ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/352ހައިކޯޓު · 7 ޖޫން 2020 · ޤާނޫނު ހިންގުމަށް ހުރަސް އެޅުން

ޙަސަން ސަޢީދު ޙުސައިން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 7 ޖޫން 2020ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 235/Cr-C/2018ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 533 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުށްވެރިކޮށް 4 މަހާއި 24 ދުވަހުގެ ޖަލު ޙުކުމެއް ކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ރިޝްވަތުގެ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރެއްގެ ދަށުން ފުލުހުން އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް ހޯދަމުންދާކަމަށް ނޫސްބަޔާނެއް ނެރުނު ނަމަވެސް، ހަމަ އެދުވަހު ސުޕްރީމް ކޯޓުން އެ އަމުރު ބާޠިލުކުރިއެވެ. ފުލުހަށް ޙާޟިރުނުވުމުން ޤާނޫނު ހިންގުމަށް ހުރަސްއެޅުމުގެ ދަޢުވާ ކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ސުޕްރީމް ކޯޓުން ބާޠިލުކުރި ހައްޔަރުކުރުމުގެ އަމުރެއްގެ ދަށުން ފުލުހުން ހޯދަމުންދިޔަ މީހަކު ފުލުހަށް ޙާޟިރުނުވުމުން ޤާނޫނު ހިންގުމަށް ހުރަސްއެޅުމުގެ ކުށުން ކުށްވެރިކުރުން ޞައްޙަތޯ؛ އަދި ސިއްރު ހެކިންގެ ހެކިބަސް، ދަޢުވާ ފޯމުގެ ސޮއި، 30 ދުވަހުގެ މުއްދަތު، ދިފާޢީ ހެކިން ޙާޟިރުނުކުރުން، ކުށުގެ ޢުންޞުރުތަކާއި 1006 ވަނަ މާއްދާ ތަޠުބީޤުކުރުން.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން 8 ނުކުތާ ހުށަހަޅައި، ބާޠިލު އަމުރެއްގެ މައްޗަށް ކުރި ދަޢުވާ ކަމަށާއި، ސިއްރު ހެކިން، ދަޢުވާ ފޯމު، 30 ދުވަހުގެ މުއްދަތު، ދިފާޢީ ހެކިން ޙާޟިރުނުކުރުން، ކުށުގެ ޢުންޞުރުތަކާއި 1006 ވަނަ މާއްދާއާ ބެހޭ ޚިލާފުތައް ފާހަގަކުރިއެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ސުޕްރީމް ކޯޓުން ބާޠިލުކުރި އަމުރަކަށް ތަބާނުވުމަކީ ކުށެއް ނޫންކަމާއި، ސިއްރު ހެކިންގެ ހެކިބަސް ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ނެގިކަމާއި، ސަބަބެއް ނެތި ދިފާޢީ ހެކިން ޙާޟިރުނުކުރިކަމާއި، ކުށުގެ ޢުންޞުރުތައް ސާބިތުނުވާކަމާއި، 1006 ތަޠުބީޤު ނުވާކަމަށް ބަލައި ޙުކުމް ބާޠިލުކުރިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 235/Cr-C/2018
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ޤާނޫނު ހިންގުމަށް ހުރަސް އެޅުން

ދަށު ކޯޓުގެ އަމުރަކުން ބާރުލިބިގެން ފުލުހުން މީހަކު ހޯދަމުންދަނިކޮށް އެ އަމުރު އަޞްލުން ބާޠިލުވެ (void ab initio) ބާރު ކެނޑިގެންދާ ޙާލަތުގައި، ބާޠިލުވެފައިވާ އަމުރަކަށް ތަބާނުވުމަކީ ޤާނޫނީ ކުށެއްކަމަށް ބެލެވޭނެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތެވެ؛ އެފަދަ ޢަމަލެއްގެ މައްޗަށް ކުރާ ދަޢުވާއަކީ ޤާނޫނީ ޞައްޙަ އަސާސެއް ނެތް ދަޢުވާއެކެވެ. (ނުކުތާ ށ)

HN2ޖިނާއީ › ޤާނޫނު ހިންގުމަށް ހުރަސް އެޅުން

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 147 (ހ) ގެ ދަށުން ހެކިބަސް ނަގަންވާނީ ހުޅުވާލެވިފައިވާ ޝަރީޢަތެއްގައި ހެކިން ޙާޟިރުކޮށް ހުވައިމަތީގައެވެ. 149 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހެކިބަސްދޭ މީހާ ނޭނގޭގޮތަށް ހެކިބަސް ނެގޭނީ ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ޙާލަތްތަކުގައި އެ ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތަކަށް ކަމަށްވާއިރު، އެ ޤާނޫނުގައި އެފަދަ ޙާލަތެއް ނުވަތަ ގޮތެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާތީ، ސިއްރު ހެކިންގެ ގޮތުގައި ހެކިބަސް ނެގުމަކީ 149 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ. (ނުކުތާ ރ)

HN3ޖިނާއީ › ޤާނޫނު ހިންގުމަށް ހުރަސް އެޅުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ފިޔަވައި އެހެން މީހަކު ދަޢުވާ ފޯމުގައި ސޮއިކުރާނަމަ، އެކަން ކުރަނީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުއްދަދީގެންކަން ކަށަވަރުވާނަމަ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 81 ވަނަ މާއްދާގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުވެއެވެ؛ ނަމަވެސް އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ އެ ހުއްދަ ފޯމުގައި ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކުރުމެވެ. (ނުކުތާ ބ)

HN4ޖިނާއީ › ޤާނޫނު ހިންގުމަށް ހުރަސް އެޅުން

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 140 (ނ) ގެ 30 ދުވަހުގެ މުއްދަތު ގުނުމުގައި އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގެ ތާރީޚުން ނުވަތަ ދަޢުވާގެ ލިޔެކިޔުން ލިބުނު ތާރީޚުން ގުނިދާނެއެވެ. (ނުކުތާ ޅ)

HN5ޖިނާއީ › ޤާނޫނު ހިންގުމަށް ހުރަސް އެޅުން

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ދިފާޢުގެ އެކަށީގެންވާ ވަގުތާއި ވަސީލަތް ދިނުމަކީ ޢަދުލުވެރި ޝަރީޢަތުގެ އަސާސެކެވެ. ދިފާޢީ ހެކިބަސް އަޑުއެހުމަކާ ނުލައި އޭގެ ވަޒަނެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ؛ ދިފާޢުން އެދޭ ހެކިން ސާބިތު ސަބަބެއް ބަޔާންނުކޮށް ޙާޟިރުނުކޮށް ޙުކުމްކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (ކ) އާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ނުކުތާ ކ)

HN6ޖިނާއީ › ޤާނޫނު ހިންގުމަށް ހުރަސް އެޅުން

ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 533 (ހ)(1) އާއި (2)(i) ގެ ކުށް ސާބިތުވުމަށް، ހުރަސްއެޅުނީ ކޮން ޤާނޫނެއްގެ ބާރެއް ހިންގުމަށްކަން، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ކުރި ހުއްދަނޫން ޢަމަލަކީ ކޮބައިކަން، އަދި އެއީ ހުރަސްއެޅޭނެކަން އެނގިހުރެ ކުރި ޢަމަލެއްކަން ސާބިތުކުރަންވާނެއެވެ. ފުލުހުންނަށް މީހަކު ހޯދާ ނުފެނުމަކީ އެމީހާ ކުށްވެރިކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ޢާންމު އިޢުލާނަށް ޙާޟިރުނުވުމުގެ ސަބަބުން ކުށްވެރިކުރަން އިޢުލާނު ކުރިކަމާއި، އެކަން އޭނާއަށް އެނގިފައިވާކަމާއި، ޙާޟިރުނުވިކަމާއި، ޙާޟިރުވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތްކަން ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުކުރަންވާނެއެވެ. (ނުކުތާ އ)

HN7ޖިނާއީ › ޤާނޫނު ހިންގުމަށް ހުރަސް އެޅުން

ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 1006 ވަނަ މާއްދާ ތަޠުބީޤުވަނީ އެއް ކުށަށްވުރެ ގިނަ ކުށް ސާބިތުވާ ޙާލަތުގައެވެ؛ އެއް ދަޢުވާއެއް އެކަނި ސާބިތުވެފައިވާއިރު އެ މާއްދާ ތަޠުބީޤެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ނުކުތާ ވ)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 533 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)(1)، (ހ)(2)(i) އަދި (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 24 ވަނަ މާއްދާ، 1002 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި 1006 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 81، 118، 140 (ނ)، 147 (ހ) އަދި 149 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2008 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ޤާނޫނު) ގެ 17 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 76/24 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 17 (ހ)، 20، 42 (ހ)، 51 (އ)، (ބ) އަދި (ކ)، 143 (ރ) އަދި 145 (ނ) ވަނަ މާއްދާ
  • ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ ނަންބަރު PGB/CIR/2017/3-196 (02 ޖުލައި 2017) ސާކިއުލަރ
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/SC-SJ/02 އަމުރު
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-A/36
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/387
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/364
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/182
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/181
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/HC-A/163

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޙުސައިން މަޒީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޝަރީޢަތުގެ ވީޑިއޯ

ހައިކޯޓުގެ ޔޫޓިއުބް ޗެނަލުން، މައްސަލަ ނަންބަރުން ގުޅާފައި.

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ