ޢުމަރު ޒާހިރު ޢަބްދުއްޞަމަދު ވ. އިބްރާހީމް ނާޞިރު

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3893/Cv-C/2018

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

މައްސަލަ މުވައްކިލު އެދޭ ގޮތަށް ނިމިއްޖެނަމަ ދޭން އެއްބަސްވި ވަކީލު ފީގެ ތެރެއިން އެޑްވާންސްކޮށް ދިން ފައިސާ، މައްސަލަ އެގޮތަށް ނުނިމުމުން ވަކީލު އަނބުރާ ދޭންޖެހޭތޯ، އަދި ކުރީގެ ހައިކޯޓު ޙުކުމުގައި ސާބިތުވި ދަރަނި ކަނޑައިގެން ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމީ ރަނގަޅަށްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ކަނޑައެޅި ނިޔާގެ ބާރު ލިބިފައިވާ ހައިކޯޓު ޙުކުމެއްގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަންކަމާމެދު ދެން އިތުރު ޖަދަލެއް ނުކުރެވޭނެ (ޕެރ. 20، 24).
2. މައްސަލަ މުވައްކިލު އެދޭ ގޮތަށް ނިމިއްޖެނަމަ ދިނުމަށް އެއްބަސްވާ ވަކީލު ފީއަކީ، މައްސަލަ އެގޮތަށް ނުނިމުނުނަމަ ނަގައިނުދެވޭ ފައިސާއެކެވެ؛ އެ ފީގެ ތެރެއިން އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި ދީފައިވާ ފައިސާއަކީވެސް ވަކީލަށް ލިބިދެވޭނެ ފައިސާއެއް ނޫންކަމުން، އެ ފައިސާ ވަކީލު މުވައްކިލަށް އަނބުރާ ރައްދުކުރަންޖެހޭނެއެވެ (ޕެރ. 20).
3. ހައިކޯޓު ޙުކުމެއްގައި ސާބިތުވި ޢަދަދެއް ދެފަރާތުންވެސް ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ޠަޢުނުނުކުރާނަމަ، އެ ޢަދަދަކީ ކަނޑައެޅި ނިޔާގެ ބާރުގެ ދަށުން ދޭންޖެހޭ ޢަދަދެކެވެ (ޕެރ. 21).
4. ޙުކުމެއްގެ ދަރަނި ކުރިން ޚަލާޞްކޮށްފައިވާކަމަށް ބުނާ ބުނުމަށް ހެއްކެއް ހުށަނާޅާނަމަ އެ ބުނުން ޤަބޫލެއް ނުކުރެވޭ؛ އަދި ފައިސާ ދެފަހަރަށް ކެނޑިފައިވާނަމަ އެއީ އިސްތިއުނާފުގެ ތެރެއިން ބެލޭނެ ކަމެއް ނޫން، އެކަން ބަލަންޖެހޭނީ ދަށުކޯޓަށް އަލުން ހުށަހަޅައިގެންނެވެ (ޕެރ. 21-23).
5. ކޮންމެ މައްސަލައަކީވެސް އެމައްސަލައެއްގެ ޒާތުގައި ވަކި މައްސަލައެއް ކަމުން، ވަށައިގެންވާ ކަންކަމަށް ބަލާފައިނުވާކަމަށް ބުނާނަމަ ބަލާފައިނުވާ ކަމަކީ ކޮބައިކަން ބަޔާންކޮށްދޭންޖެހޭނެ ކަމާއި، ވަށައިގެންވާ ކަންކަން ކިޔައިދޭންޖެހޭނީ އެމައްސަލައަކާ ގުޅިފައިވާ ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ (ޕެރ. 24).

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/HC-A/346 ޤަޟިއްޔާ
• ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2008/HC-A/43 ޤަޟިއްޔާ (މައްސަލައިގެ ފަސްމަންޒަރު)
• ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2007/HC-A/162 ޤަޟިއްޔާ އަދި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2009/SC-A/35 ޤަޟިއްޔާ (ވަކާލާތުކުރި މައްސަލަ ނިމުނު ގޮތް ދެނެގަތުމަށް)