ޑްރީމްސް ހޯލްޑިންގް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މުޙައްމަދު ޝާކިރު ޢަބްދުﷲ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 589/Cv-C/2019

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގެ 13.1 ވަނަ މާއްދާ (ކުލި ދައްކަންޖެހޭ މުއްދަތު ފަހަނައަޅައި 15 ދުވަސް ވުމުން އެއްބަސްވުން ނިމުމާއި ލަސްވާ ކޮންމެ ދުވަހަކަށް ކުލީގެ 3.5% ދެއްކުން) މާނަކުރުމުގައި، 15 ދުވަހުގެ އިތުރުން ކުލި ނުދައްކާ ފާއިތުވި ހުރިހާ ދުވަހަކަށް 3.5% ގެ ޖޫރިމަނާ ނަގައިދެވޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. އެއްބަސްވުމުގައި ޚިލާފު އުފެދިފައިވާ މާއްދާ ނުވަތަ އިބާރާތުގެ މާނަ ސާފުވެފައި، އޮޅުމެއް ނުވަތަ ފުށުއެރުމެއް ނެތްނަމަ، ބައިވެރިންގެ ނިޔަތާއި މަޤްޞަދު ދެނެގަތުމަށް މާނަކުރުމުގެ މަސައްކަތް ގެންދިއުމެއް ނެތެވެ (plain meaning rule). (ޕެރ. 26)
2. ކޮންޓްރެކްޓުގެ އިބާރާތެއް މާނަކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފަށަންވާނީ އެ އިބާރާތުންނެވެ؛ ދެފަރާތުގެ ކޮންޓްރޯލް އޮންނަނީ ބޭނުންކުރި އިބާރާތުގެ މައްޗަށް ކަމަށްވާތީ އެއީ ބައިވެރިންގެ ނިޔަތް އުފުލާ ސަވާރީއެވެ. ވަށައިގެންވާ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްކުރުން އުޒުރަކަށް ހަދައިގެން ކޯޓުގެ މަޢުނަވީ ރައުޔަށް ބިނާކޮށް މާއްދާ އަލުން ލިޔުމުން ކޯޓު އެއްކިބާވާންޖެހޭނެއެވެ (2021 SC 65 މެރިޓައިމް އެކަޑަމީ). (ޕެރ. 27-28)
3. ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގެ 13.1 ވަނަ މާއްދާގެ އިބާރާތް ސާފުވާތީ، ކުލި ނުދައްކާ ފާއިތުވި ހުރިހާ ދުވަހަކަށް 3.5% ގެ ރޭޓުން ފައިސާ ނަގައިދެވޭ ގޮތަށް އެ މާއްދާ މާނަކުރެވޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ (އަޣުލަބިއްޔަތު). (ޕެރ. 28-29)
4. އިސްތިއުނާފެއްގެ ޖަވާބުގައި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން އުފައްދާ ކަންކަމަކީ އިސްތިއުނާފުގެ މައުޟޫޢުގެ ތެރެއިން ނޫންނަމަ، އެކަންކަމަށް ނަޒަރުކޮށް ގޮތެއް ނިންމުމެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 31)
5. ޚިލާފު ރައުޔު (ފަނޑިޔާރު ޙުޒައިފާ މުޙައްމަދު): ޝަރުޠު ޖަޒާއީ މާއްދާއެއް ތަންފީޒުކުރެވޭނީ އެއީ ޚިލާފުވުމުން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ އެކަށޭނަ އަންދާޒާއެއް (ލިކުއިޑޭޓަޑް ޑެމޭޖަސް) ނުވަތަ މައުސޫމު ފަރާތުގެ ޞައްޙަ މަޞްލަޙަތާ ބައްދަލުވާ ސާނަވީ އިލްތިޒާމެއް ނަމައެވެ؛ ޚިލާފުވާ ފަރާތަށް އުޤޫބާތެއް ކުރިމަތިކުރުމަށް ހިމަނާ ޕެނަލްޓީ ކްލޯޒް ތަންފީޒެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ (2020/SC-A/28، 2019/SC-A/70). (ޕެރ. 41-48، 53)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގެ 13.1 އަދި 9.4 ވަނަ މާއްދާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: މެރިޓައިމް އެކަޑަމީ އޮފް މޯލްޑިވްސް ވ. ދައުލަތް (މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ކޮމިއުނިކޭޝަން) [2021] SC 65
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: 2020/SC-A/28 ޙަސަން ޢަލީމަނިކު ވ. އަޙްމަދު ޖަނާޙް (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: 2019/SC-A/70 ކޮރަލްގޭޓް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އައިމާ ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: 2021/SC-A/38، 2021/SC-A/03، 2022/SC-A/83، 2022/SC-A/14، 2015/SC-A/24، 2019/SC-A/13، 2021/SC-A/52، 2019/SC-A/14، 2018/SC-A/28، 2022/SC-A/76 (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
• Dunlop Pneumatic Tyre Co Ltd v New Garage & Motor Ltd [1915] A.C. 847؛ Cavendish Square Holding BV v Makdessi; ParkingEye Ltd v Beavis [2015] UKSC 67 (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)