މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ ވ. ނޫމަޑި ރިޒޯޓްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: ޓްރައިބިއުނަލުގެ އިޖުރާއީ ނިންމުންތައް ބާޠިލު، މައުޟޫޢީ ނިންމުންތަކަށް ވެސް ބާޠިލުވި (ބޮޑު ރައުޔު)

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ޓެކްސް، ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމާ މައްސަލަތައް އިސްތިއުނާފު ކުރުމުގެ މުއްދަތު، ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ގަވާއިދުގެ 77 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) -، މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާން ކުރުމުގެ ޤާނޫނު

ދަށު ކޯޓު: ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލް TAT-CA-B/2020/012

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލަށް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ 30 ދުވަހުގެ މުއްދަތު ގުނަންވާނީ ބަންދު ދުވަސްތައް ހިމަނައިގެންތޯ؛ އަދި ބަންދު ދުވަސް ނުހިމަނައި ގުނުމަކީ ޤާނޫނީ ބާރު ލިބޭ އާދަކާދައެއް (ޢުރްފު) ކަމަށް ބަލައި، މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު ހުށަހެޅި އިސްތިއުނާފުތައް ޓްރައިބިއުނަލުން ބަލައިގަތުން ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ނޫމަޑި ރިޒޯޓްސްގެ ބީ.ޕީ.ޓީ އޮޑިޓަކާ ގުޅިގެން މީރާއިން ނިންމި ދެ އޮބްޖެކްޝަން ރިވިއު ނިންމުމެއް ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލުގައި އިސްތިއުނާފުކުރީ ބަންދު ދުވަސް ހިމަނައިގެން ގުނާއިރު 30 ދުވަސް ފަހަނައަޅައިގެންނެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ޓްރައިބިއުނަލުން މީރާގެ އިޖުރާއީ ނުކުތާ ބަލައިނުގަނެ (ބަންދު ދުވަސް ނުހިމަނައި ގުނުމަކީ ޓެކްސް ނިޒާމުގެ އާދަކާދަ ކަމަށާއި 2021/HC-A/29 ރަޖުޢީކޮށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ބަލައި) މައުޟޫޢީ ގޮތުން ބަލައި، ބައެއް އަދަދުތައް ނޫމަޑި ރިޒޯޓްސް ދައްކަންނުޖެހޭ ކަމަށް ނިންމިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: މީރާއިން ބުނީ ގަވާއިދުގެ ސަރީޙަ ނައްޞާ ޚިލާފު ޢަމަލަކީ ސައްޙަ ޢުރްފެއް ނޫން ކަމަށާއި ގަވާއިދުގެ މާއްދާ ކުރިންވެސް އޮތް ކަމުން ރަޖުޢީ ތަޠުބީޤެއް ނޫން ކަމަށެވެ. ނޫމަޑި ރިޒޯޓްސްއިން ބުނީ ކޯޓުގެ ނިންމުމުން މުއްދަތު ގުނާ ގޮތް ބަދަލުވުމަކީ ކުރިއަށް ހިނގާ ކަމެއް ކަމަށާއި މައްސަލަތައް އިޖުރާއީ ގޮތުން ބޭރުކުރުން އިންސާފުވެރި ނޫން ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުގައި މުއްދަތު ގުނާ ގޮތް ސާފުކޮށް ބަޔާންވެފައިވާއިރު، އޭގެ ޚިލާފަށް ކުރަމުން އައި ޢަމަލަކަށް ޤާނޫނީ ބާރެއް ނުލިބޭތީ، ބަންދު ދުވަސް ހިމަނައިގެން ގުނާއިރު މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު ހުށަހެޅި އިސްތިއުނާފުތައް ޓްރައިބިއުނަލުން ބަލައިގަތުން ޤާނޫނާ ޚިލާފުވިއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލަށް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ މުއްދަތަކީ 30 ދުވަސް ކަމަށާއި، ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ޤާނޫނުގެ 44 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ގަވާއިދުގެ 77 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނަށް ބަލާއިރު އެ މުއްދަތު ގުނަންވާނީ ބަންދު ދުވަސްތައް ހިމަނައިގެންނެވެ (2021/HC-A/372 ގެ ރައުޔަށް ތާއީދުކޮށް).
2. މުއްދަތު ގުނުމުގެ ހަމަތައް ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުގައި ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންވެފައިވަނިކޮށް އޭގެ ޚިލާފަށް އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ބަންދު ދުވަސް ނުހިމަނައި ގުނަމުން ގޮސްފައިވުމަކީ ޤާނޫނީ ބުރަދަނެއް ދޭންޖެހޭ ހެޔޮ ޕްރެކްޓިސެއް ނޫން ކަމަށާއި، ކޯޓުން އެކަމަށް ހުއްދަ ނުދެވޭނެއެވެ.
3. ދިވެހިރާއްޖޭގައި "ޤާނޫނު" ކަމަށް ބެލެވެނީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކޮށް ތަޞްދީޤުކުރާ ޤާނޫނުތަކާއި އެއިން ބާރުލިބިގެން ހަދާ ގަވާއިދުތަކެވެ (ޤާނޫނުއަސާސީގެ 274 ވަނަ މާއްދާ). އާދަކާދައާއި ޢަމަލުކުރަމުން އަންނަ ގޮތް (custom and usage) ލިޔެފައިވާ ޤާނޫނުގެ މައްޗަށް އިސްނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި، އެއަށް ރިޢާޔަތްކުރެވޭނީ ޤާނޫނުގައި ވަކިގޮތަކަށް ކަނޑައަޅާފައިނުވާ ކަންކަމުގައި އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގެ މަސްދަރުތަކުގެ ތަރުތީބުން، ޘާނަވީ މަސްދަރެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށެވެ.
4. އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވެފައިވަނިކޮށް ޓްރައިބިއުނަލުން ބަލައިގަތް އިސްތިއުނާފުތައް ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތުމުން، ޓްރައިބިއުނަލުގެ އިޖުރާއީ ނިންމުންތައް ބާޠިލުވެ، އެ މައްސަލަތަކުގެ މައުޟޫޢީ ނިންމުންތަކަށް ވެސް ބާޠިލުވެގެންދާނެއެވެ.
5. (ޚިލާފު ރައުޔު – ފަނޑިޔާރު ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ:) މުއްދަތު ހަމަވެފައިވީނަމަވެސް ލަސްވި ސަބަބަކީ މަޤްބޫލު ސަބަބެއްކަމަށް ބެލެވޭ ކަންތައްތައް ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާތީ، މައުޟޫޢީ ގޮތުން ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ނިންމި ނިންމުމަށް ބަދަލު ނުގެނެވޭނެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2010 (ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ޤާނޫނު) ގެ 44 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ގަވާއިދު ނަންބަރު 2013/R-45 (ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ގަވާއިދު) ގެ 77 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ މުއްދަތު ގުނުމާބެހޭ މާއްދާ (PDF ގައި '25' ވަނަ މާއްދާ)
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 274 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ("ޤާނޫނު" ގެ ތަޢުރީފު)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2011 (ވިޔަފާރި ފައިދާއިން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ޤާނޫނު)
• 2021/HC-A/372
• 2021/HC-A/29 (މީރާ ވ. މޫސާ ނަސީމް)
• 2014/SC-A/41
• 2017/SC-E/05
• 2020/SC-A/97 (މުޙައްމަދު ޞަބާޙް ވ. ޢާއިޝަތު ނަފީސާ)