އަބްދުﷲ ޢާރިފް ވ. ޙަސަން ޙަބީބް

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބަދަލުކުރި (ޙަސަން ޙަބީބުގެ 380,510 ރުފިޔާގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާ)

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1988/Cv-C/2018

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުރިން ނިމިފައިވާ ޤަޟިއްޔާތަކުގައި ކަނޑައެޅުނު ފައިސާ ޑަބަލްކޮށް ލިބިފައިވާކަމަށް ބުނެ 380,510 ރުފިޔާ ހޯދުމަށް ކުރި ދަޢުވާ، ހަމައެކަނި ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ސާބިތުވާކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމުން ރަނގަޅުތޯއާއި، އެކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހެނީ ކޮން ފަރާތެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. (ޕެރ. 24) ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ފަނޑިޔާރުން ނިންމުންތައް ނިންމުމުގައި ޢަމަލުކުރާނީ ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޤާނޫނަށެވެ، އަދި އެތަނުގައި ކަނޑައަޅާފައިނުވާ ކަންކަމުގައި އިސްލާމީ ޝަރީޢަތަށެވެ؛ (ށ) ގެ (1) ގެ ދަށުން މައްސަލައިގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ހެއްކާއި ޤަރީނާއަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ؛ ޚަޞްމުން ހުށަހަޅާ ހެއްކާއި ޤަރީނާ ބަލައިގަނެ ހެކި ވަޒަންކޮށް ތަޤްޔީމުކުރަންޖެހޭނެއެވެ.
2. (ޕެރ. 29-30) ކުރީގެ ދެ ޤަޟިއްޔާއެއްގައި ބަޔާންކުރާ ފައިސާގެ ޢަދަދުތަކުގެ މެދުގައި ތަފާތު ހުރެ، އެއީ އެއް މުޢާމަލާތެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވާ ފައިސާކަން ސާފުނުވާނަމަ އަދި އެކަން ސާބިތުކުރުމަށް ހެއްކެއް ނުވަތަ ޤަރީނާއެއް ހުށަހަޅާފައި ނުވާނަމަ، ފައިސާ ޑަބަލްކޮށް ލިބިފައިވާކަމަށް ބުނާ ބުނުމަކީ ޤާނޫނީ ބުރަދަނެއް ހުރި ބުނުމެއް ނޫނެވެ.
3. (ޕެރ. 31) ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/02 ޤަޟިއްޔާގައިވާ ގޮތުން، މަދަނީ ޚުޞޫމާތްތަކުގައި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ (onus probandi) އުފުލުމަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެވެ؛ ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތުން ކުރާ ދިފާޢީ ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަކީ އެ ފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެވެ؛ ދަފްޢު (plea) ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހެނީ އެ ދަފްޢު ކުރާ ފަރާތެވެ.
4. (ޕެރ. 32-33) ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހޭ ފަރާތުން ދަށު ކޯޓުގައާއި ހައިކޯޓުގައި އެކަން ސާބިތުކުރުމަށް އެއްވެސް ހެއްކެއް ނުވަތަ ޤަރީނާއެއް ހުށަހަޅާފައި ނުވާއިރު، ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ދަޢުވާ ސާބިތުވާކަމަށް ކުރާ ޙުކުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭނެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގެ (1)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/02 ޤަޟިއްޔާ (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ (ނ))