ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/076ހައިކޯޓު · 22 މާރިޗު 2021 · ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ނަޝީދާ ޢަބްދުﷲ ވ. އަޙްމަދު ޙުސައިން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 22 މާރިޗު 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 477/Cv-C/2018ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ނަޝީދާ ޢަބްދުﷲ 137,903.22 ރުފިޔާގެ ކުލި ދައްކަންޖެހޭކަމަށާއި، އެއްބަސްވުމުގެ ޖައުހަރީ މާއްދާއަކާ ޚިލާފުވުމުން ޢިމާރާތް ބޭނުންކުރުމުގެ ޙައްޤު ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ތަން ހުސްކޮށް ފައިސާ ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ؛ '2 ވަނަ އިޞްލާޙު' ގެ ޞައްޙަކަން ބަލައިނުގަތެވެ.
ވާޤިޢާ
މ.ލަވްނެސްޓް ގޯތި މޫސާ ނަސީމް އަޙްމަދު ޙުސައިނަށް ވިއްކި މުޢާމަލާތް ސިވިލް ކޯޓުން 2016 ގައި ޞައްޙަކޮށް، ގަންނަ ފަރާތުން ޞައްޙަ ކުލީގެ ކޮންޓްރެކްޓުތަކަށް އިޙްތިރާމްކުރަންޖެހޭކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ. ޢިމާރާތުގެ ބައެއް ކުރިން ކުއްޔަށް ހިފައިގެން ތިބި ނަޝީދާ ޢަބްދުﷲ އަށް ކުލި ދެއްކުމަށާއި ލިޔުންތައް ހުށަހެޅުމަށް ނޯޓިސް ދިން ނަމަވެސް ކުލި ނުދައްކާތީ، އަޙްމަދު ޙުސައިން ސިވިލް ކޯޓަށް ދަޢުވާ ހުށަހެޅިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ގޯތި ވިއްކާލުމަށްފަހު، ކުރީގެ މިލްކުވެރިޔާއާއި ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތާ ދެމެދު ވެވުނު ކަމަށް ބުނާ ކުލީގެ އެއްބަސްވުންތަކާއި ކުރިއަށް ދެއްކި ކަމަށް ބުނާ ކުލި އައު މިލްކުވެރިޔާއަށް ލާޒިމުވޭތޯ، ކުރިން ކުރި ޙުކުމްތަކުގެ ސަބަބުން ރެސް ޖުޑިކާޓާގެ އުޞޫލު ހިނގާތޯ، އަދި ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ހުށަހެޅި 'ކުއްޔަށްދިނުމާއި ގުޅޭ އެއްބަސްވުމަށް ގެނެވުނު 2 ވަނަ އިޞްލާޙު' ގެ ޞައްޙަކަން ސާބިތުވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ނަޝީދާ ޢަބްދުﷲ ބުނީ ކުރީގެ ޙުކުމްތަކާ ޚިލާފަށް (ރެސް ޖުޑިކާޓާ) ނިންމިކަމަށާއި، ކުރީގެ މިލްކުވެރިޔާއަށް ގަނޑުކޮށް ކުލި ދައްކާފައިވާއިރު ޑަބަލްކޮށް ކުލި ދައްކަން އަމުރުކުރިކަމަށާއި، ކުލީގެ އެއްބަސްވުންތައް ވަކިވަކިން ބަލައިގެން މުއްދަތު ގުނީ ގޯހަށްކަމަށެވެ. އަޙްމަދު ޙުސައިން '2 ވަނަ އިޞްލާޙު' ގެ ޞައްޙަކަމަށް އިންކާރުކުރީ އޭގައި ސޮއިކުރި ކަމަށް ބުނާ ތާރީޚުގައި މޫސާ ނަސީމް ޖަލުގައި ހުރުމުންނެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކުރީގެ ޙުކުމްތަކުން ފަހުން ކުރި ކަމަށް ބުނާ އެއްބަސްވުމެއްގެ ޞައްޙަކަން ކަނޑައެޅިފައި ނުވާކަމާއި، ގަނޑުކޮށް ކުލި ދެއްކިކަން ސާބިތުނުވާކަމާއި، '2 ވަނަ އިޞްލާޙު' ގެ އަޞްލު ހުށަނާޅާ އޭގެ ޞައްޙަކަން ސާބިތުނުކުރެވޭތީ އަދި ޖަލުގެ ސިޓީއާއި ހެކިބަހުގެ ޤަރީނާއިން އެއީ އަލަށް އުފެއްދި ލިޔުމެއްކަމަށް ބުރަވެވޭތީ، އެ ލިޔުމަށް ބިނާކޮށް ކަމެއް ސާބިތުނުވާކަމަށް ކޯޓުން ދެކުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 477/Cv-C/2018
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (ނިންމި ގޮތުގެ ޢިބާރާތް ލިޔުމުން ކަނޑާލެވިފައި، ތަޙުލީލަށް ބަލައި)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ގޯތި ގަންނަ ފަރާތުން 'ޞައްޙަ ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ދަށުން ކުއްޔަށްދީފައިވާނަމަ' އެ ކޮންޓްރެކްޓަށް އިޙްތިރާމްކުރަންޖެހޭނެކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު، އެ ޢިބާރާތުގެ ތެރެއަށް ފަރާތްތަކުން ބުނާ ކޮންމެ ކޮންޓްރެކްޓެއް ނުވަދެއެވެ؛ އެ ޙުކުމުގެ ދަށަށް ކޮންޓްރެކްޓެއް ގެންދަން ބޭނުންނަމަ ފުރަތަމަ އެއީ ޞައްޙަ ކޮންޓްރެކްޓެއްކަން ސާބިތުކޮށް ކަނޑައަޅަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 19)

HN2މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ކުރިން ކުރެވުނު ޙުކުމެއްގެ އަސަރު، އެ ޙުކުމުގެ ފަހުން ފަރާތްތަކުގެ ދެމެދުގައި ކުރެވޭ މުޢާމަލާތްތަކުގެ ޞައްޙަކަމުގެ މައްޗަށް ނުހިނގާނެއެވެ؛ އެހެންކަމުން އެފަދަ މުޢާމަލާތްތަކަށް ރެސް ޖުޑިކާޓާގެ އުޞޫލު ނުހިނގައެވެ. (ޕެރ. 20)

HN3މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ކުރީގެ މިލްކުވެރިޔާއަށް ކުލި ކުރިއަށް (ގަނޑުކޮށް) ދައްކާފައިވާކަމަށް ބުނާ ބުނުމަކީ ހެކި ދައްކައިގެން ސާބިތުކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ؛ އެ މުޢާމަލާތްތަކުގެ ތަފްޞީލު އައު މިލްކުވެރިޔާއަށް ދިނުމަކީ ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުގެ ޒިންމާއެއް ކަމުން، އެކަން ސާބިތުނުކުރެވޭހާ ހިނދަކު އެކަމުގެ ޒިންމާ އައު މިލްކުވެރިޔާ ނުއުފުލޭނެއެވެ. (ޕެރ. 21، 26)

HN4މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ހުވާކޮށް ޝަރީޢަތުގައި ދިން ހެކިބަހާ ފުށުއަރާގޮތަށް ފަހުން ސިޓީއަކުން ކޯޓަށް އަންގާ ވާހަކަތަކުގެ ސަބަބުން ހެކިބަސް މުޅިން ބަލައިނުގަތުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ؛ އެ ހެކިބަސް ހުށަހެޅުނު ލިޔުންތަކާ އަޅާކިޔައި، ހެކިބަހުން ލިބޭ ޤަރީނާއަށް ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 24)

HN5މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކިތާބީ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅަންޖެހޭނީ ލިޔުމުގެ އަޞްލު (އަސާސީ ހެކި) އެވެ؛ ސާނަވީ ހެކި (ކޮޕީ ފަދަ) ބަލައިގަނެވޭނީ އަޞްލު ހުށަނޭޅުނީ ޤަބޫލުކުރެވޭ ޢުޛުރަކުންކަން ސާބިތުވެއްޖެނަމައެވެ. އަޞްލު ހުށަނާޅާ ކޮޕީއެއް ހުށަހެޅުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ހުށަހެޅި ހެއްކެއް ނޫނެވެ؛ އަދި ލިޔުމެއްގެ ތެދުކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދިއްޖެނަމަ އެ ލިޔުމުގައިވާ ކަންކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާ އޮތީ އެ ލިޔުން ހުށަހަޅާ ފަރާތުގައެވެ. (ޕެރ. 25)

HN6މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ޢިމާރާތެއް ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް އޮތުމަކީ އެ ތަން ވިއްކުން މަނާވާ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ ނަމަވެސް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިވާ ގޮތަށް ވިއްކުމަކީ ވިއްކާ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެވެ. ކުލީގެ މުއްދަތުގައި ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުގެ ރުހުމެއްނެތި ވިއްކައިފިނަމަ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމުގެ ޤާނޫނީ ނަތީޖާ ތަޙައްމަލުކުރަންޖެހޭނީ ވިއްކި ފަރާތެވެ. (ޕެރ. 26)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 24/76 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2، 3 އަދި 5 ވަނަ މާއްދާ
  • 2013/Cv-C/1722
  • 2016/Cv-C/404
  • 2017/Cv-C/2187
  • 2017/Cv-C/1051

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ