ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަބްދުﷲ ސާލިމް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކުޑަކުއްޖާ ލަސްވެގެން ރިޕޯޓުކުރުމާއި ހެކިބަސްތަކުގައި ތަފާތު ހުރުމާއި ނުނިޔަތެއް އޮތްކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭތީ، 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ މިންވަރަށް ހެކި ނުލިބޭތީ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރި.
- ވާޤިޢާ
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް، އޭނާގެ އަނބިމީހާގެ 15 އަހަރުގެ ކޮއްކޮ ސައިކަލުގައި ބީޗް ސަރަޙައްދަށް ގެންގޮސް ބައްދައި ކޯތާފަތާއި ތުންފަތަށް ކިސްކުރިކަމަށް ދައުލަތުން ދަޢުވާކުރި؛ ދަޢުވާއަށް އިންކާރުކުރި.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ކުޑަކުއްޖަކު އިތުބާރުކުރަންޖެހޭ މަޤާމެއްގައި ހުރި މީހަކު އެކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ދަޢުވާ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ މިންވަރަށް ހެކި ނުލިބޭ ކަމަށްބުނެ ސާބިތުނުވާކަމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމް، ކުޑަކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުމާއި ޑިޖިޓަލް ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރާއިރު ޞައްޙަތޯ؛ އަދި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކީ އިތުބާރުކުރަންޖެހޭ މަޤާމެއްގައި ހުރި މީހެއްތޯ އާއި ޖިންސީ ނިޔަތް ސާބިތުވޭތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ދައުލަތުން ބުނީ ލުއި މިންގަނޑުން ދަޢުވާ ސާބިތުވާ މިންވަރަށް ހެކި ލިބިފައިވާއިރު ދަށުކޯޓުން ހެކިތަކަށް ފުރިހަމައަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (އ) އާއި 143 (ރ) އާ ޚިލާފަށް ނިންމި ކަމަށް. ދިފާޢުން ބުނީ ކުޑަކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުމުގައި ފުށުއެރުންތައް ހުރިކަމަށާއި، ޗެޓް ލޮގްތައް އޭނާގެ ނޫންކަމަށާއި ލަސްވެގެން ކިޔައިދިނުން 47 (ޅ) ގެ ދަށަށް ނުވަންނަ ކަމަށް.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ކުޑަކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުމަށް ރެސްޓޯރަންޓަށް ދިޔަ ވާހަކައާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ފޯނުން ފެނުނު ވައިބަރ ޗެޓް ލޮގްތަކުން ("ލިޕްސް" ފަދަ ބަސްތަކުން) ބާރުލިބި، ހެކިބަސް އެތެރެފުށުން އެއްގޮތްވެ، ނުނިޔަތެއް ނުފެންނާތީ، އިތުބާރުކުރަންޖެހޭ މަޤާމާއި ޢަމަލާއި ޖިންސީ ނިޔަތް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވާކަމަށް ކޯޓުން ނިންމި.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކޯޓުގެ ނަން ސިއްރު ކުރެވިފައި 75/.-.-C/2019
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު، ދަޢުވާ ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅި
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ވުޖޫދުވެފައިވަނީ ކުޑަކުދިންނަށް ކުރެވޭ ޖިންސީ ގޯނާގެ ޢަމަލުތައް ސާބިތުކުރުމަށް އިތުރު ބާވަތުގެ ހެކި ހުއްދަކުރުމާއި ބަލައިގަންނަ ހެކީގެ މިންގަނޑު ލުއިކުރުމުގެ މަޤްޞަދުވެސް ހިމެނޭގޮތުން ކަމަށާއި، އެޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ހެކިތަކުން ހެކި ލިބިއްޖެނަމަ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައިވާ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ލިބިފައިވާ ހެކިކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 26، 27)
ކުޑަކުއްޖާގެ ދައްތައާ ކައިވެނިކޮށްގެން ހުރުމަކީ، ޝަރުޢީގޮތުން އެކުއްޖާއާ ކައިވެނި ހެޔޮނުވާ މީހެއްގެ ގޮތުގައި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން އެކުޑަކުއްޖާ އިތުބާރުކުރަންޖެހޭ މަޤާމެއްގައި ހުރިކަން ސާބިތުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 29)
"ޖިންސީ ޢަމަލު" ގެ ތަޢުރީފުގައި ކުށުގެ ނިޔަތް ދެނެގަންނަނީ، އެކަށީގެންވާ މީހެއްގެ ވިސްނުމުން ވިސްނާއިރު ޝަހުވާނީ އެދުންވެރިކަމެއް ހާސިލުކުރުމުގެ ނިޔަތުގައިކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭތޯ ނުވަތަ ޝަހުވާނީ ނޫން އެހެން މަޤްޞަދަކަށް ކަމުގައި ބެލެވެން ނެތްތޯ ބަލައިގެން ކަމަށާއި، "އެކަށީގެންވާ މީހާ" ބަލަންޖެހޭނީ ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ؛ ޢަމަލު ހިންގިއިރު އޮތް ނިޔަތް ކުށްކުރި މީހާ ފަހުން ބަޔާންކޮށްދޭ ކޮށްދިނުމަކުންވެސް ދެނެގަނެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 31، 32، 62، 63)
ޑިޖިޓަލް ހެކި ބަލައިގަތުމާބެހޭ ފުރިހަމަ ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑެއް ނެތްނަމަވެސް، ޤާނޫނު ނަންބަރު 76/24 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެފަދަ ހެކި ކިތާބީ ނުވަތަ ޑޮކިއުމެންޓްރީ ހެކީގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅިދާނެއެވެ؛ އެހެކީގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަކީ ހުށަހަޅާ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެވެ. (ޕެރ. 40، 41)
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ފޯނުން ފޮނުވާފައިވާ މެސެޖުތައް ފޮނުވީ އެހެން މީހަކުކަމަށް އޭނާ ބުނާނަމަ، އެކަން ސާބިތުކޮށްދޭންޖެހޭނީ އޭނާއެވެ؛ ހެކި ހުށަނާޅާ ހަމައެކަނި ބުނާ ބުނުމަކީ ގުޅިފައިވާ ހެކި ޤަރީނާތައް ނަފީކުރެވޭ ދިފާޢެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 39، 42، 44)
ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/77 ގައިވާ ގޮތުން، ކުޑަކުއްޖާގެ ކިޔައިދިނުން ކޮރޮބޮރޭޓްވޭތޯ ބަލަނީ ހެކިބަސް އެތެރެފުށުންނާއި ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްތޯ، ކުއްޖާގެ އަޚްލާޤާއި އުޅުން، އަދި ޝަކުވާކުރުމުގައި ނުނިޔަތެއް އޮތްތޯ ބަލައިގެން ކަމަށާއި، މިފަދަ ކުށް ސާބިތުކުރުމަކީ ހިސާބު ނަންބަރެއް ނެރޭހެން ވަކި އަދަދަކަށް ހެކި ބޭނުންވާ ކަމެއް ނޫން؛ ކުޑަކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްނަމަ އެއިން ދަޢުވާ ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 51، 52، 56، 57)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ގެ 60 ވަނަ މާއްދާ (ޖިންސީ ޢަމަލާއި ޖިންސީ ނިޔަތުގެ ތަޢުރީފު)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 76/24 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާ
- ގަވާއިދު ނަންބަރު 2021-SC-REG-01 (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 137 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/77
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2014/SC-A/26
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2017/SC-A/16
- ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/163
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޙުސައިން ޝަހީދު، ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.