ސަލީމާ ޢަލީ ވ. ޢަބްދުއްނާސިރު އިސްމާޢީލް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ސިވިލް ކޯޓުން އެއްބަސްވުމުގެ ތާރީޚުން 6 އަހަރު އުނިކޮށް 06 ފެބުރުއަރީ 2011 އިން ފެށިގެން މަހަކު 8000 ރުފިޔާގެ ރޭޓުން ކުލި ހިސާބުކޮށް ބުރި ހެދުމުގެ ޚަރަދު ކަނޑައި 170,852.91 ރުފިޔާ ނަގައިދިނުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- 4 ބުރީގެ އިމާރާތެއް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުގެ ޚަރަދުގައި ކުރުމަށް 2005 ގައި ވި އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން އިމާރާތްކުރުމަށް 72 މަސް ދީފައިވިއެވެ؛ ނަމަވެސް އޭނާ އެއްބަސްވުމުގެ ބޭރުން 5 ވަނަ ބުރިއެއް ހަދައި ބޭނުންކުރިއެވެ. ކުރީގެ މައްސަލައެއްގައި އެ ބުރީގެ މިޘްލީ ކުލި ދައްކަންޖެހޭކަމަށް ކަނޑައެޅި ހައިކޯޓުން ތާއީދުކުރިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- އެއްބަސްވުމުގެ ބޭރުން ހެދި އިމާރާތުގެ 5 ވަނަ ބުރީގެ މިޘްލީ ކުލި ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ދައްކަންޖެހެނީ ކޮން ތާރީޚަކުން ފެށިގެންތޯ؛ އެއްބަސްވުމުގައި 4 ބުރި އިމާރާތްކުރުމަށް ދީފައިވާ 6 އަހަރުގެ މުއްދަތު އުނިކުރުން ރަނގަޅުތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް ބުނީ ބުރި ބޭނުންކުރަން ފެށީ 2010 ގައިކަމަށް (ނުވަތަ 2008 އޮކްޓޯބަރުން) ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތް އިޢުތިރާފުވެފައިވާއިރު 6 އަހަރު އުނިކުރުމުގެ ހަމައެއް ނެތްކަމަށެވެ. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވި ފަރާތް ބުނީ ސްޓްރަކްޗަރ 2009 ގައި ނިމި، ފިނިޝިންގ 2010 ގައި ނިމުނުކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- 6 އަހަރުގެ މުއްދަތަކީ 4 ބުރި އިމާރާތަށް ދީފައިވާ މުއްދަތުކަމާއި، 5 ވަނަ ބުރިއަކީ އެއްބަސްވުމުގެ ބޭރުން ހެދި ތަނަކަށްވާތީ ކުލި ފެށެނީ ބޭނުންކުރަން ފެށި ދުވަހުންކަމާއި، ކޮންޓްރެކްޓަރުގެ ލިޔުމުން އެއީ 2010 ފެބުރުއަރީކަމަށް ހައިކޯޓުން ކަނޑައަޅައި ކުލީގެ ޢަދަދު އިތުރުކުރިއެވެ. 2008 ގެ ދަޢުވާ ސާބިތުކުރަން ހުށަހެޅި ހެކިބަހަކީ ކޮއްކޮގެ ހެކިބަސް އެކަނިކަމުން ކާފީ ނުވިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ސިވިލް ކޯޓު 1169/Cv-C/2016
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު؛ ކުލި ފެށޭ ތާރީޚު 2010 ފެބުރުއަރީއަށް ބަދަލުކޮށް 266,852.91 ރުފިޔާ ނަގައިދިނުމަށް ޙުކުމްކުރި
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ބެލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިނުވާ ފުލޯއެއް ބޭނުންކުރި ދުވަސްތަކަށް ކުލި ހޯދުމަށް ދަޢުވާކޮށްފިނަމަ، ފަރާތްތަކުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ފުލޯތަކަށް ކުލި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލަށް ރިޢާޔަތްކޮށް މިޘްލީ ކުއްޔެއް ކަނޑައަޅައި ނަގައިދޭންވާނެއެވެ (ސިވިލް ކޯޓުގެ 2010/Cv-C/400، 2014/HC-A/246). (ޕެރ. 7-8)
ފުލޯ ބޭނުންކުރަން ފެށި ތާރީޚު ސާބިތުކުރުމަށް ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ އެއްބަނޑު ކޮއްކޮގެ ހެކިބަހަށް އެކަނި ބިނާކޮށް އެކަން ސާބިތުނުކުރެވޭނެއެވެ؛ އެއީ ކާފީ ހެއްކެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 10)
އެއްބަސްވުމުގައި އިމާރާތްކުރުމަށް ދީފައިވާ މުއްދަތަކީ އެ އެއްބަސްވުމުގައިވާ (4 ބުރީގެ) އިމާރާތަށް ދީފައިވާ މުއްދަތެކެވެ؛ އެއްބަސްވުމުގެ ބޭރުން ހެދި ބުރިއަކާމެދު ވަކި އެއްބަސްވުމެއް ނެތްނަމަ، ބިމުގެ ވެރިފަރާތް އިންކާރުކުރާ ޙާލަތުގައި އެ ބުރިއަށް ކުރީގެ އެއްބަސްވުމުގެ ޝަރުޠުތަކުން ޢަމަލުކުރަން އަންގަންޖެހޭ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 12)
އެހެންކަމުން، އެއްބަސްވުމުގެ ބޭރުން ހެދި ބުރީގެ ކުލި ދައްކަންޖެހެނީ އެ ބުރި ބޭނުންކުރަން ފެށި ދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ؛ އެއްބަސްވުމުގެ އިމާރާތްކުރުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވި ތާރީޚުން ފެށިގެނެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 12-13)
ބޭނުންކުރަން ފެށި ތާރީޚު ކަނޑައެޅުމުގައި ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފާއި ބިނާކުރި ކޮންޓްރެކްޓަރުގެ ލިޔުމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ކުލި ހިސާބުކުރުމުގައި ބުރި ހެދުމަށް ޚަރަދުވި ފައިސާ ކަނޑައި ބާކީ ނަގައިދިނުމެވެ. (ޕެރ. 11، 13-14)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/Cv-C/400
- 2014/HC-A/246
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.