ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/265ހައިކޯޓު · 29 އޭޕްރީލް 2021 · ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ޢަބްދުއްސައްތާރު ޢަލީ ވ. ޢަބްދުއްލަޠީފު

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 29 އޭޕްރީލް 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3435/Cv-C/2018ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
67 މަހުގެ ކުލީގެ ގޮތުގައި 100,500 ރުފިޔާ 7 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދެއްކުމަށް އަންގައި، އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވިކަން ސާބިތުނުވާތީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރާނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށާއި، އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ގ. ޝާލިޔާމަންޒިލްގެ 4 ވަނަ ފަންގިފިލާ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ކުއްޔަށް ދީފައިވާއިރު، ކުލި ނުދައްކާތީ ގެއްލުމުގެ ބަދަލާއި ނުލިބިވާ ކުލި ހޯދުމަށާއި އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމަށް ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތުން ދަޢުވާކުރިއެވެ. ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން 2013 ގައި ކުލި ދައްކަން ފޮނުވުމުން އަނބުރާ ފޮނުވާލި ކަމަށާއި ކުލި ދެއްކޭނެ ގޮތެއް ހައްދަވައިދިނުމަށް ސިޓީ ފޮނުވި ކަމަށް ބުނެއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުލި ނުދައްކާތީ ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމަށް ކުރި ދަޢުވާގައި، ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތް އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވިކަން ސާބިތުނުވާ ކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5(ށ) އާއި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރައާ ބެހޭ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފަށްތޯ؛ އަދި ކުލި ނުދެއްކުމަކީ ޖައުހަރީ މާއްދާއަކާ ޚިލާފުވުމެއްގެ ގޮތުގައި އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރެވޭނެ ސަބަބެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބުނީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5(ށ) އާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އުޞޫލަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ޚިލާފުވިކަން ސާބިތުނުވާ ކަމަށް ނިންމި ކަމަށާއި، ޖައުހަރީ މާއްދާއަކާ ޚިލާފުވުމަކީ A/283-2017/HC ގައިވާ ގޮތުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރެވޭނެ ސަބަބެއް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ކުލި ދައްކަން މަސައްކަތްކޮށް، ކުލި ނުދެއްކިވަނީ ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތުން ބަލައިގަތުމުގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައިނުދިނުމުންކަމަށް ބުނުމުން އެކަމަށް އިންކާރުނުކުރާތީއާއި، ޙުކުމުގައިވާ ގޮތަށް ފައިސާ އެއްފަހަރާ ދައްކާފައިވާތީ، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމަށް ބަލަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނުފެނުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 3435/Cv-C/2018
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ A/02-2010/SC ޤަޟިއްޔާގައިވާ ގޮތުން، މަދަނީ ޚުޞޫމާތްތަކުގައި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ (onus probandi) އުފުލުމަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ؛ ދިފާޢީ ދަޢުވާއެއް ނުވަތަ 'ދަފްޢު' ސާބިތުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލަންޖެހޭނީ އެ ދަފްޢު ކުރާ ފަރާތެވެ. (ޕެރ. 6)

HN2މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ޚަޞްމުން ހުށަހަޅާ ހެކިތަކާއި ދަލީލުތައް ވަޒަންކޮށް އޭގެ ޞައްޙަކަން ތަޤްދީރުކުރުމަކީ ކޯޓުގެ ތަޤްދީރީ ބާރުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 6)

HN3މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ކުލި ނުދެއްކިފައިވަނީ ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތުން ކުލި ބަލައިގަތުމުގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައިނުދީ، ދައްކަން ފޮނުވި ކުލި އަނބުރާ ފޮނުވާލުމުންކަމަށް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ބުނުމުން، ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތުން އެކަމަށް އިންކާރުނުކުރާނަމަ، ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތް އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވިކަން ސާބިތުނުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާއާއި A/02-2010/SC ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 7)

HN4މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

A/283-2017/HC ޤަޟިއްޔާގައިވާ ގޮތުން އެއްބަސްވުމުގެ މުޤާބިލުގައި ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއާ ގުޅޭ އިލްތިޒާމުތަކަކީ ޖައުހަރީ މާއްދާތަކެއް ކަމާއި، ޖައުހަރީ މާއްދާއަކާ ޚިލާފުވުމަކީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރެވޭނެ ސަބަބެއް ކަމަށް ކޯޓުން ފާހަގަކޮށް، މި މައްސަލައިގައި ކުލި ނުދެއްކިފައިވަނީ ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތުން ކުލި ބަލައިގަތުމުގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައިނުދިނުމުން ކަމާއި، ކުލި އެއްފަހަރާ ދައްކާފައިވާކަން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. (ޕެރ. 8)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/13 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު A/02-2010/SC ޤަޟިއްޔާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު A/283-2017/HC ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު، އިސްފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ