ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިބްރާޙީމް ސައްމާޙް އަޙްމަދު ފަޠުޙީ
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 ގެ 17 ވަނަ މާއްދާއާއި 2019/HC-A/80 ގައިވާ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު ފަހަނައަޅާ ދިޔަފަހުން ހުށަހެޅި ދަޢުވާއެއް ކަމުން ދަޢުވާ ބެލޭނެ ތަނެއް ނެތް ކަމަށް ނިންމިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ތޫނު އެއްޗެއް ބޭނުންކޮށްގެން ޤަޞްދުގައި މީހަކު މެރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު ތަޙްޤީޤު ފުރިހަމަނުވެގެން ހަތަރު ފަހަރެއްގެ މަތިން ޖުމްލަ 47 ދުވަސް އިތުރުކޮށް، ހައްޔަރުކުރިތާ 58 ދުވަސް ވީއިރު ދަޢުވާ ކުރިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ތޫނު އެއްޗެއް ބޭނުންކޮށްގެން ޤަޞްދުގައި މީހަކު މެރުމުގެ ދަޢުވާއެއްގައި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 ގެ 17 ވަނަ މާއްދާގައިވާ 15 ދުވަހުގެ ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު 'އެކަށީގެންވާ އެންމެ ކުރު މުއްދަތަކަށް' އިތުރުކުރެވޭނީ ކިހާ މިންވަރަކަށްތޯ، އަދި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ދަޢުވާކުރީ ޤާނޫނީ މުއްދަތު ފަހަނައަޅާފައިވާތީ ދަޢުވާ ނުބެލޭނެ ކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކުރި ނިންމުން ސައްޙަތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން 17/2010 ގެ 17 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 އާއި 212 ވަނަ މާއްދާތަކަށާއި ތިރީ ކޯޓުތަކުން މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާވުމުގެ އުޞޫލަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ނިންމި ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ އޭނާ ހައްޔަރުކުރީ އޭގެ ކުރީ ތާރީޚެއްގައި ކަމަށާއި މުއްދަތު ގުނަންވާނީ އެ ތާރީޚުން ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- އަޣްލަބިއްޔަތުން ދެކުނީ ތަޙްޤީޤަށްޓަކައި މުއްދަތު އިތުރުކުރެވޭނީ ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 (ރ) ގައިވާ 30 ދުވަހަށް ކަމާއި، 47 ދުވަސް އިތުރުކުރުމަކީ އެ ޙައްދު ފަހަނައެޅުން ކަމުން ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ތަނެއް ނެތް ކަމަށެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 1329/Cr-C/2017
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް (އަޣްލަބިއްޔަތުން)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 5 ން 9 އަށް މާއްދާތަކުގެ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހެއްގެ މައްޗަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި ލިބިފައިވާނަމަ ހައްޔަރުކުރާތާ 15 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދަޢުވާ އުފުލަންވާނެއެވެ؛ 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ އިސްތިސްނާއަކީ މި މުއްދަތަށް އިތުރުކުރެވޭ ޙާލަތެވެ. (ޕެރ. 2-3، 13)
17 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ 'އެކަށީގެންވާ އެންމެ ކުރު މުއްދަތު' އެއްވެސް އިމެއްނެތި ހުޅުވާލެވިފައިވާ މުއްދަތެއްގެ ގޮތުގައި މާނަކުރުމަކީ ޤާނޫނުގެ ބޭނުން ނަހަމަގޮތުގައި ހިފުމުގެ ދޮރު ހުޅުވައިދޭ ކަމެއް ކަމުން ކޯޓުތަކުން އެގޮތަށް މާނަކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3، އަޣްލަބިއްޔަތު)
ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގައި ވަކި ކަމަކާމެދު ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތެއް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާ ޙާލަތުގައި ރުޖޫޢަވާންޖެހޭނީ ޢާންމު ޤާނޫނަށް ކަމުން، 17/2010 ގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު ތަޙްޤީޤު ފުރިހަމަނުވެގެން އިތުރުކުރެވޭނީ ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ގިނަވެގެން 30 ދުވަހަށެވެ؛ ހަތަރު ފަހަރެއްގެ މަތިން 47 ދުވަސް އިތުރުކުރުމަކީ އެ ޙައްދަށްވުރެ ބޮޑު އިތުރުކުރުމެކެވެ. (ޕެރ. 4-7، 15-16، އަޣްލަބިއްޔަތު)
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި 50 ވަނަ މާއްދާއިން، ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއް އުފުލުމުގައި އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި އިންޞާފުން ޝަރީޢަތްކުރެވުމުގެ ޙައްޤު ކަށަވަރުކޮށްދީ، ދަޢުވާކުރަން ފެނިއްޖެނަމަ ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް ދަޢުވާ އުފުލުމުގެ ޒިންމާ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ މައްޗަށް މަތިކޮށްފައިވެއެވެ. (ޕެރ. 10-12، ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު)
ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމުގެ މަރުޙަލާގެ ނިންމުމެއް އިސްތިއުނާފުކުރާނަމަ ނިންމިތާ 10 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިސްތިއުނާފުކުރަންވާނެ ކަމުން، އެ މުއްދަތު ފަހަނައެޅުމަށްފަހު އިސްތިއުނާފުރައްދުވާ ފަރާތުން ހުށަހަޅާ ކައުންޓަރ ކްލެއިމެއް ބަލައިނުގަނެވޭނެއެވެ؛ އަދި މިފަދަ އިސްތިއުނާފެއްގައި 7 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމަންޖެހޭތީ ދެވިފައިވާ ފުރުޞަތުތަކަކީ ރައްދުދިނުމަށް އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތެކެވެ. (ޕެރ. 22، ހުރިހާ ފަނޑިޔާރުން)
ހިލާފު ރައުޔު: 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ 'އެކަށީގެންވާ އެންމެ ކުރު މުއްދަތު' ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ރ) ގެ ދަށުން ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގައި ލިބޭ ޖުމްލަ 60 ދުވަހަށްވުރެ ކުރުކުރުމަކީ އިޞްލާޙުގެ މަޤްޞަދު ނޫން ކަމުން، 15 ދުވަސް ހިމެނޭގޮތަށް ޖުމްލަ 60 ދުވަހަށް އިތުރުކުރެވިދާނެއެވެ؛ މުއްދަތު ގުނަން ފަށަނީ ހައްޔަރުކުރާ ވަގުތުން ކަމުން، 58 ވަނަ ދުވަހު ކުރި ދަޢުވާއަކީ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ކުރި ދަޢުވާއެކެވެ. (ޕެރ. 25-29، އިސްފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާ އަދި 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ރ)، (ބ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 198 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ނ)، (ބ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 212 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 119 ވަނަ މާއްދާ އަދި 120 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 35 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 50 ވަނަ މާއްދާ
- 2019/HC-A/80
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- އިސްފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- އެބައޮތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.