Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2021/HC-A/256 · 14 ސެޕްޓެމްބަރު 2021 · ވަގުތީ އަމުރު ރިވިއުކޮށް ނިންމިގޮތް

ފާޠިމަތު ޢަބްދުﷲ ވ. އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު، ވަގުތީ އަމުރު ނެރުނު

ކީވޯޑުތައް: ވަގުތީ އަމުރު ރިވިއުކޮށް ނިންމިގޮތް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު B4-CR-2/VN/2021/03

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ވަގުތީ އަމުރު ނެރެނުދިނުމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުމުގައި ނިންމުމަށް ވާޞިލުވި ސަބަބު ކާފީ މިންވަރަށް ބަޔާންކޮށްފައިވޭތޯ، އަދި ހިޔާ މަޝްރޫޢު 2018 ގެ ފްލެޓް ލިބޭ ލިސްޓުން ނަން އުނިކުރި ފަރާތަކަށް ވަގުތީ އަމުރު ނެރެދޭންޖެހޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. މައްސަލައިގެ ނިންމުމަށް ވާޞިލުވި ސަބަބު ބަޔާންކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އިން ކަށަވަރުކުރާ އިންސާފުވެރި ޝަރީޢަތުގެ މައިގަނޑު ޢުންޞުރެކެވެ؛ މި ވާޖިބު ހަމައެކަނި ޙުކުމަށް ޚާއްޞަ ނޫން، ވަގުތީ އަމުރާބެހޭ ނިންމުންތަކުގައިވެސް ފަނޑިޔާރު ނިންމުމަށް ވާޞިލުވި ސަބަބުތައް ތަފްޞީލުކޮށް ބަޔާންކުރަންޖެހޭނެއެވެ، އަދި އެ ސަބަބު އެނގުމަކީ ޚަޞްމުންގެ ޙައްޤެކެވެ (ޕެރ. 11؛ [2021] SC 30).
  2. ވަގުތީ އަމުރާބެހޭ މަޞްދަރުތަކަށް ހަމައެކަނި ޙަވާލާދީ، އެ މަޞްދަރުތަކުގައިވާ ޝަރުޠުތަކުން ފުރިހަމަނުވަނީ ކޮންކަމެއްކަމާއި ކީއްވެކަން ބަޔާންނުކުރުމަކީ ނިންމުމުގެ ސަބަބު އެކަށީގެންވާ މިންގަނޑަކުން ބުނެދިނުމެއް ނޫނެވެ (ޕެރ. 10، 11، 12).
  3. ވަގުތީ އަމުރު ނެރެ ފިޔަވަޅު ނާޅައިފިނަމަ މައުޟޫޢީ މައްސަލައިގައި ކުރެވޭ ޙުކުމުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުނުވެދާނެކަމަށް ނުވަތަ ފަރާތަކަށް ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ފެނިއްޖެނަމަ ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ ބާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ (ޕެރ. 13؛ ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 295 ވަނަ މާއްދާ؛ 2021/SC-A/43).
  4. ނެކްސްބިޒް ލިމިޓެޑް ވ. އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން (2012/SC-A/21) ގައިވާ ގޮތުން ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމަށް ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ޢާންމު ތިން ޝަރުޠަކީ: ޤާނޫނީ ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރުކަޒެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު ފާޅުކަން ބޮޑުކޮށް ޤާއިމުވުން، ވަގުތީ އަމުރަކާ ނުލައި މައުޟޫޢީ ދަޢުވާ ލަސްވެއްޖެނަމަ ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކަލެއް އޮތުން، އަދި އެދޭ ފަރާތަކީ އެފަދަ އަމުރަކަށް އެދުމުގެ ސިފަ ލިބިގެންވާ ފަރާތަކަށް ވުމެވެ (ޕެރ. 14).
  5. މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތްތޯ އެނގޭނީ ކޯޓަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލައިގެ ވާޤިޢާތަކުން ކަމުން، އެކަން ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައި ވަކިވަކިން ވަޒަންކުރަންޖެހޭނެއެވެ (ޕެރ. 15).
  6. ބޯހިޔާވަހިކަމަކީ އަސާސީ ޙައްޤުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމަކަށް ވާތީ، މައްސަލަ ނިމޭއިރު ފްލެޓް ޙައްޤުވާކަމަށް ނިމުނަސް ދޭނެ ފްލެޓެއް ނެތި، އަވަސް މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ބޯހިޔާވަހިކަމެއް ދޭނެ ކަށަވަރުކަމެއް ދައުލަތުން ނުދޭ ޙާލަތުގައި، އެއީ ތަދާރުކު ނުކުރެވޭ ފަދަ އަދި އިޢާދަކުރަން ދަތި ގެއްލުމެކެވެ (ޕެރ. 18).

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.