ހުންގާނު ޕވޓ ލޓޑ ވ. ޑރ. މިލްޒާ ޢަބްދުލްމުޙްސިން

ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ކުއްޔަށް ހިފާ ފަރާތް ނުވަތަ ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތް ނިޔާވިނަމަވެސް އެއްބަސްވުން އުވިގެން ނުދާނެކަމަށް ޞަރީޙަކޮށް ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ޙާލަތުގައިވެސް ދެފަރާތުން އެއްބަސްވުން ދަމަހައްޓަން ޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

ދެ ބައިވެރިއެއްގެ ދެމެދުގައި ކުރެވޭ ޢަޤުދު ނުވަތަ ކޮންޓްރެކްޓުގެ "އަޘަރު" އެ ކޮންޓްރެކްޓުގެ ބައިވެރިއަކު މަރުވުމަށްފަހު އޭނާގެ ވާރިޘުންނަށް ނަޤުލުވުމުގެ އުޞޫލަކީ އިސްލާމީ ފިޤުހާއި އެނޫންވެސް ތަފާތު ޤާނޫނީ ނިޒާމްތަކުގައި އިންތިޒާމުކުރެވި އެއަށް ޢަމަލުކުރެވޭ އުޞޫލެކެވެ. އެ އުޞޫލުގެ މަފްހޫމަކީ ކޮންޓްރެކްޓުގެ ބައިވެރިއަކު މަރުވުމަށްފަހު، އެ ކޮންޓްރެކްޓަކުން އުފެދޭ ޙައްޤުތަކާއި އިލްތިޒާމްތައް އޭނާގެ ވާރިޘުންނަށް އުޞޫލެއްގެ ގޮތުގައި ނަޤުލުވެގެން ދިއުމެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))

ކޮންޓްރެކްޓުން އުފެދޭ ޙައްޤުތަކާއި އިލްތިޒާމްތައް ވާރިޘުންނަށް ނަޤުލުނުވާ ޙާލަތްތަކެއް ވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި، ކޮންޓްރެކްޓުގެ އަޞްލު ބައިވެރިންގެ މެދުގައި އެ ޙައްޤުތަކާއި އިލްތިޒާމުތައް ވާރިޘުންނަށް ނަޤުލު ނުވާނެކަމަށް އެއްބަސްވެފައިވުން، ނުވަތަ ޤާނޫނުގައި ކޮންޓްރެކްޓުގެ އަޘަރު ވާރިޘުންނަށް ނަޤުލު ނުވާނެކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވުން، ނުވަތަ ކޮންޓްރެކްޓުގެ ޠަބީޢަތުގެ ގޮތުން އެ ކޮންޓްރެކްޓުން އުފެދޭ ޙައްޤުތަކާއި އިލްތިޒާމްތައް ވާރިޘުންނަށް ނަޤުލުވުމަށް ޢުޒުރުވެރިވުން ފަދަ ޙާލަތްތައް ޝާމިލުވެގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))

އިމާރާތެއް ނުވަތަ ގެއެއް ފަދަ ތަނެއް ކަނޑައެޅޭ ވަކި މުއްދަތަކަށް ކުއްޔަށްދިނުމަށް ވެވޭ ކުލީގެ ކޮންޓްރެކްޓެއްގައި ކުއްޔަށްދޭ ފަރާތް މަރުވުމަކީ އެ ކޮންޓްރެކްޓެއް ނިމުމަކަށް އަންނަ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. އެފަދަ ކޮންޓްރެކްޓެއްގައި ކުއްޔަށްދޭ ފަރާތް މަރުވުމުން، އެ ކޮންޓްރެކްޓްގެ ދަށުން ލިބިދޭ ޙައްޤުތަކާއި އަދާކުރަންޖެހޭ އިލްތިޒާމްތައް އެފަރާތުގެ ވާރިޘުންނަށް ނަޤުލުވެގެން ދިއުމަކީ އިސްލާމީ ފިޤުހުގެ ޖުމްހޫރުން އިއްތިފާޤުވާ ކަމަކަށްވުމުގެ އިތުރުން، އެއީ ތަފާތު ޖުރިސްޑިކްޝަންތަކުގެ ޤާނޫނުތަކާއި ޤަޟާއީ ޕްރެކްޓިސްތަކުގައި އިސްތިޤްރާރުވެފައިވާ މަފްހޫމެކެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))

"ގޯއްޗާއި ގޯތީގައި ހަދާ އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުމާބެހޭ ޤަވާޢިދު" ގައި ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިއަކު މަރުވެގެން ވާރިޘުންގެ މެދުގައި ބިން ބަހައިދެވޭނީ ޝަރީޢަތުން އެހެންގޮތަކަށް ނުނިންމާހާ ހިނދަކު ކުއްޔަށްދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުނުވާ ގޮތެއްގެ މަތިންކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާތީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނީ ނިޒާމުގައިވެސް އިމާރާތެއް ކުއްޔަށް ދިނުމާބެހޭ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން ކުއްޔަށްދޭ ފަރާތް މަރުވުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި އެ އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް އަންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. އޭގެ މަފްހޫމަކީ އެފަދަ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން އުފެދިފައިވާ ޙައްޤުތަކާއި އިލްތިޒާމްތައް ކުއްޔަށްދިން ފަރާތުގެ ވާރިޘުންނަށް ނަޤުލުވެގެން ދިއުމެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))

ތަރިކައިގެ މައްސަލައެއްގައި ކުލީގެ އެއްބަސްވުން ދަމަހައްޓަން ވާރިޘުންގެ މައްޗަށް އަމުރުކޮށްފައި ނެތުމަކީ، އޭގެ ޒާތުގައި އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ވާރިޘުން އަދާކުރަންޖެހޭ އިލްތިޒާމްތައް ނަފީވެގެންދާ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))

ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތަށް ދީފައިވާ އެޑްވާންސް ފައިސާ އަދާކޮށް ނިމެންދެން ކުލިން އުނިކުރާ ގޮތަށް ދެފަރާތުން އެއްބަސްވެފައިވާނަމަ، އެ އެއްބަސްވުންތަކަކީ ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތުގެ ވާރިޘުން އެއަށް ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އެއްބަސްވުންތަކެކެވެ. (ޕެރ. 3 (ބ)، (ޅ))