ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-A/215ހައިކޯޓު · 31 ޑިސެމްބަރު 2020 · ވަގުތީ އަމުރު

މަރްޔަމް ރިޒްނީ ޢަލީ ވ. މާހަލް ޓުއަރސް ޕވޓ ލޓޑ

ފަހުގެ ޙުކުމަކުން ތަފާތުކޮށްފައިދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 31 ޑިސެމްބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު B3-CR1/VN/2020/01ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމީ، ވަގުތީ އަމުރުން ޙިމާޔަތްލިބޭ މައުޟޫޢީ ނުކުތާއެއް ދަޢުވާގައި ނެތުމާއި، ރިސޯޓު ވިއްކުމުން ޙުކުމުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުނުވާނެ ޙާލަތެއް ނެތުމާއި، އަމުރު ނުނެރުމުން އެދުނު ފަރާތްތަކަށް ގެއްލުމެއް ލިބޭކަން ނޭނގުމާއި، އަމުރު ނެރުމުން ކުންފުންޏަށް ގެއްލުމުގެ އިޙުތިމާލު އޮތުމުން ވަގުތީ އަމުރު ނެރެދެވެން ނެތްކަމަށެވެ.
ވާޤިޢާ
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތްތަކަކީ މާހަލް ޓްއާސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ މައިނޯރިޓީ ހިއްސާދާރުންނެވެ. ކުންފުނީގެ ވިޔަފާރީގެ މަޢުލޫމާތު ނުދީ، ހިއްސާގެ ފައިދާ ނުލިބޭކަމަށް ބުނެ ބޯޑު އަލުން އެކުލަވާލުމާއި އޮޑިޓާއި ފައިދާ ހޯދުމަށް ސިވިލް ކޯޓަށް ދަޢުވާކޮށް، ކުންފުނީގެ ހަމައެކަނި ހަރުމުދާ ކަމުގައިވާ ރިސޯޓުގެ މިލްކުވެރިކަމާއި ޙާލަތު (status quo) ބަދަލުވާފަދަ މުޢާމަލާތެއް ނުކުރުމަށް ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުންފުންޏެއްގެ މައިނޯރިޓީ ހިއްސާދާރުން ހިއްސާގެ ފައިދާ ހޯދުމަށާއި ކުންފުނި އޮޑިޓްކުރުމަށް ހުށަހެޅި ދަޢުވާއެއްގައި، ކުންފުނީގެ ރިސޯޓުގެ ޙާލަތު ބަދަލުނުކުރުމަށް އެދުނު ވަގުތީ އަމުރު ނެރެދެވެން ނެތްކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/21 ގައި ކަނޑައެޅި ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތްތަކުން ބުނީ، ޞިފަތު ފުރިހަމަވާކަމަށް ކަނޑައަޅައިފައި މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް އޮތްތޯ ސުވާލު އުފެއްދުމަކީ 2012/SC-A/21 އާ ޚިލާފު ކަމެއްކަމަށާއި، ފައިދާ ދެއްކުމަށް އޮތް ހަމައެކަނި ވަސީލަތަކީ ރިސޯޓުކަމަށާއި، ވިއްކަން އުޅޭކަން އެނގުން ލާޒިމުނޫންކަމަށެވެ. މާހަލް ޓްއާސްއިން ބުނީ ސިވިލް ކޯޓުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޝަރުޠުތައް ވަކިވަކިން ތަޠުބީޤުކޮށްފައިވާކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ސިވިލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅި ދަޢުވާއަކީ ރިސޯޓުގެ މިލްކުވެރިކަމާ ގުޅޭ ދަޢުވާއެއް ނޫންކަމުން ވަގުތީ އަމުރުން ހިމާޔަތްކުރަން އެދުނު ކަމަކީ މައުޟޫޢީ ދަޢުވާއާ ގުޅޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. ރިސޯޓާ ބެހޭ ގޮތެއް ދަޢުވާގައި އެދިފައިނުވާތީ، އަމުރު ނުނެރުމުން ޙުކުމުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުނުވެ އިޢާދަނުކުރެވޭ ގެއްލުމެއް ވާނެކަމަށް ނުފެނެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު B3-CR1/VN/2020/01
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ސިވިލް ކޯޓުގެ ވަގުތީ އަމުރާމެދު ނިންމި ނިންމުން ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ވަގުތީ އަމުރެއް ނުނެރުމުން ޙުކުމުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުނުވެދާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ސަބަބުތަކެއް ހުރެއްޖެނަމަ ނުވަތަ ފަރާތަކަށް ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަމަށް ފެނިއްޖެނަމަ ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ ބާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ؛ އަދި ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމަކީ ކޯޓަށް ލިބިގެންވާ އިޚްތިޔާރީ ބާރެކެވެ. (ޕެރ. 17-18)

HN2މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ވަގުތީ އަމުރާ ގުޅޭ ކޮންމެ މައްސަލައެއް ވަކިން ބަލައި ވަޒަންކޮށް، އެ މައްސަލައެއްގެ ޙަޤީޤަތްތަކާއި ވަށައިގެންވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 19)

HN3މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމަށް ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ޢާންމު ޝަރުޠުތަކަކީ: ޤާނޫނީ ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރްކަޒެއް އޮތުމުގެ އިޙުތިމާލު ފާޅުކަންބޮޑުގޮތެއްގައި ޤާއިމުވުން (fumus boni juris)، ވަގުތީ އަމުރެއް ނެތި ދަޢުވާ ލަސްވެއްޖެނަމަ ނުރައްކަލެއް އޮތުން (periculum in mora)، އަދި އެދޭ ފަރާތަށް އެފަދަ އަމުރަކަށް އެދުމުގެ ޞިފަތު (capacity) ލިބިގެންވުމެވެ. (ޕެރ. 20-21)

HN4މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރުމުން ކުރިމަތިވާނެ ގެއްލުން ވަޒަންކުރާއިރު، އަމުރު ނެރެފިނަމަ އަނެއް ޚަޞްމަށް ކުރިމަތިވާނެ ގެއްލުމާއި، ގެއްލުމަކީ މާލީގޮތުން އަގުކުރެވިދާނެ ކަމެއްތޯއާއި، އިޢާދަ ނުވަތަ އިޞްލާޙު ނުކުރެވޭނެ ގެއްލުމެއްތޯވެސް ކޯޓުން ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 22، 26)

HN5މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ވަގުތީ އަމުރުން ހުއްޓުވަން އެދޭ ކަމަކީ އަމުރަށް އެދޭއިރު ހިނގަމުންދާ ކަމަކަށް ވުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ؛ ނަމަވެސް ވަގުތީ އަމުރުން ހިމާޔަތްކުރަން އެދޭ ކަމަކީ މައުޟޫޢީ ދަޢުވާގައި ހިމެނޭ ކަމަކާ ގުޅިފައިވާ ކަމަކަށް ނުވާނަމަ، ވަގުތީ އަމުރުން ޙިމާޔަތްލިބޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް އޮތްކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 25)

HN6މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ކުންފުނީގެ މުދަލާއި ޙައްޤުތަކާ ގުޅޭ މުޢާމަލާތްތައް ހިންގުމަކީ ޑިރެކްޓަރުންގެ ބޯޑަށް ޤާނޫނީގޮތުން ލިބިފައިވާ ބާރަކަށްވާތީ، ކުންފުނީގެ މުޢާމަލާތްތައް ހުއްޓުވައި ކޯޓުން ގޮތް ނިންމޭނީ، އެކަމަކީ ހުށަހެޅި ދަޢުވާގައި ހިމެނޭ ކަމަކަށްވެ، މެންބަރުންގެ މަޞްލަޙަތު ނުވަތަ ޙައްޤު ހިމާޔަތްކުރުމަށް އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅެއްކަމަށް ކޯޓަށް ފެންނަ ޙާލަތެއް އޮތްނަމައެވެ. (ޕެރ. 25، 26)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭގޮތުން ހެދިފައިވާ ގަވާއިދު (ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމާ ބެހޭ މާއްދާ؛ ލިޔުމުގައި '335 ވަނަ މާއްދާ')
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނު (ލިޔުމުގައި 'ޤާނޫނު ނަންބަރު 36/32') - ކުންފުންޏަކީ ވަކި ޝަޚްޞިއްޔަތެއްކަމާއި، ކުންފުނި ހިންގަންވާނީ ޑިރެކްޓަރުންގެ ބޯޑުންކަމާއި، މެންބަރުންގެ ޙައްޤަށް އުނިކަން ލިބޭނަމަ ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމާއި ކޯޓުން ނެރެވޭނެ އަމުރުތަކާ ބެހޭ މާއްދާތައް (ލިޔުމުގައި 35، 11، 32 (ހ) އަދި (ށ) ވަނަ މާއްދާ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/SC-A/21

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޙުސައިން މަޒީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ