ދުސިތު މޯލްޑިވްސް މެނޭޖްމެންޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޢަބްދުލްވާރިޘް އަބްދުލްލަޠީފް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: ވަޒީފާއާބެހޭ، ރިޑަންޑަންސީއާ ގުޅޭ ހަމަތައް

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 26/VTR/2021

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކޮވިޑް-19 ގެ ސަބަބުން ރިޑަންޑަންޓްކުރި ވެއިޓަރެއްގެ ވަޒީފާ ނިމުމަކީ ޙަޤީޤީ ރިޑަންޑަންސީއެއްގެ ސަބަބުން، މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްކޮށްގެން ކުރެވުނު ކަމެއްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: 2013 ން ފެށިގެން ރިސޯޓެއްގައި ވެއިޓަރެއްގެ ގޮތުގައި ހުރި މުވައްޒަފަކު ކޮވިޑް-19 ގެ ސަބަބުން މާލީ ހާލަތު ދަށްވެގެން ކަމަށް ބުނެ 31 ޑިސެންބަރު 2020 ން ފެށިގެން ރިޑަންޑަންޓްކުރިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްނުކޮށް ވަކިކުރުމަކީ unfair dismissal އެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢަކުރުމާއި ފައިސާ ދިނުމަށް (5 މަހުގެ ނޯޓިސް ފައިސާ ހިމެނޭ) އަމުރުކުރިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ބުނީ ކޭޕީއެމްޖީ ރިޕޯޓަށް ބުރަދަން ނުދިނީ ގޯހުން ކަމަށާއި، ޙަޤީޤީ ރިޑަންޑަންސީއެއް ކަމަށާއި، 3 މަހުގެ ނޯޓިސް ދީ ޕޮލިސީ ނޮލެޖް ލިބިފައިވާ ކަމަށެވެ. މުވައްޒަފު ބުނީ ވިޔަފާރި ރަނގަޅުވަމުން ދިޔަ ދުވަސްވަރު ވަކިކުރި ކަމަށާއި ކުރިއާލާ އަންގާފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ރިޕޯޓަކީ ވަކިކުރުމުގެ ކުރީގެ މުއްދަތެއްގެ ރިޕޯޓެއް، ވަކިކުރި ދުވަސްވަރު އޮކިއުޕެންސީ މަތިވަމުން ދިޔަ، ބަދަލުގައި މީހަކު ހޯދަމުން ދިޔަ، އަދި ހޮވި ގޮތާއި ޕޮލިސީ ހިއްސާކުރިކަން ސާބިތުކޮށްދީފައި ނުވާތީ މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްނުވާ ކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ރިޑަންޑަންސީއާ ގުޅޭ އުޞޫލުތައް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނަށް 6 ވަނަ އިސްލާޙު (ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2020) ގެނައުމަށްފަހު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވިފައިވާ މައްސަލަތަކަށް ތަޠުބީޤުވާނެއެވެ. އަދި ސުޕްރީމް ކޯޓާއި ހައިކޯޓުގެ ނިންމުންތަކާއި ވަޒީފާއާގުޅޭ ޤާނޫނީ ޢިލްމުގެ އާންމު މިންގަނޑުތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރަން ވާނެއެވެ. (ޕެރ. 15-16)
2. މާލީ ޙާލަތު ދަށްވުން ފަދަ ސަބަބަކާ ހުރެ މަޤާމެއް އުނިކުރުމަކީ ވަކިކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނަމަވެސް، އެކަން ކުރީ ހެޔޮ ނިޔަތުގައި ކަމާއި ވަކި މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރުމުގެ ނިޔަތުގައި ނޫންކަން ސާބިތުކުރުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. (ޕެރ. 17)
3. ޙަޤީޤީ ރިޑަންޑަންސީއެއްތޯ ބެލުމުގައި މުވައްޒަފުން ކުރި ބާވަތުގެ މަސައްކަތް ހުއްޓުނީ ނުވަތަ މަދުވީތޯ، އެ މަސައްކަތް އެހެން މުވައްޒަފުން ކުރޭތޯ، މަޝްވަރާކޮށް އެންގިތޯ، އަލުން ވަޒީފާ ދިނުމަށް މަސައްކަތްކުރިތޯ، އަދި ރިޑަންޑަންސީއަށް ހޮވި ގޮތް (selection pool) އެކަށީގެންވޭތޯ ބަލަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 18-20)
4. ނޯޕޭ ލީވްގައި ހުރި މުވައްޒަފަކު، ވިޔަފާރި ރަނގަޅުވަމުން ދިޔަ ދުވަސްވަރެއްގައި، ކުރީގެ މުއްދަތެއްގެ މާލީ ރިޕޯޓަކަށް ބިނާކޮށް ވަކިކޮށް، އޭނާގެ މަސައްކަތަށް އެހެން މީހަކު ހޯދަމުން ދާނަމަ، އެއީ ޙަޤީޤީ ރިޑަންޑަންސީއެއް ނޫނެވެ. މުވައްޒަފު ހޮވި މިންގަނޑު (އެޕްރެއިސަލް) ލިޔެކިޔުމުން ސާބިތުކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 24-28)
5. ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތުގައިވެސް އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމްކުރަން ޖެހޭނެއެވެ: އޮނިގަނޑަށް ގެންނަ ބަދަލާއި ވަކިކުރާނެ ކަން ކުރިއާލާ އެންގުން، ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތާއި އުޞޫލުތައް ކުރިއާލާ އެންގުން، 22 ވަނަ މާއްދާގެ ނޯޓިސް ނުވަތަ ބަދަލު ދިނުން، ޚާއްޞަ ޢިނާޔަތްތައް ކުރިން ކަނޑައަޅައި އެންގުން. ރިޑަންޑަންސީ ޕޮލިސީއެއް ހެދިޔަސް އެ ޕޮލިސީ މުވައްޒަފުންނާ ހިއްސާކުރިކަން ސާބިތުނުވާނަމަ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 30-31)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)، (ރ)، (ބ) އަދި (ޅ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2020 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނަށް 6 ވަނަ އިސްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާ
• އާންމު ސިއްޙަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ޤާނޫނު 2020 ގެ 9 ވަނަ މާއްދާ
• A/44-2017/SC (ސަންލޭންޑް ޓްރެވަލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަންޖަލީން މޭރީ ނާޒިއު)
• A/184,185,186,187-2017/HC
• A/343-2012/HC
• A/280-2012/HC
• A/180-2011/HC