ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-S-A/16ހައިކޯޓު · 19 ޖޫން 2019 · ވަގުތީ އަމުރު

ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް ވ. ޙަސަން އާދަމް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 19 ޖޫން 2019ދަށު ކޯޓު: ގދ. ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު Q10C-B3/2019/2ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ރެސްޓޯރަންޓަށް ކަރަންޓް ދިނުމަށާއި، މައްސަލަ ނިމެންދެން ކަރަންޓް ފީ ނުދެއްކުމުގެ ސަބަބުން އެއްވެސް ފިޔަވަޅެއް ނޭޅުމަށް ވަގުތީ އަމުރު ނެރުނެވެ.
ވާޤިޢާ
ގދ. ތިނަދޫގައި ހިންގާ ރެސްޓޯރަންޓަކަށް ދެމުންދިޔަ ކަރަންޓް، ބިލުތައް ނުދެއްކުމުން 31 ޖަނަވަރީ 2019 ގައި ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަނުން ކަނޑާލިއެވެ. ރެސްޓޯރަންޓް ހިންގާ ފަރާތުން ގެއްލުމުގެ ބަދަލާއި ކަރަންޓް ދިނުމަށް އެދި ދަޢުވާކޮށް ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކަރަންޓް ބިލު ނުދެއްކުމުން ކަނޑާލި ކަރަންޓް، ދަޢުވާ ނިމެންދެން އަލުން ދިނުމަށް ކަރަންޓް ޚިދުމަތްދޭ ކުންފުނީގެ މައްޗަށް ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމަކީ ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ ޝަރުޠުތަކާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 23 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތްވާ ނިންމުމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ފެނަކައިން ބުނީ ވަގުތީ އަމުރުން އަޞްލު ދަޢުވާގެ މަވްޟޫޢީ ޙައްޤަށް އަސަރުކުރާކަމަށާއި، clean hands ގެ މަބްދައަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރާކަމަށާއި، ޤަވާޢިދާ ޚިލާފުވާ ފަރާތްތަކަށް ޝަރުޢީ ނިޒާމު ބޭނުންކުރުމަށް މަގުފަހިކުރާކަމަށާއި، ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދޭކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ ބާރަކީ މުޠްލަޤު ބާރެއް ނޫނެވެ. ކަރަންޓަކީ އަގަކާއެކު ދޭ ޚިދުމަތެއް ކަމަށްވާތީ، ޤަވާޢިދާ ޚިލާފުވާ ފަރާތްތަކަށް ޚިދުމަތް ދިނުމަށް އަމުރުކުރުމުން ނުރަނގަޅު އަސަރުތައް ކުރާނެއެވެ. ކަރަންޓް ކަނޑާލީ ޤަވާޢިދުގެ އިޖުރާއާތު ފުރިހަމަކޮށްފައި ކަމާއި، އަމުރަށްފަހުވެސް ބިލު ނުދައްކާކަން ސާބިތުވިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ގދ. ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު Q10C-B3/2019/2
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ވަގުތީ އަމުރު ބާޠިލު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ވަގުތީ އަމުރުތައް ނެރުމުގައި ކޯޓަށް ލިބިގެންވާ އިޚްތިޔާރީ ބާރަކީ މުޠްލަޤު ބާރެއް ނޫނެވެ. ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމަށް ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ޝަރުޠުތަކަކީ: (1) އަމުރަށް އެދޭ ފަރާތަށް ޤާނޫނީ ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރުކަޒެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު ފާޅުކަންބޮޑުކޮށް ޤާއިމުވުން (fumus boni juris)، (2) އަމުރު ނެރުމަކާނުލައި އަޞްލު ދަޢުވާ ލަސްވެގެން ހިނގައްޖެނަމަ ތަދާރުކު ނުކުރެވޭ ނުވަތަ އިޢާދަ ނުކުރެވޭ ގެއްލުމެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކަލެއް އޮތުން (periculum in mora)، (3) އަމުރަށް އެދޭ ފަރާތަކީ ޤާނޫނީ ޞިފަ ނުވަތަ ޙައިޘިއްޔަތު ލިބިގެންވާ ފަރާތަކަށް ވުން. (ޕެރ. 03(ށ))

HN2މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ޙައްޤެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރުކަޒެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު ޤާއިމުވާކަމަށް ބެލެވޭނީ އެ ޙައްޤު ޙިމާޔަތްކުރާ ޤާނޫނީ ޤާޢިދާއެއް އޮތުމުގެ އިތުރުން، ހުށަހަޅާ ވަޤާއިޢުތަކަކީ އެ އިޙްތިމާލު ޤާއިމުވާކަމަށް ކޯޓަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ މިންވަރުގެ ކާފީ ވަޤާއިޢުތަކަށް ވާނަމައެވެ. (ޕެރ. 03(ށ))

HN3މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) ގެ ދަށުން ކަރަންޓްގެ ޚިދުމަތަކީ އަސާސީ ޙައްޤެއް ނަމަވެސް، އެ ޚިދުމަތް ދިނުން ދައުލަތަށް ލާޒިމުވަނީ ދައުލަތުގެ ތަނަވަސްކަމާއި ކެރިކުޅަދާނަކަން ހުރި މިންވަރަކުން ކަމަށްވާތީ، އެއީ އަގަކާއެކު ދޭ ޚިދުމަތެއް ކަމާއި ހިލޭ ސާބަހަށް ދޭ ޚިދުމަތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 03(ނ))

HN4މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ކަރަންޓް ޚިދުމަތްދޭ ފަރާތުން ކަނޑައަޅާ އުޞޫލުތަކާއި ހަމަތައް ޤަބޫލުނުކުރާ އަދި އެއަށް ތަބާނުވާ ފަރާތްތަކަށް ޚިދުމަތް ދިނުން ޚިދުމަތްދޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ލާޒިމު ނުކުރެވޭނެއެވެ. ކަނޑައެޅިގެން އެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުވާ ފަރާތްތަކަށް ވަގުތީ އަމުރެއްގެ ދަށުން ނަމަވެސް ކަރަންޓް ދިނުމަށް އަމުރުކުރުމަކީ ޤާނޫނުތަކާ ޚިލާފުވުމުގެ ސަޤާފަތެއް އުފެދުމާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ ހަމަހަމަކަމުގެ ޙައްޤާ ތަޢާރުޒުވުމާއި، 23 ވަނަ މާއްދާގެ ޚިދުމަތްތައް ދެމެހެއްޓެނިވިގޮތުގައި ދިނުމަށް ދަތިވުން ފަދަ ނުރަނގަޅު އަސަރުތައް ކުރާނެ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 03(ނ))

HN5މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ކަރަންޓް ކަނޑާލާފައިވަނީ ބިލު ދެއްކުމަށް ތަކުރާރުކޮށް ފުރުޞަތުދީ، ޚިދުމަތްދޭ ފަރާތުގެ ޤަވާޢިދުގެ ދަށުން ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއާތު ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު ކަމަށްވާއިރު، އަދި ވަގުތީ އަމުރުގެ ދަށުން ލިބުނު ޚިދުމަތަށްވެސް ފައިސާ ނުދައްކާކަން ސާބިތުވާއިރު، އެ ކަރަންޓް އަލުން ދިނުމަށް ނެރުނު ވަގުތީ އަމުރު ބާޠިލުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 03(ރ)، 03(ބ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 23 ވަނަ މާއްދާ (ކ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 20 ވަނަ މާއްދާ
  • ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑްގެ ކަރަންޓް ޚިދުމަތް ދިނުމާބެހޭ ޤަވާއިދު 2014 ގެ 5.2.1 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/SC-A/21 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ