މުޖްތަބާ ލަތީފް ވ. މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް
ނަތީޖާ: ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ރަނގަޅު ނޫންކަމަށް އަޣުލަބިއްޔަތުން ނިންމި (މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ޓްރައިބިއުނަލަށް)
ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަޒީފާއާބެހޭ
ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 273/VTR/2019
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ހިންގުމުގެ އިސް މަޤާމެއްގައި ހުރިކަމަށް ބުނާ މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރި މައްސަލަ ޓްރައިބިއުނަލުގައި ހިނގަމުންދަނިކޮށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނަށް 6 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނެވި ޓްރައިބިއުނަލަށް އިޚްތިޞާޞް ލިބުމަށްފަހު، އިޚްތިޞާޞް ނެތްކަމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމުން ރަނގަޅުތޯ.
ޚުލާޞާ
ވާޤިޢާ: މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީގެ ކޮމާޝަލް ޑިޕާޓްމަންޓް ހިންގުމުގެ ޒިންމާ އޮތް ޖެނެރަލް މެނޭޖަރަކު ޚިދުމަތް ބޭނުންނުވާކަމަށް ބުނެ ވަކިކުރުމުން، ވަޒީފާ އަނބުރާ ދިނުމާއި މުސާރަ ހޯދުމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިއެވެ.
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމީ، އޭނާއަކީ ހިންގުމުގެ އިސް މަޤާމެއްގައި ހުރި މީހަކަށްވާތީ ޤާނޫނުގެ 1 ވަނަ ބާބުން އިސްތިސްނާވާ ފަރާތެއްކަމަށާއި، މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ސިވިލް ކޯޓަށް ކަމުން ޓްރައިބިއުނަލަށް ނުބެލޭނެކަމަށެވެ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ އޭނާއަކީ ހިންގުމުގެ އިސް މަޤާމެއްގައި ހުރި މީހެއް ނޫންކަމަށާއި، އިޞްލާޙު ފާސްވުމުން ޓްރައިބިއުނަލަށް އިޚްތިޞާޞް ލިބުނުކަމަށެވެ. ކުންފުނިން ބުނީ އޭނާއަކީ އިސް މަޤާމެއްގެ މީހެއްކަމަށާއި، ވަކިކުރިއިރު އިޚްތިޞާޞް އޮތީ ސިވިލް ކޯޓަށް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: އަޣުލަބިއްޔަތު ރައުޔުގައި، އިޚްތިޞާޞާއި އިޖުރާއާތުގެ ޤަވާޢިދުތަކަށް ރަޖުޢީ ނުހިންގުމުގެ އުޞޫލު ނުހިނގާތީ، މައްސަލަ ޓްރައިބިއުނަލުގައި ހިނގަމުންދަނިކޮށް އިޞްލާޙަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުން އިޚްތިޞާޞް ޓްރައިބިއުނަލަށް ލިބުނުކަމާއި، އޭގެ ފަހުން ނުބެލޭނެކަމަށް ނިންމުން ރަނގަޅު ނޫންކަމެވެ. ޚިލާފު ރައުޔުގައި، އިޞްލާޙު ރަޖުޢީކޮށް ނުހިނގާތީ ސިވިލް ކޯޓަށް އިޚްތިޞާޞް ދެމިއޮންނާނެކަމެވެ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނަށް 6 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ކުރިން، ޤާނޫނުގެ އިސްތިސްނާވާ ފަރާތްތަކާބެހޭ މާއްދާގައިވާ ފަރާތްތައް (ހިންގުމުގެ އިސް މަޤާމުތަކުގައި ތިބޭ މީހުން ހިމެނޭ) ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފިނަމަ، އެ މައްސަލަތައް ބަލަމުން ދިޔައީ ސިވިލް ކޯޓަށް މަދަނީ މައްސަލަތައް ބެލުމަށް ލިބިފައިވާ ޢާއްމު އިޚްތިޞާޞުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ސިވިލް ކޯޓުންނެވެ. (އަޣުލަބިއްޔަތު)
- 6 ވަނަ އިޞްލާޙުން އިސްތިސްނާވާ ފަރާތްތަކާބެހޭ މާއްދާއަށް ބަދަލު ގެނެވި، ޓްރައިބިއުނަލަށް ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު ދޭ މާއްދާ އިސްތިސްނާއިން ނަގާލުމުން، ހިންގުމުގެ އިސް މަޤާމުތަކުގައި ތިބޭ މީހުންގެ ވަޒީފާގެ މައްސަލަތައް ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް ލިބި، ސިވިލް ކޯޓުން އެފަދަ މައްސަލަތައް ބެލުމަށް ނިމުމެއް އަތުވެއެވެ. (އަޣުލަބިއްޔަތު)
- ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރެވޭނީ އެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމަށްފަހު ހިނގާ ކަންކަމަށެވެ؛ ޤާނޫނުގައި ސާފުކޮށް އެހެން ގޮތެއް ބުނެފައި ނުވާނަމަ، ކުރިން އުފެދިފައިވާ ޤާނޫނީ މަރުކަޒުތަކަށް (legal status) ފަހުގެ ޤާނޫނުގެ އަސަރު ނުފޯރާނެއެވެ (C/02-2008/SC، A/210-2011/HC، A/41-2014/SC). (އަޣުލަބިއްޔަތު)
- ނަމަވެސް ކޯޓުގެ ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލްގެ އިޖުރާއީ، ޝަކުލީ ޤަވާޢިދުތަކާއި އިޚްތިޞާޞާބެހޭ މާއްދާތަކަކީ ރަޖުޢީ ނުހިންގުމުގެ އުޞޫލު ނުހިނގާ ކަންކަމެވެ؛ ޙާދިސާ ހިނގިއިރު އޮތް ޤާނޫނު ބަދަލުވެ އިޚްތިޞާޞް ނުވަތަ އިޖުރާއާތު ބަދަލުވެއްޖެނަމަ މައްސަލަ ބަލަންވާނީ ބަދަލުވި ގޮތުގެ މަތިންނެވެ؛ ޙާދިސާ ހިނގިއިރު އޮތް އިޚްތިޞާޞް ނުވަތަ އިޖުރާއާތުގެ ދަށުން ބެލޭނީ ޤާނޫނުގައި އެކަން ޞަރީޙަކޮށް ކަނޑައަޅާފައިވާނަމައެވެ؛ އިޚްތިޞާޞާބެހޭ މާއްދާތައް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމަށްފަހު ބަލައި ނިންމުމުގެ މަރުޙަލާގައިވެސް ތަޠުބީޤުވެއެވެ. (އަޣުލަބިއްޔަތު)
- އެހެންކަމުން، ޓްރައިބިއުނަލުގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށް ހިނގަމުންދާ މައްސަލައެއްގައި، ޓްރައިބިއުނަލަށް ޤާނޫނުން އިޚްތިޞާޞް ލިބުމަށްފަހު، އިޚްތިޞާޞް ނެތްކަމަށް ނިންމުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ؛ އަދި އެހެންވުމުން އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަކީ ހިންގުމުގެ އިސް މަޤާމެއްގައި ހުރި މީހެއްތޯ ކަނޑައެޅުން ބޭނުންނުވެއެވެ. (އަޣުލަބިއްޔަތު)
- (ޚިލާފު ރައުޔު - ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު) ހިންގުމުގެ އިސް މަޤާމު ދެނެގަތުމުގައި ވަޒީފާގެ ނަމާއި މަސައްކަތާއި ޒިންމާތަކާއި، ނިންމުންތައް ނިންމުމުގެ ބާރާއި މިނިވަންކަމާއި، ސްޓްރެޓަޖިކް ނިންމުންތަކަށް ނުފޫޒުފޯރުވޭ މިންވަރާއި، ޖަވާބުދާރީވާ މިންވަރާއި، ވިޔަފާރީގެ އަޞްލަށް ބަލަންވާނެއެވެ (A/158-2015/HC)؛ 6 ވަނަ އިޞްލާޙުގައި ރަޖުޢީކޮށް ހިނގާނެކަމަށް ބުނެފައި ނުވާތީ، އިޞްލާޙުގެ ކުރިން ވަކިކުރި ހިންގުމުގެ އިސް މަޤާމެއްގެ މުވައްޒަފެއްގެ މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ސިވިލް ކޯޓަށް ދެމިއޮންނާނެއެވެ (A/203-2009/HC، A/41-2014/SC).
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) - އިސްތިސްނާވާ ފަރާތްތަކާބެހޭ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި '21 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 5'، ހިންގުމުގެ އިސް މަޤާމުތަކުގައި ތިބޭ މީހުން)، ޓްރައިބިއުނަލަށް ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުގެ މާއްދާ، އަދި މާނަކުރުމުގެ މާއްދާ
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނަށް 3 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނަށް 6 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު (ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާބެހޭ މާއްދާ ހިމެނޭ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 7/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުޞޫލުން ހިންގުމުގެ ޤާނޫނު) (ރަޖުޢީ އިސްތިސްނާއެއްގެ މިސާލު)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (ޖިނާއީ އަދަބު ލުއިވުމުގެ މާއްދާ، އަދި ރަޖުޢީ ނުހިންގުމުގެ މާއްދާ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު C/02-2008/SC (ސޯޝަލް ލިބަރަލް ޕާޓީ ވ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު A/210-2011/HC
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު A/41-2014/SC (މޫސާ ނަޞީރު ވ މޯލްޑިވްސް އިންލެންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު A/23-2011/SC (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ ޙަސަން ޢަބްދުﷲ އަދި އެހެން މީހުން)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު A/08-2015/SC (ޢަބްދުލްމަޖީދު ވ މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލް)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު A/158-2015/HC
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު A/203-2009/HC
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު A/307-2020/HC
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.