އާމިނަތު ސަޢީދު ވ. ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 38/VTR/2018

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ސުޕްރީމްކޯޓުން ހައިކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރި މައްސަލައެއްގައި، ސިވިލް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފަކު (ފެމިލީ އެންޑް ޗިލްޑްރަން ސަރވިސް ސެންޓަރުގެ މެނޭޖަރު) ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްކޮށްފައިވާކަމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ކަނޑައެޅުމުގައި (ލިޔުމެއްގެ އަސްލު އޮޅުވާލުން، އުޞޫލާ ޚިލާފަށް މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރުމާއި ހޯދުން، ވަކި ފަރާތެއްގެ މަޞްލަޙަތުގައި މަސައްކަތްކުރުން) ޤާނޫނީ ގޯހެއް ހަދާފައިވޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ދަށު މަރުޙަލާގައި ފާހަގަކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބި ފާހަގަކޮށްފައިނުވާ ކަންކަން އާންމު އުޞޫލުން އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ފާހަގަނުކުރެވޭނެއެވެ؛ ސަބަބަކީ ހައިކޯޓުގައި މައްސަލަ ބަލާނީ ދަށު މަރުޙަލާއަށް ހުށަހެޅުނު ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތައް އަސާސްކޮށްގެން ކަމުންނެވެ. (ޕެރ. 16.3، 17.3)
2. އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ހައިކޯޓުގެ މައިގަނޑު ދައުރަކީ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއަށް ބިނާކޮށް ދަށު މަރުޙަލާގެ ނިންމުމުގައި ޤާނޫނީ ގޯހެއް ހަދާފައިވޭތޯ ބެލުމެވެ؛ ދަށު މަރުޙަލާގެ ނިންމުން ބިނާކުރި ޙަޤީޤީ ސަބަބަށް ޠަޢުނުނުކުރާ ނުކުތާއަކީ ހައިކޯޓުން ވަޒަންކުރެވޭނެ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 17.4-17.5)
3. ފައިލުގައި އެއް ނަންބަރެއްގައި ތަފާތު މަޢުލޫމާތު ހިމެނޭ ދެ ސިޓީ ހުރިކަމަށް މުވައްޒަފު އިންކާރުނުކޮށް، އެގޮތަށް ތައްޔާރުކުރި ސަބަބު ސާބިތުކޮށްނުދެވޭނަމަ، ލިޔުމެއްގެ އަސްލު އޮޅުވާލުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފައިވާކަމަށް ބުރަވެވުމަކީ ޤާނޫނީ ގޯހެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 17.4)
4. ކުޑަކުދިންގެ ޙައްސާސް މައްސަލައަކާ ގުޅޭ މަޢުލޫމާތު، ހޯދަން އެދުނީ ކޯޓަކުން ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، ރަސްމީ ސިފައެއްގައި އެދިފައި ނުވަނިސް ސުޕަވައިޒަރެއްގެ ހުއްދައެއް ނުވަތަ ލަފައެއް ނެތި ހިއްސާކުރުމަކީ އެފަދަ މަޤާމެއްގައި ހުންނަ މުވައްޒަފަކު ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ ފަރުވާތެރި މިންގަނޑާ ޚިލާފު ސީރިއަސް ޢަމަލެކެވެ؛ ޕްރޮސީޖަރ މެނުއަލްގައި އެކަން ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވުމަކީ އުޒުރެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 18.4-18.7)
5. މުވައްޒަފެއްގެ ޢަމަލުތަކަކީ އަމިއްލަ މަޞްލަޙަތެއް ނެތް މުވައްޒަފަކު ކޮށްފާނެ ކަންތައްތަކެއް ކަމަށް ބުރަނުވެވޭނަމަ، އެކަމުން ވަކި ފަރާތެއްގެ މަޞްލަޙަތުގައި މަޤާމުގެ އިޚްތިޔާރު ބޭނުންކޮށްފައިވާކަމަށް ބުރަވެވުމަކީ ހެއްކެއް ނެތި ކުރާ ކަނޑައެޅުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 19.3-19.5)
6. މަޢުލޫމާތު ހިއްސާކުރުމުގައި ސުޕަވައިޒަރުގެ ހުއްދަ ހޯދަންޖެހޭ ލިޔެވިފައިވާ އުޞޫލެއް ހުށަހެޅިފައި ނެތް ނަމަވެސް، ކުރިން އެފަދަ ކަންކަމުގައި ސުޕަވައިޒަރުގެ ހުއްދަ ހޯދާފައިވާކަން ހެކިބަހުން އެނގޭނަމަ، އެކަމަށް ބާރުލިބި، ހުއްދައެއް ނެތި ތިންވަނަ ފަރާތަކުން މަޢުލޫމާތު ހޯދުމަކީ ފަރުވާތެރި މުވައްޒަފެއްގެ މިންގަނޑާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 20.4)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ 3 (ވަކިކުރުމުގެ އަސާސް - ކޮމިޝަނުން ހަވާލާދީ)
• ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ގަވާއިދު 2014 ގެ 271 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) (ކޮމިޝަނުން ހަވާލާދީ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ މުއްދަތު)
• ހައިކޯޓުގެ 2014/HC-A/83
• ސުޕްރީމްކޯޓުގެ 2014/SC-A/41 (މޫސާ ނަޞީރު ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ)
• ސުޕްރީމްކޯޓުގެ 2022/SC-A/98 (ހައިކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރި ޙުކުމް)
• ހައިކޯޓުގެ 2020/HC-A/41 (ސުޕްރީމްކޯޓުން ބާޠިލުކުރި ކުރީގެ ޙުކުމް)