ޢަބްދުﷲ ފާއިދު ވ. މޯލްޑިވްސް ޕޯޓްސް ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެނައި؛ ވަޒީފާއަށް އަލުން އިޢާދަކުރުމާއި 12 މަހުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް (468,000 ރ.) ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ނަގައިދިނުމަށް (ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދުގެ ރައުޔު)

ކީވޯޑުތައް: ވަޒީފާއާބެހޭ، ރިޑަންޑަންސީއާ ގުޅޭ ހަމަތައް، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 182/VTR/2019

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުންފުނީގެ އޮނިގަނޑަށް ގެނެވުނު ބަދަލާ ގުޅިގެން ޖެނެރަލް މެނޭޖަރުގެ މަޤާމު އުވާލައި ރިޑަންޑަންސީގެ ދަށުން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވާކަމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ކަނޑައެޅުން ރަނގަޅުތޯ؛ އަދި ނުރަނގަޅު ނަމަ ދެވޭނެ ޙައްލާއި ބަދަލުގެ މިންވަރަކީ ކޮބައިތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: މޯލްޑިވްސް ޕޯޓްސް ލިމިޓެޑްގެ ޖެނެރަލް މެނޭޖަރެއްގެ މަޤާމު، ކުންފުނީގެ އޮނިގަނޑަށް ބަދަލު ގެނެސް ޑިވިޜަންތައް އުވާލުމާ ގުޅިގެން ބޯޑުގެ 18 ވަނަ ޖަލްސާއިން އުވާލައި، 19 މެއި 2019 ގައި ރިޑަންޑަންސީގެ ދަށުން ވަކިކުރިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވާތީ ވަޒީފާ އަނބުރާ ދިނުމަށް އަމުރެއް ނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާތީ އަންފެއާ ޑިސްމިސަލް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި 87 (ށ) ގެ ދަށުން 1 މަހުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް (39,000 ރ.) ނަގައިދިނުމަށް ނިންމިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ބޯޑުގެ ނިންމުމަށް އެކަނި ބިނާކޮށް ޙަޤީޤީ ރިޑަންޑަންސީއެއްތޯ ނުބަލާ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވިކަމަށް ނިންމި ކަމަށެވެ. ކުންފުނިން ބުނީ ޑިވިޜަން ހެޑުންގެ މަޤާމުތަކަކީ ބޭނުންތެރި މަޤާމުތަކެއް ނޫންކަމަށާއި އެކަށޭނަ އެހެން މަޤާމެއް ނެތުމުން ޕްލޭންޑް ރިޑަންޑަންސީއެއްގެ ގޮތުގައި ވަކިކުރި ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: އާ އޮނިގަނޑަށް މީހުން ހަމަޖެއްސި ގޮތާއި ބަދަލުކުރި ގޮތް ދައްކާ ހެއްކެއް ކުންފުނިން ހުށަނާޅާއިރު، ވަކިކުރި އެހެން 4 ފަރާތަކަށް ވަޒީފާ ދީފައިވާތީ ޙަޤީޤީ ރިޑަންޑަންސީއެއް ސާބިތުނުވާ ކަމަށާއި، މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާތީ 29 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ވަޒީފާ އިޢާދަކޮށް 2019/SC-A/27 ގެ މިންގަނޑުތަކަށް ބަލައި 1 އަހަރުގެ ބަދަލު ދިނުން ޢަދުލުވެރި ކަމަށެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތަކީ މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރެވިދާނެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ކަމަށާއި، އެފަދަ ޙާލަތެއް ޙަޤީޤަތުގައި މެދުވެރިވެފައިވާކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާ، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، އުފުލަންޖެހެނީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުންނެވެ. (ޕެރ. 10)
2. ޑިރެކްޓަރުންގެ ބޯޑުން މަޤާމެއް އުވާލުމަށް ނިންމި ނިންމުމެއް އޮތުމުން އެކަނި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވާކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ؛ ރިޑަންޑަންސީއަކީ ޙަޤީޤީ ރިޑަންޑަންސީއެއްތޯ ކޯޓުން ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 9، 13–17)
3. ޙަޤީޤީ ރިޑަންޑަންސީއެއްތޯ ބަލާއިރު، މުވައްޒަފު ކުރި ބާވަތުގެ މަސައްކަތް ހުއްޓުނީތޯ ނުވަތަ މަދުކުރީތޯ (ނުވަތަ ކުރިއަށް ހުއްޓޭނެތޯ / މަދުވާނެތޯ)، އެ މަސައްކަތް އެހެން މުވައްޒަފުން ކުރޭތޯ، އަދި ތިބިނަމަ ރިޑަންޑަންސީއަށް ހޮވުނު ގޮތަށް (ތަޢުލީމު، ތަޖުރިބާ، ޚިދުމަތުގެ މުއްދަތު ފަދަ ކަންކަމަށް) ބަލަންވާނެއެވެ؛ ކޮންމެ މައްސަލައެއް ވަކި ވާޤިޢާތަކެއްގެ މައްޗަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 11–12، 14)
4. އާ އޮނިގަނޑަށް އެކަށީގެންވާ މީހުން ހަމަޖެއްސި ގޮތާއި ބައެއް މުވައްޒަފުން އެހެން ޑިޕާޓްމަންޓުތަކަށް ބަދަލުކުރި ގޮތް ދައްކާ ހެއްކެއް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ހުށަނާޅައި، މަޤާމު އުވާލި އެހެން މުވައްޒަފުންނަށް ވަޒީފާ ދީފައިވާނަމަ، އެއީ މުވައްޒަފުން މަދުކުރުމުގެ ގޮތުން ކުރި ކަމެއް ނޫންކަމަށާއި، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވެފައިވާކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 17)
5. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ކުރިން އަދާކުރި ވަޒީފާ ނުވަތަ އެއާ އެއް ފެންވަރެއްގެ ވަޒީފާއެއްގައި އަލުން ބެހެއްޓުމާއި އެކަށީގެންވާ ޢަދުލުވެރި ބަދަލު ދިނުން ހިމެނެއެވެ؛ ބަދަލު ކަނޑައަޅަންވާނީ ކޮންމެ މައްސަލައެއްގެ ވާޤިޢާތަކަށް ބަލައި، ވަޒީފާގެ ބާވަތާއި މުއްދަތާއި މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތަކާއި، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ބޭއިންސާފު ޢަމަލުތަކާއި، މުވައްޒަފުގެ ޢުމުރާއި ޙިއްޞާއާއި ގެއްލުން ކުޑަކުރުމަށް ކުރި މަސައްކަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް (2019/SC-A/27)، ގިނަވެގެން 1 އަހަރުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތާ އެއްވަރަށެވެ (2016/HC-A/586). (ޕެރ. 20–23)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/2 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާ، 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (1) އަދި (2)، އަދި 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/2 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 87 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމުގައި)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ) އަދި (ރ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ކްރައުން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޢަބްދުﷲ އާނިސް އަދި އިތުރު 21 ފަރާތެއް ([2021] SC 15، 2018/SC-A/36، 2018/SC-A/37، 2018/SC-A/38)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަންލޭންޑް ޓްރެވަލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަންޖަލީން މޭރީ ނާޒިރު (2017/SC-A/44، 13 ވަނަ ޕެރެގްރާފް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/27
• ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/HC-A/586