ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/441ހައިކޯޓު · 22 މާރިޗު 2021 · މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

ފަރުހާދު އިބްރާހީމް ވ. ޕްރިމިއަރ ޕްރޮޕަރޓީ ޕވޓ ލޓޑ

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 22 މާރިޗު 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 165/Cv-C/HD/2018ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ޚިދުމަތުގެ އަގަކީ ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއެއް ނަމަވެސް ޢަދަދު ހިސާބުކުރި ގޮތް ނޭނގޭތީ ނަގައިނުދީ، އެ ގޮތް އެނގޭނެ ގޮތަށް އަލުން ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލައި، ވަކީލު ފީގެ ގޮތުގައި 8000 ރުފިޔާ ދައްކަން ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކޮންޑޮމީނިއަމް ބިލްޑިންގެއް މެނޭޖްކުރާ ކުންފުނިން، އެޕާޓްމަންޓެއްގެ ވެރިފަރާތުން ކޮމަން އޭރިއާގެ އިންޝުއަރެންސް ފީއާއި މެއިންޓެނަންސް ފީ 21,290.80 ރުފިޔާ ނުދެއްކި ހުރުމުން، އެ ފައިސާއާއި ޖޫރިމަނާއާއި ވަކީލު ފީ ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ދަޢުވާކުރި ފައިސާ ނަގައިނުދީ، އަލުން ދަޢުވާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދޫކޮށްލާފައިވާ ޙާލަތެއްގައި، ދަޢުވާކުރި ފަރާތަށް ޤާނޫނީ ވަކީލު ފީގެ ގޮތުގައި 8000 ރުފިޔާ ނަގައިދިނުމަކީ ޤާނޫނާއި ހައިކޯޓުގެ ސާބިޤާތަކާ އެއްގޮތް ނިންމުމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ވަކީލު ފީ ނަގައިދިނުމަކީ 2009/HC-A/348 އާއި 2013/HC-A/218 އާއި ހިންގާ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. ރައްދުވި ފަރާތުން ބުނީ ވަކީލު ފީ ބޭނުން ނުވާ ކަމަށާއި އެ ފީ މާފުކުރި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ދަޢުވާ ސާބިތުނުވެ، އަލުން ދަޢުވާކޮށް ވަކީލު ފީ ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިފައިވާތީ ވަކީލު ފީ ދެ ފަހަރަށް ލިބުމުގެ ފުރުޞަތު ފަހިވާނެ ކަމާއި، ބައެއް ސާބިތުނުވާ ދަޢުވާއެއްގައި މުޅި ފީ ނަގައިދިނުން އިންޞާފުވެރި ނޫން ކަމަށް ބަލައި ވަކީލު ފީ ނަގައިދިން ބައި ބަދަލުކުރިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 165/Cv-C/HD/2018
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުން ވަކީލު ފީ (8000 ރުފިޔާ) ނަގައިދިން ބައި ބާޠިލު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޝަރުޢީ ކޯޓުތަކުގައި ޤާނޫނީ ވަކީލުގެ ފީ ނަގައިދިނުމާބެހޭ ގޮތުން ޢަމަލުކުރެވޭ ޤާނޫނެއް ނުވަތަ ޤަވާއިދެއް ނެތުމުން، ކުއްޔަށް ގެންދާ ތަކެތީގެ ކުލި ޝަރީޢަތުން ނަގައިދިނުމުގެ މައްސަލަތައް ފިޔަވައި އެހެން މައްސަލަތަކުގައި ވަކީލުގެ ފީ ނަގައިދެވޭނީ ޚަޞްމުންގެ މެދުގައި އެކަމާ ގުޅޭ އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވާނަމައެވެ؛ އެފަދަ އެއްބަސްވުމެއް ނެތްނަމަ ވަކީލުގެ ފީ ނަގައި ނުދެވޭނެއެވެ. (2009/HC-A/348؛ 2013/HC-A/218)

HN2މަދަނީ › މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

އެޕާޓްމަންޓް ގަނެވިއްކުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ބައެއް ކަމުގައިވާ ހިންގާ ގަވާއިދުގައި، ގަވާއިދާ ޚިލާފުވާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ޤާނޫނީ ވަކީލުންގެ އަގު އެޅުމުގެ އިޚްތިޔާރު ބޯޑަށް ލިބިދީފައިވާއިރު، ބިލްޑިންގ މެނޭޖްކުރާ ކުންފުންޏަށް އެ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާ އުފުލުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވެއެވެ.

HN3މަދަނީ › މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

ކޯޓަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލައެއްގައި ޤާނޫނީ ވަކީލުގެ ފީ ނަގައިދިނުމުގައި ޢާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން ޢަމަލުކުރެވެނީ މައްސަލައިގައި ކާމިޔާބުވި ފަރާތުގެ ވަކީލު ފީ ބަލިވި ފަރާތުން ދައްކަން އެންގުމެވެ.

HN4މަދަނީ › މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

ދަޢުވާގެ ބައެއް ސާބިތުވެ ބައެއް ސާބިތުނުވާ ޙާލަތެއްގައި ވަކީލު ފީގެ ގޮތުގައި އެދުނު ފައިސާ އެއްކޮށް ނަގައިދިނުމަކީ އިންޞާފުވެރި ނިންމުމެއް ނޫނެވެ؛ ދަޢުވާ ސާބިތުވި ނިސްބަތަށް ވަކީލު ފީ ނަގައިދިނުމަކީ ޤަބޫލުކުރެވޭ ޢަދުލުވެރި ހަމައެކެވެ.

HN5މަދަނީ › މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

ދަޢުވާގެ ފައިސާ ނަގައިނުދީ، އެ ފައިސާ ހޯދުމަށް އަލުން ދަށުކޯޓަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިދީފައިވާ ޙާލަތެއްގައި، ވަކީލު ފީ މިހާރު ނަގައިދީފިނަމަ އެއް މުޢާމަލާތަކާ ގުޅިގެން ވަކީލު ފީ ދެ ފަހަރަށް ލިބުމުގެ ފުރުޞަތު ފަހިވާނެ ކަމުން، އެފަދަ ޙާލަތެއްގައި ވަކީލު ފީ ނަގައިދިނުމަކީ ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ނިންމުމެކެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • 2009/HC-A/348
  • 2013/HC-A/218
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 6/2008 (ޢާންމު ގަވާއިދުތަކާ ބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ ޖަދުވަލުގައިވާ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވަކާލާތުކުރާ ވަކީލުންނާބެހޭ ގަވާއިދުގެ 5 ވަނަ މާއްދާ (2009/HC-A/348 ގައި ޙަވާލާދީފައިވާ ގޮތުން)
  • ކުއްޔަށް ގެންދާ ތަކެތީގެ ކުލި ޝަރީޢަތުން ނަގައިދިނުމާބެހޭ ގަވާއިދު (2009/HC-A/348 ގައި ޙަވާލާދީފައިވާ ގޮތުން)
  • އަމީން އެވެނިއުގެ ހިންގާ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާ (އެއްބަސްވުމުގެ ބައެއް)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޙުސައިން ޝަހީދު، ފާޠިމަތު ފަރުހީޒާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ