ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/564ހައިކޯޓު · 19 އޭޕްރީލް 2021 · ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

އަހްމަދު ލަބީބް ވ. ސަލީމް ޙުސެއިން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 19 އޭޕްރީލް 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 726/Cv-C/2019ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ދަޢުވާކުރި 126,800 ރުފިޔާ ދައްކަންޖެހޭކަން ސާބިތުނުވާތީ ނަގައިދެވެން ނެތްކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
މއ. މަރުޖާނުގެ ތިރީބުރީގެ އެޕާޓްމަންޓެއް 2014 އެޕްރީލުން ފެށިގެން 2 އަހަރަށް މަހަކު 12,000 ރުފިޔާއަށް ކުއްޔަށް ދީފައިވާ އެއްބަސްވުމުގައި، ކުލި ލަސްވާ ކޮންމެ ދުވަހަކަށް މަހު ކުލީގެ 3% ޖޫރިމަނާ ހިމެނެއެވެ. ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތުން 114,800 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާއާއި 2015 މެއި މަހުގެ ކުލި ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުލި ލަސްވުމުން ޖޫރިމަނާ ނަގާ ގޮތަށް ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގައި އޮތްނަމަވެސް، ކުލި ބަލައިގަނެފައިވަނީ ޖޫރިމަނާއާ ނުލައިކަމަށްވާއިރު، އެއްބަސްވުން ނިމުމަށްފަހު ޖޫރިމަނާއާއި ނުދައްކާ ކުލި ހޯދުމަށް ކުރާ ދަޢުވާ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 އަދި 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަލައިގަނެވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބުނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2014/SC-A/47 ގައިވާ ގޮތުން ބައިވެރިންގެ މެދުގައި ޙަކަމަކަށްވާނީ ކޮންޓްރެކްޓް ކަމަށާއި، ލުޔެއް ދެވޭނީ އެއްބަސްވުމުގެ 15 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތަށް ލިޔުމަކުން ކަމަށާއި، ޙުކުމް ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23(ހ) އާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ނުދައްކާ ކުލި ޑިޕޮސިޓުން އުނިކުރެވޭތީއާއި، އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތުގައި ޖޫރިމަނާއާ ނުލައި ކުލި ބަލައިގަނެ ޖޫރިމަނާ ނުހޯދުމުން އެ މާއްދާއަށް ލުޔެއް ދީފައިވާތީއާއި، އިތުރު ގެއްލުމެއް ފާހަގަކޮށްފައި ނުވާތީ، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަކީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކުން ބޭރުން ކަމަކަށް ނުފެނުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 726/Cv-C/2019
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތުގެ އަތުގައި ޑިޕޮސިޓް ފައިސާ ހުރެ، ތަނަށް މަރާމާތެއް ނުވަތަ ނުދައްކާ ޚިދުމަތެއްގެ އަގު އެ ފައިސާއިން ދައްކާފައިވާ ކަމަށް ބުނެފައި ނުވާނަމަ، ނުދައްކާ ކުލި ޑިޕޮސިޓް ފައިސާއިން އުނިކުރެވިދާނެތީ އެ ކުލި އިތުރަށް ނަގައިދިނުމަށް ކަނޑައެޅިދާނެ ކަމަށް ނުފެނެއެވެ. (ޕެރ. 4.3)

HN2މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، ކޮންޓްރެކްޓުގެ ބައިވެރިއަކު އަނެއް ބައިވެރިޔާއަށް ލުޔެއް ދީފިނަމަ ކޮންޓްރެކްޓުގެ ޝަރުޠާ ޚިލާފު ގޮތަކަށް ޢަމަލުކުރެވިދާނެއެވެ؛ ކުލި ލަސްވިނަމަވެސް އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތުގައި ޖޫރިމަނާއާ ނުލައި ކުލި ބަލައިގަނެ، ޖޫރިމަނާ ހޯދުމަށް މަސައްކަތެއް ނުކުރާނަމަ، ޖޫރިމަނާގެ މާއްދާއަށް ލުޔެއް ދީފައިވާ ކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 4.5)

HN3މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކުރެވުނު މުޢާމަލާތު ނިމި ގިނަ ދުވަސް ފަހުން ކުލި ލަސްވި ދުވަސްތަކަށް ޖޫރިމަނާ ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރުމަކީ، ޖޫރިމަނާ ނެގުމަށް އެއްބަސްވުމުގައި ހިމެނިފައިވާ ސަބަބާއި މަޤްޞަދުގެ ބޭރުން ނުޙައްޤު ފައިސާ ލިބިގަތުމުގެ ގޮތުން ކުރެވޭ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 4.5)

HN4މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނަގައިދެވޭނީ ކޮންޓްރެކްޓާ ޚިލާފުވުމުގެ ސަބަބުން ސީދާ ލިބޭ ގެއްލުމާއި، އެފަދަ ޢަމަލެއްގެ ސަބަބުން ލިބިދާނެ ކަމަށް ބައިވެރިންނަށް އެނގިފައިވާ ގެއްލުމުގެ ބަދަލެވެ؛ ކުލި ލަސްވުމުން ގެއްލުން ވާނެކަމަށް ބެލިދާނެ ނަމަވެސް، އިތުރު ގެއްލުމެއް ފާހަގަކޮށްފައި ނުވާއިރު ޖޫރިމަނާއާ ނުލައި ކުލި ބަލައިގަނެފައިވާނަމަ، ބަދަލު ނަގައިނުދިނުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 4.6)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 91/4 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 91/4 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 91/4 ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) އަދި (2)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/SC-A/47 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، އިސްފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ، ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ