޟާން ޢިނާޔަތް ނަގައިދިނުމަށް ކުރި ޙުކުމް، މިފަދަ ހާލަތުގައި ބަދަލުގެ މިންވަރާ ގުޅޭ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މުވައްޒަފެއްގެ ޢަމަލުތައް ހުރީ ކޮންމެ ސިފައެއްގައި ކަމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ފެނުނު ނަމަވެސް، ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ ލާޒިމު އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަކުރުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ދޫކޮށްލެވޭ ނުވަތަ އިންކާރުކުރެވޭ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ އެ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަނުކޮށްފިނަމަ އެ ޚިލާފުވުމަށް ބަދަލު ނަގައިދިނުން ލާޒިމުވެއެވެ (ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން ވ. އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު). (ޕެރ. 19)
2. އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ފުރިހަމައަށް ޤާއިމުނުވުމުން ނަގައިދޭ ބަދަލަކީ ހަމައެކަނި އަދަބެއްގެ ސިފައިގައި ރަމްޒީގޮތުން ނަގައިދޭ ބަދަލެކެވެ؛ އޭގެ ޢަދަދު މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާ ހާލަތުގައި ނަގައިދޭ ބަދަލަށްވުރެ ކުޑަވާންޖެހޭނެއެވެ؛ އަދި އެ ބަދަލު ކަނޑައަޅަންވާނީ މައްސަލައިގެ ބާވަތާއި، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވާ މިންވަރާއި، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރުމަށް ހޭދަވާނެ މުއްދަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށްގެން ޢަދުލުވެރި ބަދަލެއްގެ ގޮތުގައެވެ (އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު އަދި އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޒުހަރު ރަޝާދު). (ޕެރ. 19)
3. އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވީ ކަމަށް ބެލެވޭނީ، އެންމެ ކުޑަމިނުން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ޚިލާފުވެއްޖެ ކަމަށް ފެންނަ ސަބަބުތައް މުވައްޒަފަށް އަންގައި، ބޯޑެއް ނުވަތަ ކޮމިޓީއެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ޙާޟިރުވެ ތުހުމަތުތަކާމެދު ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދީ، ވަކިކުރުމުގެ ނިންމުން އޭގެ ސަބަބުތައް އޮޅުންފިލާގޮތަށް ބަޔާންކޮށް ލިޔުމަކުން މުވައްޒަފަށް ރައްދުކުރުމުންނެވެ (އަޒުހަރު ރަޝާދު ޤަޟިއްޔާގެ ޕެރ. 28)؛ ހަމައެކަނި މިލިޓަރީ ޕޮލިހަށް ބަޔާން ދީފައިވުމަކީ، ތަޙްޤީޤުގެ ފުރިހަމަ ރިޕޯޓެއް ނެތި، ސަބަބުތައް އަންގާފައި ނުވާނަމަ، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 21–22)
4. މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާ މައްސަލަތަކުގައި ބަދަލުގެ މިންވަރު ކަނޑައަޅަންވާނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލުތަކާއި، އެފަދަ މައްސަލަތަކުގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނަގައިދީފައިވާ ބަދަލުގެ މިންވަރަށް ރިޢާޔަތްކޮށްގެންނެވެ (އަޒުހަރު ރަޝާދު: 2 މަހުގެ މުސާރަ؛ މުޙައްމަދު ޝަމްޢޫން ނަޞީރު: 3 މަހުގެ މުސާރަ)؛ އެހެންކަމުން 1 އަހަރުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް ނަގައިދިނުމަށް ކުރި ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހި، ވަކިކުރިއިރު ލިބެމުންދިޔަ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތުގެ ނިސްބަތުން 3 މަހުގެ އަދަދު ކަނޑައެޅުނެވެ. (ޕެރ. 23–24، 26)
5. ރަމަޟާން މަހުގެ ޢިނާޔަތަކީ ރަމަޟާން މަހާ ގުޅިގެން ދެވޭ ޢިނާޔަތަކަށްވާތީ، ބަދަލު ހިސާބުކުރާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ރަމަޟާން މަސް ނުވަދެއްޖެނަމަ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ރަމަޟާން ޢިނާޔަތް ނަގައިނުދެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 25)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް ވ. އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު (ސުޕްރީމް ކޯޓު 2014/SC-A/27، 30)، ޕެރ. 48
• އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޒުހަރު ރަޝާދު (ސުޕްރީމް ކޯޓު 2017/SC-A/38)، ޕެރ. 28، 30، 31
• މުޙައްމަދު ޝަމްޢޫން ނަޞީރު ވ. އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް (ސުޕްރީމް ކޯޓު 2019/SC-A/17)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2008 (ސިފައިންގެ ޤާނޫނު) ގެ 31 ވަނަ މާއްދާ (ވަކިކުރުމުގެ ބާރު – ވާޤިޢާގައި)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 3 (ހައިކޯޓުން ބުރަވި)
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (ދައުލަތުގެ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާ)