ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/461ހައިކޯޓު · 29 މާރިޗު 2021 · އިހުމާލުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

އޯޝަން ހާވެސްޓް މޯލްޑިވްސް ޕވޓ ލޓޑ ވ. އާދަމް ޢަބްދުލްޣަފޫރު

ސުޕްރީމް ކޯޓުން ބާޠިލުކޮށްފައިދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 29 މާރިޗު 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3433/Cv-C/2018ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
އެ މުޢާމަލާތްތަކަށް ކުރީގެ ޑިރެކްޓަރު ފަރުދީ ގޮތުން ޒިންމާވާންޖެހޭނެކަން ސާބިތުނުވާތީ ފައިސާ ނަގައިނުދެވޭނެ ކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކުންފުނީގެ ކުރީގެ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރު ޚިޔާނާތްތެރިވެ، މަޤާމުގެ ނުޙައްޤު ބޭނުންކޮށް އެކި ފަރާތްތަކަށް ޗެކުތަކުން ފައިސާ ދޫކުރިކަމަށް ބުނެ، ކުންފުނިން އެ ފައިސާ އޭނާގެ ކިބައިން ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުންފުނީގެ ކުރީގެ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރު ސޮއިކޮށް ދޫކުރި ޗެކުތަކުގެ ފައިސާ ކުންފުނީގެ ބޭނުމަށް ޚަރަދުކުރިކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ކޮން ފަރާތެއްގެ މައްޗަށްތޯ، އަދި ކުންފުނީގެ ދަޢުވާ ސާބިތުވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ކުންފުނިން ބުނީ ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ކުންފުންޏަށް އެޅުމަކީ 2010/SC-A/02 ގެ މަފްހޫމާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. ރައްދުވި ފަރާތުން ބުނީ ފައިސާ ނެގިކަން ސާބިތުކުރާ ލިޔުން ހުށަނާޅާތީ ދަޢުވާ ސާބިތު ނުވާ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އަޣުލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔުގައި، ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ދަޢުވާކުރި ކުންފުނީގެ މައްޗަށް ކަމާއި، ކުންފުނިން ވަކިވެ ލިޔެކިޔުންތަކަށް ވާޞިލުނުވާ ރައްދުވި ފަރާތަށް ބުރަ ފުރޮޅާނެ ޙުއްޖަތެއް ނެތްކަމާއި، ސިޓީ ދޮގުކަން ސާބިތު ނުވާކަން ފާހަގަކޮށް ޙުކުމަށް ބަދަލު ނުގެނައެވެ. ފަނޑިޔާރު ނިޔާޒްގެ ޚިލާފު ރައުޔުގައި ބަލާފައިވަނީ ޗެކުތައް ދޫކުރިކަން ޤަބޫލުކުރާއިރު ބޭނުން ބަޔާންކުރުމުގެ ޒިންމާ ރައްދުވި ފަރާތަށް ފުރޮޅޭ ކަމަށެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 3433/Cv-C/2018
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓު: 2021/SC-A/77 — ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (އަޣުލަބިއްޔަތުން)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އިހުމާލުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

އާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން މަދަނީ ޚުޞޫމާތުތަކުގައި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ (onus probandi) އުފުލަންޖެހެނީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތެވެ؛ އަދި ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތުން ދިފާޢުގައި ކުރާ 'ދަފްޢު' (plea) ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮންނަނީ އެ ދަފްޢު ކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ. (ޕެރ. 6، 10؛ 2010/SC-A/02)

HN2މަދަނީ › އިހުމާލުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ދަޢުވާގެ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި ސިޓީއެއް ދޫކުރި ފަރާތުން ދޫކޮށްފައިވާ ސިޓީއެއް ނޫންކަމަށް ބުނާ ފަރާތުން އެކަން ސާބިތުކުރާވަރުގެ ހެކި ހުށަނާޅައިފިނަމަ އެކަން ސާބިތު ނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 9)

HN3މަދަނީ › އިހުމާލުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ކުންފުނިން ވަކިވެ، ކުންފުނީގެ ލިޔެކިޔުންތަކަށް ވާޞިލުވުމުގެ ފުރުޞަތު ނެތް ކުރީގެ ޑިރެކްޓަރެއްގެ މައްޗަށް، ތުހުމަތުކުރެވޭ މުޢާމަލާތްތަކުގެ ފައިސާ ކުންފުނީގެ ބޭނުމަށް ޚަރަދުކުރިކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ޖެހޭނެ ޝަރުޢީ ނުވަތަ ޤާނޫނީ ޙުއްޖަތެއް ދަޢުވާކުރި ފަރާތުން ދައްކާފައި ނުވާތީ، ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ދަޢުވާކުރި ކުންފުނީގެ މައްޗަށެވެ. (ޕެރ. 10، އަޣުލަބިއްޔަތު)

HN4މަދަނީ › އިހުމާލުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

(ޚިލާފު ރައުޔު - ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް) މަދަނީ މައްސަލަތަކުގައި ދަޢުވާ ސާބިތުކުރަންޖެހެނީ ބެލެންސް އޮފް ޕްރޮބަބިލިޓީގެ މިންގަނޑަށް ކަމުން، ސާބިތުކުރުމުގެ ޤާނޫނީ ބުރަ ފުރޮޅިގެން ނުދިޔަ ނަމަވެސް ހެކި ދެއްކުމުގެ ބުރަ އެއް ފަރާތުން އަނެއް ފަރާތަށް ފުރޮޅެއެވެ؛ ހަމައެކަނި އިންކާރުކުރުމަކުން ޗެކުތައް ދޫކުރި ބޭނުން ބަޔާންކޮށްދިނުމުގެ ޒިންމާއިން ބަރީއަ ނުވެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 17–18)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • 2010/SC-A/02
  • 3433/Cv-C/2018 (ސިވިލް ކޯޓު)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙުސައިން ޝަހީދު، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ