ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙަސަން އިފްހާމް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތާ މަސްތުވާތަކެތި ގުޅުވާލެވޭ ހަމައެކަނި ހެއްކަކީ ފިންގަރޕްރިންޓް ކޮމްޕެރިސަން ރިޕޯޓުކަމަށާއި، ކޮޓަރިއަކީ އޭނާގެ ހިޔާޒަތުގައިވާ ތަނެއްކަން ސާބިތުނުވާތީ، ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ދަޢުވާ މަދަނީ މިންގަނޑުން ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް 115 (ހ) ގެ ދަށުން ކަނޑައަޅައި ބާޠިލުކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- އެހެން މީހަކު ދިރިއުޅޭ ކޮޓަރި ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ފުލުހުން ބަލައިފާސްކުރިއިރު ފެނުނު ރަބަރު ޕެކެޓެއްގައި 13.3 ގްރާމް ކެނެބިސް ހުރިކަމަށާއި، އެ ޕެކެޓުގެ ބޭރުން ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ އިނގިލީގެ ނިޝާން ފެނުނުކަމަށް ބުނެ، ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ކެނެބިސް ހުރި ރަބަރު ޕެކެޓެއްގެ ބޭރުން ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ އިނގިލީގެ ނިޝާން ފެނުނުކަން ފިޔަވައި އިތުރު އެއްވެސް ހެއްކެއް ނެތް ޙާލަތުގައި، ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ދަޢުވާއަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މަދަނީ މިންގަނޑުން ކުރިއަށް ގެންދެވިދާނެ (prima facie case) ދަޢުވާއެއްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ ބައިވެރިވިކަމަށް ބުރަވެވޭވަރުގެ ހެކި ހުށަހަޅާފައިވާތީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން 115 (ހ) އާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ބުނީ ފިންގަރޕްރިންޓް ފިޔަވައި އިތުރު ހެއްކެއް ނެތްކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ފިންގަރޕްރިންޓަށް އެންމެ މަތީ ބުރަދަން ދިނަސް، ކޮޓަރިއާއި އެ ކޮޓަރީގައި ދިރިއުޅޭ މީހާއާ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ގުޅުވާލެވޭ އިތުރު ހެއްކެއް ނެތުމުން، ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށުގެ ރުކުންތައް ފުރިހަމަވާނެކަމަށް މަދަނީ މިންގަނޑުން ބުރައެއް ނުވާތީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެނެވޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 04/Cr-C/2019
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ބ) ގެ ދަށުން ފަނޑިޔާރު ކުރަންޖެހޭނީ ހުށަހެޅިފައިވާ ދަޢުވާއަށާއި އެ ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހަޅާފައިވާ އެންމެހައި ހެއްކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، މަދަނީ މިންގަނޑުން ބަލާއިރު ދަޢުވާއައިގެން ކުރިއަށް ދެވޭނެތޯ ކަނޑައެޅުމެވެ. (ޕެރ. 13)
މަދަނީ މިންގަނޑަކީ ބޮޑަށް ބުރަވެވޭ މިންގަނޑު (balance of probabilities) ކަމަށްވާއިރު، އެއީ މައްސަލައަކީ ފުރަތަމަ ނަޒަރުން ބަލާއިރު ދަޢުވާއަކަށް ފުދޭވަރުގެ މައްސަލައެއް (prima facie case) ކަމުގައި ވާކަން ނުވަތަ ނުވާކަން ކަނޑައަޅާ މިންގަނޑެވެ. (ޕެރ. 14)
އިބްތިދާއީ މަރުޙަލާއަކީ ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ހުށަހަޅާ ހެކި އެންމެ ފުނަށް ވަޒަންކޮށް ދަޢުވާ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވޭތޯ ބަލާ މަރުޙަލާއެއް ނޫނެވެ. އަދި އެ މަރުޙަލާގައި ހެކި ޠަޢުނުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ޤާނޫނުގައި ދީފައެއް ނުވެއެވެ. ދަޢުވާގައި ބަޔާންކުރާ ކަންތައް ނުވުމަށްވުރެ ވުން ގާތްކަމަށް (preponderance of probability) ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ، އެ ދަޢުވާއަކީ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ބަލަންޖެހޭ ދަޢުވާއެކެވެ. (ޕެރ. 15)
ދައުލަތުގެ ހެކި އެންމެ މަތީ ބުރަދަނުގައި ބެލި ނަމަވެސް، އެ ހެކީގެ މައްޗަށް ހަމައެކަނި ބުރަވެ ކުށް ސާބިތުކުރުމަކީ ރައްކާތެރި ގޮތެއް ނޫންނަމަ، prima facie case އެއް ނެތެވެ. އަދި ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ހަނުހުރެއްޖެނަމަ ހަމައެކަނި ދައުލަތުގެ ހެކީގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކުރެވޭތޯ ފަނޑިޔާރު ބަލަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 16-20)
ތަނަކުން ނުވަތަ އެއްޗަކުން މީހެއްގެ ފިންގަރޕްރިންޓް ފެނިއްޖެނަމަ، އެކަމަށް މަޤުބޫލު ސަބަބެއް (reasonable justification) ދެއްކުމަކީ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ކަމެއްކަމަށްވާއިރު، އެފަދަ ސަބަބެއް ނުދައްކައިފިނަމަ ފިންގަރޕްރިންޓަކީ އިބްތިދާއީ މަރުޙަލާގައި ފުރިހަމަ ބުރަދަނެއް ދެވިދާނެ ޤަރީނާއެކެވެ. (ޕެރ. 22)
ނަމަވެސް، މަސްތުވާތަކެތި ފެނުނު ތަނާއި ނުވަތަ އެ ތަނުގައި ދިރިއުޅޭ މީހާއާ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ގުޅުވާލެވޭނެ އެއްވެސް އިތުރު ހެއްކެއް (corroborative evidence) ނެތް ޙާލަތުގައި، މަސްތުވާތަކެތި ހުރި ޕެކެޓަކުން ފެނުނު ފިންގަރޕްރިންޓް އެކަނި، އެއަށް ދެވެން އޮތް އެންމެ މަތީ ބުރަދަން ދިނަސް، ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ކުށުގެ ރުކުންތައް ފުރިހަމަވާނެ ކާފީ ޤަރީނާއެއް ކަމަށް މަދަނީ މިންގަނޑުން ބުރައެއް ނުވެވެއެވެ. (ޕެރ. 23-25)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ބ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 107 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 108 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 139 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
- Criminal Procedure Code (Act 593), Laws of Malaysia, s.180(2)
- 2019/HC-A/434 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަލީ ޝަފީޤް)
- R v Galbraith [1981] 2 All ER 1060 (Court of Appeal, England and Wales)
- Public Prosecutor v Tan Boon Kean (1993), Federal Court, Malaysia
- Looi Kow Chai & Anor v PP (2003), Court of Appeal, Malaysia
- Cordero-Artigas v. State (2011), Court of Appeal of Florida
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޙުސައިން މަޒީދު، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.