ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ސަމާޙް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކުރިމިނަލް ކޯޓުން، ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައިވި އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ޤަޞްދުގައި މީހަކު މަރާލުމުގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް، ބާލިޣު ވާރިޘުން ޤިޞާޞަށް އެދުނުތީ ޤިޞާޞްގެ ގޮތުން މެރުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ގޭ ބަންދުގައި ހުއްޓާ ބޭރަށް ނިކުމުމުން ޕޮލިސް ސްޓޭޝަނަށް ގެންދަން އުޅުނު މީހަކަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ވަޅިއަކުން ހަމަލާދީ، އެ އަނިޔާގެ ސަބަބުން އެ މީހާ ނިޔާވިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ޤަޞްދުގައި މީހަކު މަރާލުމުގެ ކުށުގައި ޤިޞާޞްގެ ޙުކުމް ކުރިމިނަލް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމުގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުން: ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައިވި އިޢުތިރާފުން ފަހުން ރުޖޫޢަވުން ޤަބޫލުކުރެވޭތޯ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޤާނޫނުއަސާސީ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވޭތޯ، އަދި ވާރިޘުންގެ ތެރޭގައި ބާލިޣުނުވާ ކުއްޖަކު ހުރުމާއެކު ބާލިޣު ވާރިޘުންގެ އެދުމަށް ޤިޞާޞްގެ ޙުކުމް ކުރެވޭތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އޮފީހުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ޙުކުމުގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް 4 ނުކުތާ ހުށަހެޅިއެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ އިޢުތިރާފުވީ ފުލުހުން ބިރުދައްކައި އަނިޔާކުރުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށާއި އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވާ ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ޝަރީޢަތުގައިވި އިޢުތިރާފަކީ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެއްކަމަށާއި ޤިޞާޞް ފަދަ އާދަމްދަރިޔާގެ ޙައްޤުގައި އެ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަ ނުވެވޭނެ ކަމަށާއި، ޤާނޫނުއަސާސީ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމަށާއި، ބާލިޣު ވާރިޘުންގެ އެދުމަށް ޤިޞާޞް ހިފުން ޙަނަފީ އަދި މާލިކީ މަޛްހަބާ އެއްގޮތްވާކަމަށާއި، ޤިޞާޞް މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 498/Cr-C/2012
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (ޤިޞާޞްގެ ޙުކުމް ޞައްޙަކަމަށް ކަނޑައެޅި)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
އިޢުތިރާފަކީ ސާބިތުކުރުމުގެ ވަސީލަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު ބުރަދަނެއް ދެވޭ ވަސީލަތެވެ. ބާލިޣުވެ ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރި މީހަކު އެއްވެސް މަޖުބޫރުކަމެއް ނެތި ފުރިހަމަ އިޚްތިޔާރުގައި ހުރެ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމަތީގައިވާ އިޢުތިރާފަކީ ޞައްޙަ (ޤަޟާއީ) އިޢުތިރާފެކެވެ. (ޕެރ. 3.3)
ތަޙްޤީޤުގައި ބަންދުގައި ހުންނަން ޖެހުމާއި ސުވާލުކުރެވުމަކީ ނުކުރާ ކަމެއް ކުރިކަމަށް އިޢުތިރާފުވާން ޖެހޭފަދަ މަޖުބޫރީ ޙާލަތެއް ނޫނެވެ. މަޖުބޫރީ ޙާލަތެއްގައި އިޢުތިރާފުވިކަމަށް ބުނާ ބުނުމަށް ބާރުދޭ ހަރުދަނާ ކަންތައްތަކެއް ނެތިއްޖެނަމަ އެ ދައުވާ ޤަބޫލެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3.3)
ހަމައެކަނި ﷲގެ ޙައްޤު އެކުލެވޭ ކަމެއްގައި (ޙައްދު ކުށްތައް) ވެވޭ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވުމަށް ބުރަދަނެއް ދެވިދާނެ ނަމަވެސް، ޤިޞާޞް ފަދަ އާދަމްދަރިޔާގެ ޙައްޤު އެކުލެވޭ ކަމެއްގައި އަމިއްލަ ނަފުސުގެ މައްޗަށްވާ ޞައްޙަ އިޤްރާރުން، އެ ޙައްޤު ލިބޭ މީހާގެ ރުހުމެއް ނެތި ރުޖޫޢަ ނުވެވޭނެއެވެ. އެފަދަ އިޤްރާރާ އެއްގޮތަށް ޙުކުމްކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލާޒިމް ކަމެއް ކަމަށާއި، އޭގެ ޚިލާފު ސާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާ އޮންނަނީ އިޤްރާރުވި މީހާގެ މައްޗަށެވެ. އަދި އިޤްރާރުގެ ނަތީޖާ ތަޠްބީޤުކުރެވޭނީ އިޤްރާރުވި މީހާގެ މައްޗަށް އެކަނިއެވެ. (ޕެރ. 3.3)
ދަޢުވާ ރަނގަޅަށް ސާފުކޮށްދީ، ވަކީލު ހަމަޖެއްސުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަށްފަހު ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން އަމިއްލައަށް ޖަވާބުދާރީވާކަމަށް ބުނެ އެ ފުރުޞަތު ދޫކޮށްލައިފިނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3.5)
އަނިޔާވެރި ގޮތުގައި ޤަޞްދުގައި މަރާލި މީހެއްގެ ކިބައިން ޤިޞާޞް ހިފުމުގެ، ދިޔަ ނަގައި ޞުލްޙަވުމުގެ، ނުވަތަ ޢަފޫކުރުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވަނީ މަރާލެވުނު މީހާގެ ވަލީވެރިޔާއަށެވެ (ސޫރަތުލް އިސްރާ 33). ޙަނަފީ އަދި މާލިކީ މަޛްހަބުގައިވާ ގޮތުން ޤިޞާޞަކީ ކޮންމެ ވާރިޘަކަށް މުސްތަޤިއްލުކޮށް ލިބޭ ޙައްޤަކަށްވާތީ، ވާރިޘުންގެ ތެރޭގައި ބާލިޣުނުވާ ކުއްޖަކު ހުއްޓަސް، ބާލިޣު ވާރިޘުން ޤިޞާޞަށް އެދޭނަމަ ކުއްޖާ ބާލިޣުވަންދެން ފަސްކުރަން ނުޖެހޭނެއެވެ. އެއީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 142 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތްވާ ގޮތެވެ. (ޕެރ. 3.6)
ޤާނޫނީ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ޙުކުމް އިސްތިއުނާފު ނުކުރުމަކީ އެ ޙުކުމް ޤަބޫލުކޮށްފައިވާކަމުގެ ހަރުދަނާ ޤަރީނާއެކެވެ. (ޕެރ. 3.7)
ޤިޞާޞް މަނާކުރާ ސަބަބެއް ދަށުކޯޓުގައި ނުވަތަ ހައިކޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައި ނުވާނަމަ ޤިޞާޞްގެ ޙުކުމް ޞައްޙަވެއެވެ. ޤިޞާޞްގެ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރެވޭނީ އެއީ ނިހާއީ ޙުކުމެއްކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައެޅުމުންނެވެ. (ޕެރ. 3.8)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 21 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ)، (ޅ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 142 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 88 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ރ) (ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުގައި)
- ސޫރަތުލް އިސްރާ 33 ވަނަ އާޔަތް
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު SC/015/142 (15 ނޮވެމްބަރު 2015) ސަރކިއުލަރ
- 2013/HC-A/84
- 2016/SC-JC/06
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޙުސައިން ޝަހީދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.