ކޯސްޓަލް ވެންޗަރ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ވޯރކްސް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2117/Cv-C/2019

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުރިން ނިމިފައިވާ ދަޢުވާއެއްގެ އެއް އެއްބަސްވުމަކާ ގުޅިގެން ގެއްލުމުގެ ބަދަލާއި މަސައްކަތުގެ އަގަށް ފަހުން ހުށަހެޅި ދަޢުވާއަށް ކޯސް އޮފް އެކްޝަން އެސްޓޮޕަލް ތަޠުބީޤުކުރެވޭނެތޯ، އަދި ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމަށްފަހު ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައެޅި އުޞޫލެއް އެ ދަޢުވާއަށް ތަޠުބީޤުކުރުމަކީ ފަހުން އުފަންވާ ގަވާއިދެއް ކުރިން ހިނގި ކަމަކަށް ހިންގުމާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޤާނޫނުއަސާސީގެ 141 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ދަށު މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ތަބާވާން ޖެހޭތީ، ދަށު ކޯޓަކުން މައްސަލައެއް ނިންމާއިރު އެ ނިންމުމުގެ ކުރިން ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުންތަކަށް ތަބާވުން ލާޒިމްވެއެވެ. (ޕެރ. 10.6)
2. ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމަށްފަހު ނަމަވެސް ދަށު ކޯޓުން ޙުކުމް ކުރުމުގެ ކުރިން ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލަކަށް (2016/SC-A/25) ރިޢާޔަތްކޮށް މައްސަލަ ނިންމުމަކީ ކުރިން ހިނގާފައިވާ ކަމަކަށް ފަހުން އުފަންވާ ގަވާއިދެއް ހިންގުމުގެ އުޞޫލާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ އިންސާފުވެރި ޝަރީޢަތުގެ ހަމަތަކާ ޚިލާފުވުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 10.7، 10.10)
3. ކޯސް އޮފް އެކްޝަން އެސްޓޮޕަލް ތަޠުބީޤުވާނީ (ހ) ކުރިން އުފުލާފައިވާ ދަޢުވާއަކާ ގުޅިގެން އިޚްތިޞާޞް ލިބިފައިވާ ކޯޓެއްގެ ނިންމުމެއް އޮތުމާއި، (ށ) ދެ މައްސަލައިގައި އެއް ފަރާތްތައް ހިމެނުމާއި، (ނ) ދެ މައްސަލައަކީ ފަރަޤެއް ހުރި ތަފާތު ދެ މައްސަލަ ކަމުގައި ނުވުމާއި، (ރ) ފަހުން ހުށަހެޅި ނުކުތާތަކަކީ ފަރާތްތަކުން އެކަށީގެންވާ މަސައްކަތްކޮށް ވިސްނުންތެރިކަމާއެކު (reasonable diligence) ހުށަހެޅިނަމަ ކުރިން ހުށަހެޅި މައްސަލައިގައި ހިމެނި ގޮތް ކަނޑައެޅޭނެ ނުކުތާތަކަކަށް ވުން ފުރިހަމަވެގެންނެވެ. (ޕެރ. 10.8)
4. އެއް އެއްބަސްވުމަކާ ގުޅިގެން މަސައްކަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް ކުރިން ދަޢުވާކޮށް ޙުކުމް ލިބިފައިވާއިރު، ފުރަތަމަ ދަޢުވާގައި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ފަހުން އެހެން ދަޢުވާއަކުން ހޯދަން އެދުމަކީ ކޯސް އޮފް އެކްޝަން އެސްޓޮޕަލް ތަޠުބީޤުވާ ކަމެއް ކަމަށްވާތީ، އެ ދަޢުވާ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ބެލެން ނެތެވެ. (ޕެރ. 10.5، 10.9–10.10)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 141 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2016/SC-A/25 (ބަނީ ހޯލްޑިންގްސް (ބީ.ވީ.އައި) ލިމިޓެޑް ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ)