އޯޝަން ހަރވެސްޓް (މޯލްޑިވްސް) ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އާދަމް ޢަބްދުލްޣަފޫރު
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ސިވިލް ކޯޓުން (2018/Cv-C/3433) ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ކުންފުނީގެ މައްޗަށް އޮތްއިރު، ޗެކުގައި މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރު ސޮއިކުރުމުން ފައިސާ ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރިކަން ސާބިތުނުވާތީ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމި. ހައިކޯޓުގެ (2019/HC-A/461) އަޣުލަބިއްޔަތު ރައުޔުން އެ ނިންމުން ޤާއިމްކުރި؛ އަޤައްލިއްޔަތު ރައުޔުގައި ޗެކްތައް ދޫކުރި ބޭނުން ބަޔާންކުރުމުގެ ޒިންމާ އާދަމް ޢަބްދުލްޣަފޫރަށް ފުރޮޅިފައިވާކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- އޯޝަން ހަރވެސްޓް ކުންފުނިން، 2015 ގައި މަޤާމުން ވަކިވި ކުރީގެ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރު އާދަމް ޢަބްދުލްޣަފޫރު މަޤާމުގައި ހުރެ ކުންފުންޏަށް ޚިޔާނާތްތެރިވެ މަޤާމުގެ ނުޙައްޤު ބޭނުންކުރިކަމަށް ބުނެ، 2014 ގައި ހިނގި ޖުމްލަ 503,050.87 ޑޮލަރުގެ މުޢާމަލާތްތައް (ބޮމަސްދޫ ރިޒޯޓް ލައިސަންސަށް ނެގި ފައިސާއާއި އެކި ފަރާތްތަކަށް ދޫކުރި ޗެކްތައް) އަނބުރާ ހޯދުމަށް 2018 ގައި ސިވިލް ކޯޓުގައި ދަޢުވާކުރި.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ކުރީގެ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރަކު ކުންފުންޏަށް ޚިޔާނާތްތެރިވެ މަޤާމުގެ ނުޙައްޤު ބޭނުންކުރިކަމަށް ކުންފުނިން ކުރި ދަޢުވާގައި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހޭނީ ކޮން ފަރާތަކުންތޯ؛ އަދި ޑިރެކްޓަރުންގެ ވާޖިބުތަކާ (ފިޑިއުޝަރީ ވާޖިބު) ޚިލާފުވިތޯ ބަލަންޖެހޭތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އޯޝަން ހަރވެސްޓް ބުނީ މުޢާމަލާތްތައް ކުރީ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރުކަން ސާބިތުވާއިރު ކުންފުނީގެ މަޞްލަޙަތުގައިކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޭނާއަށް ފުރޮޅިފައިވާކަމަށާއި، ފިޑިއުޝަރީ ވާޖިބާ ޚިލާފުވިކަމަށެވެ. އާދަމް ޢަބްދުލްޣަފޫރު ބުނީ ކުންފުނި އުވާލުމުގެ މަރުޙަލާގައި ހުރުމުން އިސްތިއުނާފު ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށާއި، ފިޑިއުޝަރީ ނުކުތާއަކީ ދަށު ކޯޓުތަކުގައި ނުނަގާ އައު ނުކުތާއެއް ކަމަށާއި، ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ކުންފުނީގެ މައްޗަށް ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- އިޖުރާއީ އިޢުތިރާޟު ބަލައިނުގަނެ، ކުރީގެ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރުގެ މައްޗަށް ޑިރެކްޓަރުންގެ ވާޖިބުތައް އޮތް ނަމަވެސް ސިވިލް ކޯޓުން އެ ވާޖިބުތަކާ ޚިލާފުވިތޯ ފުރިހަމައަށް ނުބަލާތީ ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް، ފިޑިއުޝަރީ ވާޖިބާ ޚިލާފުވިކަމުގެ ދަޢުވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުގެ ތަރަހައިގެ ތެރެއިން އަލުން ބެލުމަށް ހައިކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރި. ފަނޑިޔާރު ޑރ. އަޒްމިރާލްދާ ޒާހިރު ވިދާޅުވީ ދެ ޗެކާ ގުޅޭ ބުރަ އާދަމް ޢަބްދުލްޣަފޫރަށް ފުރޮޅިފައިވާތީ ހަމައެކަނި އެ ދެ ޗެކް އަލުން ބަލަން ފޮނުވަންޖެހޭކަމަށާއި، ފިޑިއުޝަރީ ނުކުތާ މި މަރުޙަލާގައި ނުބެލޭނެކަމަށެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- 2019/HC-A/461
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- —
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުހައިކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު، ފިޑިއުޝަރީ ވާޖިބާ ޚިލާފުވިކަމުގެ ދަޢުވާ އަލުން ބެލުމަށް ހައިކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރި
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
(އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރުގެ ރައުޔު) ކުންފުނި އުވާލުމަށް ވިޔަފާރީގެ ވުޒާރާއިން އިޢުލާނުކުރީ ސިވިލް ކޯޓުގައި މައްސަލަ ހުށަހަޅައި ނިމެން ކައިރިވެފައިވާ ވަގުތެއްގައި ކަމަށްވާތީ، ކުންފުނި އުވާލުމުގެ މަރުޙަލާގައި ހުރުމުން އިސްތިއުނާފު ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް ނެގި އިޖުރާއީ އިޢުތިރާޟު ބަލައިނުގަނެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 17-19)
ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 16 އަދި 18 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ސުޕްރީމް ކޯޓުން މައްސަލަތައް ބަލައި ގޮތް ކަނޑައަޅާނީ ދަށު ކޯޓުން ކަނޑައެޅި ވާޤިޢާތަކާއި ހައިކޯޓުގެ ނިންމުން އަސާސްކަމުގައި ބަލައިގެންނެވެ؛ ވާޤިޢާތައް އަލުން ބަލަންޖެހޭނަމަ މައްސަލަ ހައިކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 23-25، 72)
(އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރުގެ ރައުޔު) ޑިރެކްޓަރަކު ކުންފުންޏަށް ޚިޔާނާތްތެރިވި ކަމަށް ކުންފުނިން ކުރާ ދަޢުވާއިން އުފެދޭނީ ޑިރެކްޓަރު ކުންފުނީގެ މައްޗަށް އޮތް ވާޖިބުތަކާ ޚިލާފުވެފައިވޭތޯ ބެލުމުގެ ބަހުސެވެ. ދަޢުވާ ފޯމުގައި 'ފިޑިއުޝަރީ' ލަފްޒު ބޭނުންކޮށްފައި ނެތް ނަމަވެސް، މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރު ޚިޔާނާތްތެރިވެ މަޤާމުގެ ނުޙައްޤު ބޭނުންކުރިކަމަށް ހުށަހެޅޭ ދަޢުވާއެއްގައި ޑިރެކްޓަރުންގެ ވާޖިބާމެދު ބަހުސްކުރެވެންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 26، 28)
(އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރުގެ ރައުޔު) ޑިރެކްޓަރުންގެ މައްޗަށް ތެދުވެރިކަމާއި އަމާނާތްތެރިކަމާއި ބެލުންތެރިކަމާއި ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ކުންފުނީގެ މަޞްލަޙަތުގައި މަސައްކަތްކުރުމުގެ ވާޖިބާއި ފިޑިއުޝަރީ ވާޖިބު އޮވެއެވެ؛ ފިޑިއުޝަރީ ވާޖިބު އޮންނަނީ ހަމައެކަނި ކުންފުންޏަށެވެ. މަކަރާއި ޙީލަތް، ނުނިޔަތުގައި ކަންކުރުން ނުވަތަ ލިބިދީފައިވާ ބާރުގެ ބޭރުން ކަންކުރުމަކީ ވާޖިބާ ޚިލާފުވީކަމަށް ބެލެވޭ ޙާލަތްތަކެވެ. ކުރީގެ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރަކު މަޤާމުގައި ހުރި މުއްދަތުގައި ވާޖިބަކާ ޚިލާފުވެފައިވާކަމަށް ކޯޓަށް ކަނޑައެޅޭނީ މަދަނީ މިންގަނޑުން އެކަން ސާބިތުކޮށްދެވިގެންނެވެ. (ޕެރ. 29-30، 38)
ޢާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން މަދަނީ ޚުޞޫމާތްތަކުގައި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލުމަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ؛ ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތުން ކުރާ ދިފާޢީ ދަޢުވާ ސާބިތުކުރަންޖެހޭނީ އެ ފަރާތުންނެވެ؛ ދަފްޢެއް ކުރިމަތިކުރާ ފަރާތަކުން އެ ދަފްޢު ސާބިތުކުރަންޖެހޭނެއެވެ (2010/SC-A/02 ގެ (ނ)). (ޕެރ. 35-37، 48)
(އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރުގެ ރައުޔު) ޑިރެކްޓަރުގެ ވާޖިބުތަކާ ޚިލާފުވާކަމަށް ބުނެ ކުންފުނިން ދަޢުވާކުރާނަމަ، އެ ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮންނާނީ ކުންފުނީގެ މައްޗަށެވެ. (ޕެރ. 39)
(ފަނޑިޔާރު ޑރ. އަޒްމިރާލްދާ ޒާހިރުގެ ރައުޔު) ހަމައެކަނި އެހެން ފަރާތަކަށް ދޫކޮށްފައިވާ ޗެކަކީ އެއިގެ ޒާތުގައި ޚިޔާނާތް ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ ހެއްކެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރު ކުންފުނީގެ ފަރާތުން އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަމަށް ނުވަތަ އޭނާ ހިއްސާދާރެއްގެ ގޮތުގައި ހުރި ކުންފުންޏަކަށް ޗެކް ދޫކޮށްފައިވާނަމަ، އެއީ ކުންފުނީގެ ހުއްދައާއެކު ޢާންމު ވިޔަފާރީގެ ތެރެއިން ހިނގި ޞައްޙަ މުޢާމަލާތެއްކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ފުރޮޅިގެންދަނީ އެ ޑިރެކްޓަރަށެވެ. (ޕެރ. 58، 61، 65، 67)
(ފަނޑިޔާރު ޑރ. އަޒްމިރާލްދާ ޒާހިރުގެ ރައުޔު) ހައިކޯޓަށް ހުށަނާޅާ އައު ޤާނޫނީ ނުކުތާ ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ބަލައިނުގަނެވޭނެއެވެ؛ އިސްތިސްނާއަކީ ޢަދުލު އިންޞާފު ޤާއިމްކުރުމަށް ކޮންމެހެން ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ނުކުތާއެއް ކަމަށްވުން، ނުވަތަ ހައިކޯޓުގެ ނިންމުމާ ސީދާ ގުޅޭ ނުވަތަ އިސްތިއުނާފާ ސީދާ ގުޅިލާމެހިފައިވާ ނުކުތާއެއް ކަމަށްވުމެވެ (2019/SC-A/57). (ޕެރ. 72-75)
(ފަނޑިޔާރު ޑރ. އަޒްމިރާލްދާ ޒާހިރުގެ ރައުޔު) ޚިޔާނާތާއި މަޤާމުގެ ނުޙައްޤު ބޭނުން ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ހެއްކާއި ޑިރެކްޓަރުންގެ ބައެއް ވާޖިބުތަކާ ޚިލާފުވިކަން ސާބިތުކުރަން ބޭނުންވާ ހެއްކާ ތަފާތުވެއެވެ؛ ޑިރެކްޓަރުގެ ވާޖިބަކާ ޚިލާފުވިކަން ސާބިތުކުރުމަށް ޚިޔާނާތް ސާބިތުވުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 79)
(ފަނޑިޔާރު ޙުސްނުއްސުޢޫދުގެ ރައުޔު) ސިވިލް ކޯޓުން ދަޢުވާގެ މައިގަނޑު ނުކުތާ ކަމަށްވާ ފިޑިއުޝަރީ ވާޖިބާ ޚިލާފުވިކަމުގެ މައްޗަށް ޙުކުމްކޮށްފައި ނުވާތީ، އެ ނުކުތާ ދަށު ކޯޓުގައި އަލުން ބަލަންވާނެއެވެ؛ އަދި ޑިރެކްޓަރުންގެ ފިޑިއުޝަރީ ވާޖިބު ސާބިތުކުރުމުގައި ބޭނުންކުރަންވާނީ ޙުސައިން ޝަރީފް ވ. ބްލޫ ލެގޫން [2022] SC 37 ގެ އަޣުލަބިއްޔަތު ރައުޔުގައިވާ އޮބްޖެކްޓިވް ޓެސްޓެވެ؛ ސަބްޖެކްޓިވް ޓެސްޓެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 88-89)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 96/10 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 44 ވަނަ މާއްދާ، 45 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)، 75 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (3) އަދި (ށ) ގެ (2)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާ، 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)، 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި 43 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/13 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- UK Companies Act 2006, s 172
- 2010/SC-A/02 (މުޙައްމަދު/އަޙްމަދު ނާޝިދު ވ. މުޙައްމަދު މުޞްތަފާ)
- 2016/SC-A/18 (މޯލްޑިވްސް އިންޑަސްޓްރިއަލް ފިޝަރީޒް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ސީ އެންޑް ސަން މޯލްޑިވްސް)
- 2020/SC-A/49 (ދިވެހިރައްޔިތުންގެ ޕާޓީ ވ. ހަބްކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
- 2020/SC-A/80 (ޒީނަތު ޙަސަން ވ. އައްޑޫ ސިޓީ)
- 2017/SC-A/08 (އިނަރ މޯލްޑިވްސް ހޮލިޑޭސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ގްލޯބް އެއަރ ކާގޯ ސިސްޓަމް)
- [2021] SC 05 (2019/SC-A/55 - އަހްމެޓް އައިޑެނިޓް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޑޮލްފިން ބޭސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
- 2019/SC-A/133 (ޕްލެޓިނަމް ކެޕިޓަލް ހޯލްޑިންގްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މަޝޭ އިންވެސްޓްމަންޓް ލިމިޓެޑް)
- 2014/SC-A/19 (ޝަރުމީލާ ޝަރީފް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
- 2012/SC-A/27 (އެޓާރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޙުސައިން ރިޝީފް ޠާހާ)
- 2019/SC-L/91 (އިބްރާހީމް ޖިހާދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް)
- [2021] SC 09 (ޢިމާދު ޔޫސުފު ވ. ސީ އެންޑް ސަން މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
- 2019/SC-A/57 (ކަޕޫރުﷲ ޔޫސުފް ވ. މޯލްޑިވްސް ކަސްޓަމްސް ސަރވިސް)
- [2022] SC 37 (2018/SC-A/29 - ޙުސައިން ޝަރީފް ވ. ބްލޫ ލެގޫން އިންވެސްޓްމަންޓްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް އަދި މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމް)
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު އަޙްމަދު މުޢުތަޞިމް ޢަދުނާން، ފަނޑިޔާރު ޑރ. އަޒްމިރާލްދާ ޒާހިރު، ފަނޑިޔާރު ޙުސްނުއްސުޢޫދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- އެބައޮތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.