ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2017/HC-A/142ހައިކޯޓު · 23 މާރިޗު 2021 · ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

މުޙައްމަދު ޢަބްދުﷲ ވ. އަޙްމަދު މުޙައްމަދު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 23 މާރިޗު 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1187/Cv-C/2016ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތް އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެފައިވާކަން ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށް، އެ ފަރާތް ކޮށްފައިވާ ޢިމާރާތުގެ އަގުގެ ގޮތުގައި 2,765,917.62 ރުފިޔާ 9 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދެއްކުމަށް ވެރިފަރާތަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ގޯއްޗެއްގެ ވެރިފަރާތާއި ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތާ ދެމެދު ހެދި ޢިމާރާތްކުރުމާއި ޢިމާރާތް ކުއްޔަށް ހިފުމުގެ އެގްރީމެންޓެއްގެ ދަށުން 8 ބުރީގެ ޢިމާރާތެއް 18 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކޮށް ވެރިފަރާތަށް 2 ފްލޯރާއި ޓެރަސް ޙަވާލުކުރަން އެއްބަސްވެފައި ވީއިރު، އެ މުއްދަތުގައި ޢިމާރާތް ނުނިމުމާއި ކަރަންޓް ބިލް ނުދެއްކުން ފަދަ ސަބަބުތަކަށް އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށް ތަން ޙަވާލުކުރުމަށް ވެރިފަރާތުން ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބިމުގައި އިމާރާތްކޮށް ކުއްޔަށް ހިފުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި، ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތުގައި އިމާރާތް ނުނިމުމަކީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރެވޭނެ ސަބަބެއްތޯ، އަދި ޚިލާފު ޙައްލުކުރުމުގެ މާއްދާގައިވާ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަވެފައިވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބުނީ އެއްބަސްވުމުގައި ބާޠިލުކުރެވޭނެ ހާލަތްތައް ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު އެ ހާލަތްތަކަށް ނުފެތޭ ގޮތަށް ދަށުކޯޓުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރި ކަމަށާއި، ތަން އަގުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރި އިޖުރާއަތުގައި މައްސަލަ ހުރި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އެއްބަސްވުމުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގައި މުއްދަތަށް ނުނިމިއްޖެނަމަ މަހަކު 5000 ރުފިޔާ ދިނުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާތީ، މުއްދަތަށް ނުނިމުމަކީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމަށް އެއްބަސްވުން ތަންދޭ ސަބަބެއް ނޫންކަމަށް ހައިކޯޓުން ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 1187/Cv-C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ނިމުނު ގޮތް ލިޔުމުގައި ނުހިމެނޭ (ތަޙުލީލުން ފެންނަނީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރި ސިވިލް ކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމުނުކުރާ ގޮތަށް)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

(ޕެރ. 13.1.6) އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމުން ފުރަތަމަ ވާހަކަދައްކައިގެން ޙައްލުކުރަން ލާޒިމްކުރާ މާއްދާއެއް އެއްބަސްވުމުގައި ހުރި ނަމަވެސް، ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި މަޝްވަރާކުރެވިފައިވާކަން އެނގި، ކޯޓުގެ ޑިސްޕިއުޓް ރިސޮލިއުޝަންގައި ޞުލްޙަވެރިކަމާއެކު ޙައްލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބުމުން ދެފަރާތުން އެއީ ޝަރީޢަތުން ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭ މައްސަލައެއްކަމަށް ބުނެ ތަޙްވީލުކުރެވިފައިވާނަމަ، އެ މާއްދާގެ ދަށުން ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަވެފައިވާ ކަމުގައި ބަލަންޖެހޭނެއެވެ.

HN2މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

(ޕެރ. 13.2.4) ކޮންސްޓްރަކްޝަނާ ގުޅޭ އެއްބަސްވުންތަކުގައި މަސައްކަތް ނިންމަންޖެހޭ ވަގުތާއި އެ ވަގުތަށް ނުނިންމުމުން ނިކުންނަ ނަތީޖާއަކީ ދެފަރާތުގެ އެއްބަސްވުމަށް ބަރޯސާވާ ކަމެކެވެ؛ "ޓައިމް އިޒް އޮފް އެސެންސް" ފަދަ މާއްދާތައް ހިމެނެނީ އިލްތިޒާމްތައް ވަގުތަށް ނިންމުމުގެ އަހައްމިއްޔަތު ދޭހަކޮށްދިނުމަށެވެ.

HN3މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

(ޕެރ. 13.2.4) ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތަށް ތަން ނުނިމިއްޖެނަމަ ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތް (މިސާލަކަށް ޙަވާލުކުރެވެންދެން މަހަކު ފައިސާއެއް ދިނުން) އެއްބަސްވުމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ، ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތަށް ނުނިމުމަކީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރެވޭނެ ހާލަތެއް އުފަންކުރާ ކަމެއްކަމަށް އެއްބަސްވުން ތަޞައްވަރުކޮށްފައި ނުވާތީ، އެ ސަބަބުގެ މައްޗަށް އެއްބަސްވުން ބާޠިލުނުކުރެވޭނެއެވެ.

HN4މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

(ޕެރ. 13.2.4) އެފަދަ ހާލަތެއްގައި ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތަށް ލިބިގެންވަނީ އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ލިބެންޖެހޭ ފައިސާ ހޯދުމަށާއި، އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ތަން ނިންމުމަށް އެދި ދަޢުވާކުރުމުގެ ފުރުޞަތެވެ.

HN5މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

(ޕެރ. 14) އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރެވިފައިވަނީ އެއްބަސްވުމުގެ ތަރަޙައިގެ ތެރެއިން ނޫންކަމަށް ބެލެވޭ ހާލަތުގައި، އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށް ތަން އަގުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރި އިޖުރާއަތާ ގުޅޭ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކާމެދު މައުޟޫޢީ ގޮތުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަން ނުޖެހެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (1، 2) އަދި (ނ)، 21 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ސިވިލް ކޯޓުގެ ނިންމުމުގައި)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާ (ދަޢުވާގައި)
  • 2015/HC-A/132 (ސިވިލް ކޯޓުގެ ނިންމުމުގައި)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ، ޢަލީ ސަމީރު، ޙަސަން ޝަފީޢު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ