ޙުސައިން ސިމާދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނިންމީ ދަޢުވާގެ ކުށާއި މާއްދާ ސާފުކަމުން މައްސަލަ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ކަމަށާއި، ތަޙުލީލު ރިޕޯޓަށް ބުރަދަނެއް ދިނުމާ މެދު ހެކިބަސް ނެގުމުގެ މަރުޙަލާގައި ގޮތެއް ނިންމުމަށެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ހުޅުމާލޭގައި ފުލުހުންނަށް ފެނުމުން ފިލަން އުޅުނު ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އެއްލައިލި ފުޅީގައި ހުރި ދިޔާތަކެތި ބަނގުރާއަށް ޕޮޒިޓިވްވުމުން، ހުއްދަ ނަގައިގެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ހުއްދަ ނުނަގައި ކުރުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 613 (ށ) ގެ ދަށުން ކުރެވުނެވެ. ދަޢުވާއަށް އިންކާރުކޮށް ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން 6 ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހެޅިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ހުއްދަ ނަގައިގެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ހުއްދަ ނުނަގައި ކުރުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާގައި (ބަނގުރާ ގެންގުޅުން)، ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުންތައް ބަލައިނުގަނެ މައްސަލަ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުން ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތްތޯ؛ ހަމައެއާއެކު، ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށަށް ދަޢުވާ ނުކޮށް ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 613 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރެވޭތޯއާއި، ތަޙުލީލު ރިޕޯޓާ މެދު ނިންމުމާއި ހުށަހެޅުންތަކާ މެދު ސަބަބު ބަޔާންނުކުރުން ރަނގަޅުތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހުއްދަ ނަގަންޖެހޭ އިދާރާ ސާފުނުކުރުމާއި، 2017/HC-A/352 ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފުވުމާއި، ޙައްދުގެ އަދަބަށްވުރެ ތަޢުޒީރީ އަދަބު ބޮޑުވުމާއި، ތަޙުލީލު ރިޕޯޓު އިޖްރާއަތާ ޚިލާފުވުމާއި، ހުށަހެޅުންތަކާ މެދު ސަބަބު ބަޔާންނުކުރުމެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ގަވާއިދުގެ ދަށުން ހުއްދަ ނެތް މީހަކު ބަނގުރާ ގެންގުޅުން މަނާކަމާއި، ދަޢުވާކުރާ ކުށް ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު ޕީޖީއަށް ލިބިގެންވާކަމާއި، 2017/HC-A/352 ތަފާތު ކަމެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ދެ ކުށަކީ ވަކި ކުށްތަކެއް ކަމުން ހެކި ލިބުނު ކުށަށް ދަޢުވާކުރުމަކީ ޕީޖީގެ އިޚްތިޔާރެއް ކަމާއި، ހުއްދަ އޮތްކަން ސާބިތުކުރަންޖެހެނީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ކަމާއި، މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދާ ކަމަށް ނިންމާއިރު ކޮންމެ ހުށަހެޅުމަކާ މެދު ތަފްސީލު ސަބަބު ބަޔާންކުރަން ނުޖެހޭ ކަމާއި، ހެއްކަށް ދޭ ބުރަދަން ހެކިބަސް ނެގުމުގެ މަރުޙަލާގައި ކަނޑައެޅިދާނެ ކަމެވެ. ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދުގެ ރައުޔުގައި ބުނީ ތަޙުލީލު ރިޕޯޓާއި އެހެން ހުށަހެޅުންތަކާ މެދު ސާފު ނިންމުމެއް ނިންމަން އަންގަންޖެހޭ ކަމަށެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކ. ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 40/HMC/2021
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަށް ބަދަލެއް ނުގެނެވުނ…ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަށް ބަދަލެއް ނުގެނެވުނު (އަޣުލަބިއްޔަތުން)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގައި ދަޢުވާލިބޭ މީހާ ދަޢުވާއަށް އިންކާރުކޮށްފިނަމަ، ފަނޑިޔާރު ޖަވާބު ރެކޯޑުކޮށް، ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުންތަކުގެ ފުރުޞަތު ދީ، އެ ހުށަހެޅުންތަކާ މެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށްފަހު ދައުލަތުން ހުށަހަޅަން ޤަޞްދުކުރާ ހުރިހާ ހެކި ހާމަކުރަންވާނެއެވެ؛ ދަޢުވާއެއް ނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ނަގާ ދިފާޢުތަކާ މެދުވެސް އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގައި ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 14-15)
ހެއްކެއް ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުންތަކުގެ މަރުޙަލާގައި ބަލައިގަތުމަށް ނިންމިޔަސް، ހެކިބަސް ނެގުމުގެ މަރުޙަލާގައި ދައްކާ ވާހަކަތަކަށް ބަލައި އެ ހެކި ބަލައިނުގަތުމުގެ ފުރުޞަތު ޝަރީޢަތަށް ލިބިގެންވާތީ، އެ ހެއްކަށް ދޭ ބުރަދަނާ މެދު ހެކިބަސް ނެގުމުގެ މަރުޙަލާގައި ގޮތެއް ނިންމުމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ރަނގަޅު ނޫން ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 17)
ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުންތަކާ މެދު ނިންމި ގޮތާއި ސަބަބު ތަފްސީލުކޮށް ބަޔާންކުރަންޖެހެނީ މައްސަލަ ޝަރީޢަތުން ކުރިއަށް ގެންދެވެން ނެތް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި މައްސަލައަށް ނިމުމެއް އަންނަ ޙާލަތުގައެވެ؛ މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ނިންމައިފިނަމަ ސަބަބުތައް ބަޔާންކުރަންޖެހެނީ މައްސަލަ ނިންމާ ރިޕޯޓުގައެވެ. ސަބަބު ބަޔާންކުރުމާ ބެހޭ ގޮތުން ސުޕްރީމް ކޯޓުން އަޙްމަދު އިސްމާޢީލް ވ. ލަޠީފާ ޢަލީ ޙަސަން ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކުރި އުޞޫލު ތަޠްބީޤުވަނީ ޙުކުމް ކުރެވޭއިރުގައެވެ. (ޕެރ. 18-19، 31)
ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ކުށާއި ހުއްދަ ނެތި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށެއްގައި ބަނގުރާ ގެންގުޅުމަކީ ވަކި ދެ ކުށެވެ؛ ދެ ކުށުގައި އެކުގައި ދަޢުވާކުރުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. ހެކި ލިބިފައިވާ ކުށަށް ދަޢުވާކޮށް ހެކި ނުލިބޭ ކުށަށް ދަޢުވާ ނުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ޤާނޫނުއަސާސީގެ 223 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 25-26)
ޒިނޭގެ ކުށް ސާބިތުކުރުމުގެ ޝަރުޢީ މިންގަނޑާ ބެހޭ ގޮތުން 2017/HC-A/352 ޤަޟިއްޔާގައި ޤާއިމްކުރި އުޞޫލަކީ ތަފާތު ދެ ކުށާ ބެހޭ މި ފަދަ މައްސަލައެއްގައި ތަޠްބީޤުކުރެވޭނެ އުޞޫލެއް ނޫނެވެ؛ ބަނގުރާ ބުއިމުގެ ދަޢުވާ ނުކުރުމަކީ ހުއްދަ ނެތި ބަނގުރާ ގެންގުޅުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާއަށް ހުރަހެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 25)
ބަނގުރަލާއި އޫރުމަހުގެ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ޖޫރިމަނާއަކީ މަދަނީ އަދަބެއް ކަމުން، އެއީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ދަށުން ޖިނާއީ ދަޢުވާކޮށް އަދަބު ދިނުމަށް ހުރަހެއް ނޫނެވެ؛ ހުއްދަ ނަގައިގެން މެނުވީ ގެންގުޅެވޭނެ އެއްޗެއް ހުއްދަ ނެތި ގެންގުޅުމަކީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 613 (ށ) ގެ ދަށަށް ފެތޭ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 23-24، 27)
ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއްގައި ކުށް ބަޔާންކުރަންވާނީ ޤާނޫނުގައި އެ ކުށް ކަނޑައަޅާ މާއްދާއާ ޙަވާލާދީގެންނެވެ (ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 82 (ހ)، (ށ)). (ޕެރ. 27)
ހުއްދަ ނަގައިގެން މެނުވީ ނުގެންގުޅެވޭނެ އެއްޗެއް ހުއްދަ ނެތި ގެންގުޅުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހުއްދަ އޮތްކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހެނީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުންނެވެ؛ ޤާނޫނެއް ފާސްވެ ތަޞްދީޤުވެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުވުމުން ޤާނޫނު އެނގެންޖެހޭ ކަމުގައި ބެލެވޭތީ، ހުއްދަ ނަގަންޖެހޭ އިދާރާ ނޭނގުމަކީ ދިފާޢުގައި ދެއްކޭނެ ޢުޛުރެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 28)
ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 115 (ހ)، (ބ) ގެ ދަށުން މައްސަލަ މަދަނީ މިންގަނޑުން ކުރިއަށް ގެންދެވޭތޯ ކަނޑައަޅަނީ ދައުލަތުގެ ދަޢުވާއާއި ހުރިހާ ހެއްކަށް ބަލައިގެންނެވެ؛ ނަމަވެސް ދަޢުވާއާއިގެން ކުރިއަށް ދިއުމަށް ހުރަސްއަޅާ ދިފާޢެއް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ފާހަގަކޮށްފިނަމަ އެއަށް ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 29-30)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 223 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 613 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ) ގެ 4
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 616 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 82 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 107 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 110 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ބ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 116 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 119 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 145 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/75 (ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނައުން މަނާ ތަކެތީގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ބަނގުރަލާއި އޫރުމަހުގެ ގަވާއިދު (R-49/2011) ގެ 10، 13 އަދި 21 ވަނަ މާއްދާ
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 123 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ގަވާއިދުގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- 2017/HC-A/352 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ތައުފީޤު)
- ސުޕްރީމް ކޯޓު: އަޙްމަދު އިސްމާޢީލް ވ. ލަޠީފާ ޢަލީ ޙަސަން (ފުޓްނޯޓުގައި "SC 30)2021(")
- 2021/HC-A/41 (މުޙައްމަދު ހާނިމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
- 2020/HC-A/249
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ހާތިފް ޙިލްމީ، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- އެބައޮތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.