ޕަބްލިކް ސަރވިސް މީޑީއާ ވ. ޔާސިރާ ޔޫސުފް (ޖޭއެމްޖޭ އިންވެސްޓްމެންޓް)

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3600/Cv-C/2019

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

އިންވޮއިސްތަކުގައިވާ އަގުތައް މާބޮޑުކަމަށް ބުނެ ޝަރުޢީ އަގުކޮމިޓީއެއް މެދުވެރިކޮށް އަގު ކަނޑައެޅުމަށް އެދުނުއިރު، އެކަން ނުކޮށް ސިވިލް ކޯޓުން މައްސަލަ ނިންމުމަކީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) އާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯއާއި، ދަށުކޯޓުގައި ނުހުށަހަޅާ ހުރި ނުކުތާތަކާއި ލިޔުންތައް އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ބަލައިގަނެވޭނެތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ދަށު ކޯޓުތަކާއި ޓްރައިބިއުނަލްތަކުގެ ނިންމުންތައް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރޭގައި، ނިންމުން ބިނާކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށްކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނެ ސަބަބު ހުރުމާއި ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރުމުގައި ނުވަތަ މާނަކުރުމުގައި ކުށެއް ހެދިފައިވުން ހިމެނެއެވެ. (ޕެރ. 7)
2. ޝަރީޢަތަށް ހުށަހަޅާ ކަންކަން ހެކި ޤަރީނާއިން ސާބިތުކުރުމުގެ ޙައްޤު ޚަޞްމުންނަށް އަބަދުވެސް ލިބިގެންވާއިރު، އިންވޮއިސްތަކުގެ އަގު މާބޮޑުކަން ހެކި ހުށަހަޅައި ސާބިތުކޮށް ދަލީލު ދެއްކުމަކީ އެކަން ބުނާ ފަރާތުން އުފުލަންޖެހޭ ބުރައެކެވެ. (ޕެރ. 13)
3. ދެފަރާތް އެއްބަސްވެގެން މަސައްކަތެއް ކުރެވޭނީ އަގެއް ކަނޑައެޅިގެން އެ އަގަށް ރުހި ޤަބޫލުވެގެން ކަމަށްވާތީ، ފަރާތަކުން އެދުނު ކަމަށްވިޔަސް ޝަރުޢީ އަގުކޮމިޓީއެއް ހަމަޖައްސައި އަގު ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތެވެ؛ އަގުކޮމިޓީ ޙާޟިރުނުކޮށް މައްސަލަ ނިންމުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 13–14)
4. ހައިކޯޓުން އިސްތިއުނާފު ބަލާނީ ދަށުކޯޓުގައި ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތައް އަސާސްކޮށްގެންނެވެ؛ 'ދަށުކޯޓުގައި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ނުލިބޭ ހެކި' ކަމަށް ބެލެވޭނީ ދަށުކޯޓުގައި އެކަށީގެންވާ މަސައްކަތްކޮށްގެންވެސް ނުލިބި، ހައިކޯޓު މަރުޙަލާގައި ލިބުނު ހެކިއެވެ. (ޕެރ. 15–16)
5. އާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން ހައިކޯޓުގައި އައު ހުށަހެޅުންތައް ހުށަހަޅައި ބަހުސް ނުކުރެވޭނެއެވެ؛ ދަށު މަރުޙަލާގައި ނުހުށަހަޅާ ނުވަތަ ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ގެއްލިފައިވާ ހެކި އިސްތިސްނާ ގޮތެއްގައި މެނުވީ ހައިކޯޓަށް ނުހުށަހެޅޭނެއެވެ؛ ދަށުކޯޓުގައި ފާހަގަނުކުރި ނުކުތާއެއް (ދެ އިންވޮއިސްގައި އެއް މަސައްކަތް ހިމެނުން) މަތީ ކޯޓުގައި ބަހުސްކޮށް ނިންމަން ނުޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 17–18)
6. ދަށުކޯޓުގައި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބި އެ ފުރުޞަތުގެ ބޭނުން ނުހިފާ ލިޔުމެއް އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ބަލައިނުގަނެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 19)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) ގެ (1)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/SC-A/18 ޤަޟިއްޔާ (މޯލްޑިވްސް އިންޑަސްޓްރިއަލް ފިޝަރީޒް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ސީ އެންޑް ސަން މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)