އެލްއެފް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަޙްމަދު ފަތީން

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 97/Cv-C-HD/2020

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުއްޔަށް ދިން ގްރައުންޑް ފްލޯ ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ (ބިލްޑިންގ ޔޫސް ޕަރމިޓް) ނުލިބި ހުރި މުއްދަތަށް ކުލި ދައްކަންޖެހޭތޯއާއި، އެ ހުއްދަ ހޯދުމުގެ ޒިންމާ އޮތީ ކޮން ފަރާތެއްގެ މައްޗަށްތޯ؛ އަދި ޚުޞޫމާތެއް ނެތް ޙަޤީޤަތްތަކަށް ޝަފަހީ ހެކިން ނުގެންނަން ދަށުކޯޓުން ނިންމުން ރަނގަޅުތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ކުއްޔަށް ދިން ތަނުގެ މަރާމާތާ ގުޅޭ ހުއްދަތަކާ ބެހޭ އެއްބަސްވުމުގެ މާއްދާއެއްގައި ބަޔާންކުރާ ހުއްދައަކީ ޢިމާރާތްކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދޫކުރާ 'ޢިމާރާތް ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ' އާ ތަފާތު ހުއްދައެކެވެ. (ޕެރ. 24، 35)
2. ޢިމާރާތް ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ ހޯދުމަކީ ޢިމާރާތް ތަރައްޤީކޮށް ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ؛ ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުގެ ޒިންމާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 26، 31)
3. ތަނެއް ކުއްޔަށް ދޭންޖެހެނީ ކުއްޔަށް ހިފި ބޭނުން ކުރެވޭ ޙާލަތުގައެވެ؛ ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ ނުނަގައި އެ ބޭނުން ނުކުރެވުމަކީ ފްރަސްޓްރޭޝަނެއް ނޫން، ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތުން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ނުކުރުމުން މެދުވެރިވި ޙާލަތެއް ކަމުން އޭގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތެވެ؛ އެ މުއްދަތަށް ކުލި ނަގައިނުދިނުމަށް ދަށުކޯޓުން ނިންމުން ރަނގަޅެވެ. (ޕެރ. 26، 29)
4. ވިޔަފާރި ކުރުމަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ގޮތުން ކުއްޔަށް ހިފި ތަނަށް މުދާ ގެނެސް ބެހެއްޓުމަކީ، ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ ނުލިބި ވިޔަފާރި ނުކުރެވޭހާ ހިނދަކު، ތަން ބޭނުންކުރިކަމަށް ބަލަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 27)
5. ޙަޤީޤަތެއް ސާބިތުކުރުމަށް ހެކި ހުށަހަޅަންޖެހޭނީ އެ ޙަޤީޤަތާ މެދު ޚުޞޫމާތެއް އޮތްނަމައެވެ؛ ޚުޞޫމާތެއް ނެތް ޙަޤީޤަތަކަށް ނުވަތަ އެއްބަސްވުމުގެ މާއްދާއެއް މާނަކުރުމަށް ޝަފަހީ ހެކިން ޙާޟިރުކުރާކަށް ނުޖެހޭތީ، އެފަދަ ހެކިން ޙާޟިރުނުކުރަން ދަށުކޯޓުން ނިންމުން ރަނގަޅެވެ. (ޕެރ. 33-35)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2017 (ޢިމާރާތްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާ
• މާލޭ ޕްލޭނިންގ ޤަވާޢިދުގެ 1.16؛ ހުޅުމާލޭގެ ގޯތި ތަރައްޤީކުރުމުގެ ގަވާއިދުތައް (އިޢުލާން ނަންބަރު HDC(161)-IU/2007/10) ގެ 1.4
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ހައިކޯޓުގެ ގަވާއިދުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)(1)؛ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)؛ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2018/SC-A/31 ގެ 13 ވަނަ ނުކުތާ (މައްސަލަބަލާ ފަނޑިޔާރުންގެ މަޖިލިސް އެއްގޮތްކުރުން)