ޕްރިމިއަރ އިންޓަރނޭޝަނަލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މޯލްޑިވްސް ޕޯޓްސް ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: އަލުން ބެލުމަށް ސިވިލް ކޯޓަށް ފޮނުވި

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1549/Cv-C/2017

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކޮންސްޓްރަކްޝަން އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ސައިޓް ލަސްވެ ޙަވާލުކުރުމާއި، ބިންގަނޑު ލެވެލްކުރުމާއި، ވޭރިއޭޝަންތަކަށް ކޮންޓްރެކްޓަރު ހޯދަން އެދުނު ކޮމްޕެންސޭޝަން/އިތުރު އަގު ނަގައިނުދިނުމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުމަކީ، ވާޤިއާތައް ކަށަވަރުކޮށް، އެދުނު ހެކިން ހާޟިރުކޮށްގެން ނިންމި ނިންމުމެއްތޯ؛ އަދި ކޮންޓްރެކްޓުގެ އިލްތިޒާމްތައް ފުރިހަމަވެފައިވޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ސައިޓް ކޮންޓްރެކްޓުގައިވާ މުއްދަތުގައި ޙަވާލުނުކުރުމަކީ ކޮމްޕެންސޭޝަން އިވެންޓެއް ކަމަށް ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ބުނެ، އެކަމަށް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ޖަވާބުދާރީވެފައި ނުވާނަމަ، އެއީ ޚުޞޫމާތު އުފެދިފައިވާ ވާޤިއާއެއް ކަމަށްވާތީ ދަށުކޯޓުން އެ ވާޤިއާ ކަށަވަރުކޮށް ގޮތެއް ކަނޑައަޅަން ޖެހޭނެއެވެ. އެކަން ސާބިތުކުރުމަށް ހެކިން ޙާޟިރުކުރަން އެދިފައިވާއިރު، ފުރުޞަތު ނުދިން ސަބަބު ބަޔާންނުކޮށް މައްސަލަ ނިންމާފައިވާނަމަ، އެ ނުކުތާ ބެލުމަށް މައްސަލަ ދަށުކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 15)
2. ސައިޓް އިންވެސްޓިގޭޝަން ރިޕޯޓު ހެދުމަކީ ކޮން ފަރާތެއްގެ ޒިންމާއެއްކަމާއި، ބިންގަނޑު ލެވެލްކުރުމުގެ މަސައްކަތަކީ އެއްބަސްވުމުގެ 41.1 (ބިމުގެ ޙާލަތު ކުރިން ބެލެވިދާނެ ވަރަށްވުރެ ނުބައިވުން) ގެ ދަށުން ކޮމްޕެންސޭޝަން ލިބެންޖެހޭ ކަމެއްތޯ ވަޒަންނުކޮށް ދަށުކޯޓުން ނިންމާފައިވާނަމަ، އެއީ އަލުން ބަލައި ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ޚުޞޫމާތެކެވެ. (ޕެރ. 20)
3. ވޭރިއޭޝަނަކަށް ކޮންޓްރެކްޓުގެ އަގަށް ވަކި ޢަދަދެއް އިތުރުކޮށް، މަސައްކަތަށް އިތުރު އަގެއް ޗާޖުނުކޮށް ކުރިއަށް ގެންދަން ކޮންޓްރެކްޓަރު ލިޔުމުން އެއްބަސްވެ، އެ އަގު އަދާކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ވޭރިއޭޝަނަށް އިތުރު އަގެއް ހޯދުމުގެ ޙައްޤެއް ނެތެވެ؛ މި ބައިގައި ސިވިލް ކޯޓުގެ ނިންމުން ރަނގަޅެވެ. (ޕެރ. 21)
4. ކޮންޓްރެކްޓުގެ އިލްތިޒާމްތައް ފުރިހަމަވެފައިވޭތޯ ކަނޑައެޅޭނީ، އޭގެ ބިނާވާ ވާޤިއާތައް ކަށަވަރުކުރުމަށްފަހުގައެވެ؛ އެ ވާޤިއާތައް އަލުން ބަލަންޖެހޭ ހާލަތުގައި، ކޮންޓްރެކްޓު ނިމިފައިވާކަމާމެދު އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ގޮތެއް ނުކަނޑައެޅޭނެއެވެ. (ޕެރ. 22)
5. ޚަޞްމުން ޙާޟިރުކޮށްދިނުމަށް އެދޭ ހެކިން، ނުވަތަ ހުށަހަޅާ ހެއްކަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރަން ފަނޑިޔާރު ނިންމާނަމަ، އެ ސަބަބު ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކުރަންޖެހޭނެއެވެ (2017/SC-A/26). ދަޢުވާގެ މައިގަނޑު ވާޤިއާތައް ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހެޅި ހެކިން ސަބަބެއް ބަޔާންނުކޮށް ޙާޟިރުނުކޮށް ނިންމާ ނިންމުމަކީ ވާޤިއާތައް ފުރިހަމައަށް ކަށަވަރުނުކޮށް ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 24–27)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2017/SC-A/26 (މެރީ ޑިއަމް ސަރވިސަސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ސަޢީދާ މޫސާ) ޤަޟިއްޔާ، 45 ވަނަ ޕެރެގްރާފް
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (އިސްތިއުނާފީ 3 ވަނަ ނުކުތާ ބިނާކޮށްފައިވާ މާއްދާ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ސިވިލް ކޯޓުން ބުރަވެ، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައިވާ)
• ފަރާތްތަކުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ޖެނެރަލް ކޮންޑިޝަންސް 20.1 އާއި 41.1 (f)؛ ޕަޓިކިއުލަރ ކޮންޑިޝަންސް 20.1