ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A-02/01ހައިކޯޓު · 21 ޖުލައި 2020 · ތަރިކަ

ޞާބިރާ ޙުސައިން މޫސާ ވ. ޢަޒީޒާ ޙުސައިން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 21 ޖުލައި 2020ދަށު ކޯޓު: ސުޕްރީމް ކޯޓު 2015/SC-A/11ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
މާއެނބޫދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ގޯތީގެ 1/3 އާއި 2/3 ދެ ވާރިޘަކަށް ކަނޑައެޅިއެވެ. ހައިކޯޓުން (2012/HC-A/10) އެ ބައި ބާޠިލުކޮށް 1/2 ގެ މަގުން ބެހިއެވެ. ސުޕްރީމް ކޯޓުން (2015/SC-A/11) ދެ ޙުކުމްވެސް ބާޠިލުކޮށް ހައިކޯޓަށް އަލުން ބެލުމަށް ތަޙްވީލުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ދ. މާއެނބޫދޫގެ ބަންޑާރަ ގޯއްޗެއް ދޫކުރެވިފައިވާ ފަރާތް ނިޔާވުމުން، އޭނާގެ ތަރިކަ އާއި އޭގެ ފަހުން ނިޔާވި އަނބިމީހާގެ ތަރިކަ ބެހުމާއި ގޯތީގެ ބިން ބައިކުރުމުގެ މައްސަލައެކެވެ. ވާރިޘުންގެ ތެރެއިން ބައެއް ފަރާތްތަކުން އެމީހުންނަށް ލިބޭ ބައި އެހެން ވާރިޘުންނަށް ހަދިޔާކޮށްފައިވެއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ސުޕްރީމް ކޯޓުން ދަށުކޯޓާއި ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ތަޙްވީލުކުރި ތަރިކަ ބެހުމާއި ބަންޑާރަ ގޯތީގެ ބިން ބައިކުރުމުގެ މައްސަލައިގައި، ހައިކޯޓުން ޢަމަލުކުރަންވީ ގޮތާއި، ދެ ތަރިކައެއް އެއްކޮށް ބެހުމާއި ބަންޑާރަ ބިމުން ލިބޭ ބައި ހަދިޔާކުރުމުގެ ޞައްޙަކަން.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ހައިކޯޓުގައި ބުނީ ތަރިކައިގެ އުޞޫލުން އޭނާއަށް ލިބޭ ބައި ލިބިގަތުމަށް ބޭނުންވާ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ސުޕްރީމް ކޯޓުން ދަށުކޯޓުގެ މުޅި ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށްފައިވާތީ ތަރިކައާބެހޭ ހުރިހާ ނިންމުމެއް ބާޠިލުވެފައިވާއިރު، ދެ ތަރިކަ އެއްކޮށް ބަލައިގެން ވާރިޘުން އޮޅި ބައިތައް ކުށްކުރެވިފައިވާތީ، މައްސަލަ ވާރިޘުންގެ ފަރާތުން ދަށުކޯޓަށް އަލުން ހުށަހަޅައިގެން ބަލަންޖެހޭނެ ކަމަށް ކޯޓު ނިންމިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓު 2015/SC-A/11
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

އަލުން ބެލުމަށް ވާރިޘުންނަށް ދަށުކޯޓަށް ހުށަހެޅޭނެކަމަށް ކަނޑައެޅި (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އަދި މި ޤަޟިއްޔާގެ ކަނޑައެޅުންތަކުގެ މައްޗަށް)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ތަރިކަ

ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ސުޕްރީމް ކޯޓުން ހައިކޯޓަށް އަލުން ބެލުމަށް ތަޙްވީލުކުރާ މައްސަލައެއް ހައިކޯޓުން ބަލަންޖެހެނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ ނުކުތާގެ ތަރަހައިގެ ތެރޭގައެވެ؛ އަދި ކަންހިނގި ގޮތް އަލުން ބަލައި ވަޒަންކުރުމުގެ ފުރިހަމަ ބާރު ހައިކޯޓަށް ލިބިގެންވިޔަސް، ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނިންމާފައިވާ ގޮތާ ޚިލާފަށް ޙުކުމެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4)

HN2މަދަނީ › ތަރިކަ

ސުޕްރީމް ކޯޓުން ދަށުކޯޓުގެ މުޅި ޙުކުމާއި ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށްފައިވާއިރު، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުން ހައިކޯޓުން ތާއީދުކުރި ބައިވެސް ބާޠިލުވެއެވެ؛ އެހެންކަމުން ތަރިކައިގެ މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދެވޭނީ ވާރިޘުންގެ ފަރާތުން ދަށުކޯޓަށް އަލުން ހުށަހަޅައިގެންނެވެ. (ޕެރ. 4، 11)

HN3މަދަނީ › ތަރިކަ

ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 263 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ތަރިކައަކުން ސީދާ ލިބޭ މީހުންގެ ޤަޟިއްޔާ ފުރަތަމަ ނިންމައި، އެ ތަރިކައިން ލިބޭ ވާރިޘަކު ނިޔާވެފައިވާނަމަ އެމީހެއްގެ ތަރިކައިގެ މައްސަލަ ނިންމަންވާނީ ވަކި ޤަޟިއްޔާއަކުންނެވެ؛ ދެ ތަރިކަ އެއް ތަރިކައެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގެން ބަޔާން ނަގައި ބެހުމަކީ އެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 5، 7)

HN4މަދަނީ › ތަރިކަ

ތަރިކައިން ތަރިކައެއް އުފެދޭ ޙާލަތުގައި ދެ ތަރިކަ ވަކިން ހުށަހަޅައި ދެ ޤަޟިއްޔާއެއްގެ ގޮތުގައި އެކުގައި ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ހުރަހެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 11)

HN5މަދަނީ › ތަރިކަ

ތަރިކައިގެ ފައިސާ ބެހުމުގައި ވާރިޘުންނަށް ޝަރުޢީ ފަރީޟާގެ ގޮތުން ލިބޭ މިންވަރާއި ވާރިޘުން ކޮށްފައިވާ ހަދިޔާތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ؛ ހަމަހަމަ އުޞޫލުން ބެހުމަކީ ތަރިކައިގެ ހަމަތަކާއި ވާރިޘުން އެދުނު ގޮތާ ޚިލާފު ބެހުމެކެވެ. (ޕެރ. 9-10)

HN6މަދަނީ › ތަރިކަ

ބަންޑާރަ ބިމަކީ ތަރިކައިގައި ހިމެނޭ މުދަލެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ ބިމުގެ ނާޟިރު ކަމަށްވާ ދައުލަތުގެ ޙައްޤެކެވެ. އެ ބިމުގެ ނުއުފުލޭ މުދާ ލިބޭ ބަޔަކަށް ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިން ލިބިދެވޭ އެއްޗަކަށް ވާތީ، ވާރިޘަކަށް ބަންޑާރަ ބިމުން ލިބޭ ބައި އެހެން ވާރިޘަކަށް ހަދިޔާކުރެވިދާނެ ކަމަށް ނުފެނެއެވެ. (ޕެރ. 14، 16)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 19 ވަނަ މާއްދާ
  • ޝަރީޢަތް ކުރުމާއިބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދު (6) ގެ 263 ވަނަ މާއްދާ
  • މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖަސްޓިސްގެ ނަންބަރު 84/8 (2 ޖުލައި 1984) ސަރކިއުލަރ
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/SC-A/11
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/HC-A/10
  • ދ. މާއެނބޫދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނަންބަރު M.7.C/2011/10

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙުސައިން ޝަހީދު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ