އަދުހަމް ޢަބްދުﷲ ވ. ޑްރިފްޓްވުޑް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ބާޠިލް؛ ވަޒީފާ އިޢާދަކޮށް 3 މަހުގެ މުސާރައާއި އިނާޔަތް ދިނުމަށް އަމުރު

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 161/VTR/2023

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ހުއްދަ ނުހޯދާ 3 ދުވަހު ވަޒީފާއަށް ހާޟިރުނުވި ކަމަށް ބުނެ ނޯޓިސް ނުދީ މުވައްޒަފު ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ކަނޑައެޅީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތަށްތޯ؟

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްވެފައިވޭތޯ ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ވަކިކޮށްފައިވަނީ ޢަދުލުވެރި ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްކަމާއި، އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަކުރި އިޖުރާއަތަކީ ޢަދުލުވެރި އިޖުރާއަތަކަށް ވުމެވެ. (ޕެރ. 20)
2. ނޯޓިސް ދިނުމަކާނުލައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގައިވާ ފަދަ ޢަދުލުވެރި ސަބަބެއް އޮވެގެންނެވެ. އެފަދަ ސަބަބެއް އޮތް ކަމަށް ބެލެވޭނީ ފާޅުކަންބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއް ނުވަތަ ޚިޔާނާތެއް ވެފައިވާ ޙާލަތުގައެވެ. (ޕެރ. 21-22)
3. ފާޅުކަންބޮޑު ޣައިރު ސުލޫކީ ޢަމަލެއް ކަމަށް ބެލެވޭނީ، ވަޒީފާގެ ގުޅުން އެއްކޮށް ކެނޑޭ މިންވަރުގެ ސީރިއަސް ޢަމަލެއް ކަމަށް ވާނަމައެވެ. އެއީ އެއްބަސްވުމުގެ ޖައުހަރީ ޝަރުތަކާ ޚިލާފުވުން، ދެފަރާތުގެ މެދުގައި އޮންނަންޖެހޭ އިތުބާރާއި އަމާނާތްތެރިކަން ގެއްލޭފަދަ ކަމަކަށް ވުން، ނުވަތަ ވަޒީފާގެ އިލްތިޒާމުތަކާ އަސާސީގޮތުން ނުވަތަ ސީދާ ޚިލާފުވުމެވެ. (ޕެރ. 22)
4. ވަޒީފާއާބެހޭ ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައިވެސް ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހެނީ އެ މައްސަލައެއްގައި ކަންހިނގާދިޔަ ގޮތަށް ބަލައި subjective އުޞޫލުންނެވެ. ހާޟިރީއާ ގުޅޭ ކަމެއްގައި ޢަމަލުކުރާނެ އުޞޫލެއް ލިޔެވިފައި އޮތް ނަމަވެސް، ކަންހިނގާދިޔަ ގޮތާއި މުވައްޒަފުގެ ޚިދުމަތުގެ މުއްދަތާއި ކުރިން މަސައްކަތްކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭނެއެވެ؛ އެކަމަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅެއްވެސް ނާޅާ، ނޯޓިސް ނުދީ އެފަދަ މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރެވިގެން ނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 23.14-23.15)
5. ޗުއްޓީ އިތުރުކޮށްދިނުމަށް ސުޕަވައިޒަރަށް ތަކުރާރުކޮށް އެދުމުން ސާފު ޖަވާބެއް ނުދީ، ޑިއުޓީ ޝެޑިއުލްގައި އެ ދުވަސްތައް 'އޮފް' ކަމަށް އާންމުކޮށްފައިވާ ޙާލަތުގައި، ޗުއްޓީ ލިބިފައިވާ ކަމަށް ބަލައި ހާޟިރުނުވާ މުވައްޒަފަކީ އެއްވެސް އެންގުމެއްނެތި ހާޟިރުނުވާ މުވައްޒަފަކާ އެއްހަމައެއްގައި ބެލެވޭނެ މީހެއް ނޫނެވެ؛ ހޭންޑްބުކުގައި 'ފޯނު ނުވަތަ އީމެއިލް' ބުނެފައިވުމުން ސުޕަވައިޒަރަށް މެސެޖުކުރުން މަނާކުރާކަން ދޭހަނުވެއެވެ. (ޕެރ. 23.14-23.15)
6. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 (ށ) (1) ގެ ދަށުން ވަކިކުރުމަށް، މުވައްޒަފު ވަޒީފާގައި ބެހެއްޓުމުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ގެއްލުން ލިބިދާނެކަން ހެކިތަކުން ދައްކަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 23.16-23.17)
7. އިދާރީ ތަޙުޤީޤެއް ނުކޮށް، ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުސަތު ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަކީ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްކޮށްގެން ކުރި ވަކިކުރުމެއް ނޫނެވެ؛ އެ ބައި އިސްތިއުނާފުކުރެވިފައި ނުވިނަމަވެސް ކޯޓުން އެކަމާ ބެހެވިދާނެއެވެ. ވަޒީފާގެ ޙައްޤަކީ ޤާނޫނުއަސާސީން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ޙައްޤަކަށްވާތީ، ވަކިކުރަންވާނީ ފަހު ހަރުފަތެއްގެ ގޮތުންނެވެ. (ޕެރ. 24-25)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (ވަޒީފާގެ ޙައްޤު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2017/SC-A/44 (ސަންލޭންޑް ޓްރެވެލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަންޖަލީން މޭރީ ނާޒިއާ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2014/SC-A/27 އާއި 2014/SC-A/30 (އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2017/SC-A/14 (ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް ޕލކ ވ. ފާޠިމަތު މަލީޙާ ޖަމާލް)
• ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގެ 38.1 (q)، (v)، (w) އާއި އެސޯސިއޭޓް ހޭންޑްބުކްގެ 5 (1.1)، 8.2.1 (c)(xxiv)، 8.3.3 (c)(i)