މަރްޔަމް ޖަނާން މުންޢިމް އަދި 2 މީހުން ވ. އަޙްމަދު ލަޠީފު

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3697/Cv-C/2018

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ނިޔާވި ބިންވެރިޔާއާއި ކުލީގެ ފަރާތާ ދެމެދު މަދަނީ ކޯޓުގައި ރަޖިސްޓްރީކުރި ކުލީގެ އެއްބަސްވުމެއް (MC/C-235/2007) ވާރިސުންނަށް ހިފަހައްޓައިދޭތޯ، ތަރިކަ ބެހި މައްސަލައިގައި އެ އެއްބަސްވުން ފާހަގަނުކުރުމުން އެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުވޭތޯ، އަދި ދަށުކޯޓުގައި ނުއެދޭ ކަމަކާ (MC/C-641/2007) މެދު އިސްތިއުނާފުގައި ގޮތެއް ނިންމޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގައި ދެފަރާތުން ކޮންމެ ފަރާތެއް ނިޔާވިޔަސް ވާރިސުން އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވަންދެން އެއްބަސްވުމަށް ޢަމަލުކުރަންވާނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ، ވާރިސުން އެ އެއްބަސްވުމަށް ޢަމަލުކުރަން ޖެހޭނެއެވެ؛ ތަރިކަ ބެހި ޤަޟިއްޔާގައި އެ އެއްބަސްވުން ކޯޓުގެ ސަމާލުކަމަށް ގެނެސްފައި ނުވުމަކީ އެ އެއްބަސްވުމުގެ ޤާނޫނީ ޙައިޘިއްޔަތު ގެއްލި ބާޠިލުވާނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 12–13)
2. އެއްބަސްވުމެއް ވުޖޫދުވެފައިނުވާކަމަށް ބުނާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް އެކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އަންނާނެއެވެ؛ އެއްބަސްވުމުގައިވާ ކަންކަމަކީ އެނޫން ގޮތަކަށް ހިނގާފައިވާ ކަމެއްކަން ސާބިތުނުކުރެވޭނަމަ، އެ އެއްބަސްވުމަށް އިޙްތިރާމްކޮށް ޢަމަލުކުރުން ލާޒިމެވެ. (ޕެރ. 14)
3. ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހައިކޯޓުން މައްސަލަތައް ބަލާނީ ދަށުކޯޓުގައި ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތަކަކީ އަސާސްކަމުގައި ބަލައިގެންނެވެ؛ ދަށުކޯޓުގައި ދަޢުވާގައި އެދިފައިނުވާ ކަމަކާމެދު (އެހެން އެއްބަސްވުމެއް ބާޠިލުކުރުމަށް) އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ގޮތެއް ނުނިންމޭނެއެވެ. (ޕެރ. 15–16)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ކުލީގެ އެއްބަސްވުން MC/C-235/2007 ގެ 30 ވަނަ މާއްދާ
• މަދަނީ ކޯޓުގެ 1658/MC/2008 (ތަރިކަ ބެހި ޤަޟިއްޔާ؛ ފާހަގަކޮށް)