ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަލީ ވަރުދީ
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ފޭދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން (62/S4C/2021) ތަޙްލީލުގައި ހިމެނެނީ ޓެޓްރާހައިޑްރޯ ކެނެބިނޯލް އާއި ކެނެބިނޯލް ކަމަށްވާތީ ދަޢުވާ އުފުލާފައިވަނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 82 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް ނޫންކަމަށް، A/404-2018/HC ގެ އަޤައްލިއްޔާ ރައުޔަށް ބިނާކޮށް، މަދަނީ މިންގަނޑުން ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ގެއެއް ބަލައި ފާސްކުރިއިރު ފެނުނު ފިލްމު ދަޅުތަކުގައި ކެނެބިސް ހުރި ކަމަށާއި، ފިލްމު ދަޅުތަކުން ނެގުނު ފިންގަރޕްރިންޓް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ފިންގަރޕްރިންޓާ ދިމާވާތީ، ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމެއްގެ އަޤައްލިއްޔާ ރައުޔަށް ތަބާވެ، ޚަޞްމުން ފާހަގަނުކުރާ އިޖުރާއީ އުނިކަމެއް ފަނޑިޔާރު އަމިއްލައަށް ފާހަގަކޮށް، ދެފަރާތަށް ބަސްބުނުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ، ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 82 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުކަމަށް ބަލައި މަދަނީ މިންގަނޑުން ބާޠިލުކުރުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕީޖީ އޮފީހުން ބުނީ ޤާނޫނު މާނަކުރަންވާނީ ޤާނޫނުގެ ޢާންމު މަޤްޞަދަށް ބަލައި ކަމަށާއި، އަޤައްލިއްޔާ ރައުޔަށް ބިނާކޮށް ނިންމުން ރަނގަޅުނޫން ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ދަށުކޯޓުގެ މާނަކުރުމާއި ނިންމުން ރަނގަޅު ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ސްޓެރި ޑިސައިސިސްގެ ދަށުން ތަބާވާންޖެހެނީ އަޣުލަބިއްޔަތު ރައުޔުގެ ރޭޝިއޯއަށް ކަމަށާއި، ދަށުކޯޓުން ޚަޞްމުންނަށް ފުރުޞަތު ނުދީ، ޤާނޫނީ އިފްތިރާޟާ ޚިލާފަށް ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރީ ރަނގަޅަށް ނޫން ކަމަށް ހައިކޯޓަށް ފެނުނެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ސ. ފޭދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 62/S4C/2021
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަށް ބަދަލުގެންނަންޖެހޭ…ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަށް ބަދަލުގެންނަންޖެހޭ ކަމަށް ނިންމި (ޙުކުމުގެ ބައި ފައިލުގައި ނެތް)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައިވާ އުޞޫލަކީ ސްޓެރި ޑިސައިސިސް (stare decisis) ގެ އުޞޫލެވެ. މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުގެ ނިންމުމެއްގައި ދަށު ކޯޓުތަކުން ތަބާވާންޖެހޭ ހުއްޖިއްޔަތު ލިބިފައިވަނީ ހަމައެކަނި އެ ނިންމުން ބިނާކުރި ސަބަބުތަކަށް (ratio decidendi) އެވެ. (ޕެރ. 11)
ތަފާތު ރައުޔުތައް ހުރި ނިންމުމެއްގައި ތަބާވާންޖެހެނީ އަޣުލަބިއްޔަތު ރައުޔުގެ ސަބަބުތަކުގެ ތެރެއިން ރޭޝިއޯގެ ގޮތުގައި ހިމެނޭ ބަޔަށެވެ. އަޣުލަބިއްޔަތު ރައުޔުގެ އޮބިޓަރ ޑިކްޓާއަށް ތަބާވާން ނުޖެހޭ ފަދައިން، އަޤައްލިއްޔާ ރައުޔަކީ ޖުޑީޝަލް ޕްރެސިޑެންޓްގެ ހަމައިން ދަށު ކޯޓަކަށް ތަބާވެވޭނެ ރައުޔެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 12)
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ތަބާވާންޖެހޭ ޤާނޫނީ ޚާއްޞިއްޔަތު ލިބިގެންވަނީ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކުގެ ތެރެއިން، ދެ ރައުޔެއް އޮތްނަމަ އަޣުލަބިއްޔަތު ރައުޔަށެވެ؛ އަޤައްލިއްޔާ ރައުޔަށް ތަބާވުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާ އެއްގޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 13)
ޚަޞްމުން ފާހަގަނުކުރިނަމަވެސް ދަޢުވާ އުފުލާފައިވަނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 82 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް ނޫންކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ފާހަގަކުރެވޭނަމަ، އެކަމާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމުގެ އިޚްތިޔާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ. ނަމަވެސް ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމުގެ ކުރިން އެކަން ފާހަގަކޮށް ދެފަރާތަށް ބަސްބުނުމުގެ އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތު ދޭންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 14)
މަސްތުވާތަކެތީގެ ތަޙްލީލު ރިޕޯޓުން ކެނެބިނޯލް އާއި ޓެޓްރާހައިޑްރޯ ކެނެބިނޯލް ހުރިކަން ދައްކާ ޙާލަތުގައި އެ މާއްދާތަކަކީ ކެނެބިސް ކަމަށް ބަލައިގެން ދަޢުވާކުރުމަކީ ދިވެހި ޝަރުޢީ ނިޒާމުގައި އިސްތިޤްރާރުވެފައިވާ އުޞޫލަކަށްވާތީ، ޤާނޫނީ އިފްތިރާޟަކީ އެފަދަ ދަޢުވާތައް ޞައްޙަކަމަށް ބެލުމެވެ. (ޕެރ. 15)
ދެފަރާތަށް ބަސްބުނުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ، ޤާނޫނީ އިފްތިރާޟާ ޚިލާފަށް ޤާނޫނު މާނަކޮށް، ދަޢުވާ 82 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް ނޫންކަމަށް ބަލައި އިބްތިދާއީ މަރުޙަލާގައި ދަޢުވާ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް ނިންމުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 16-17)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 82 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ މަދަނީ މިންގަނޑުން ދަޢުވާ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށް ކަނޑައެޅުމާބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) (ނަންބަރު PDF ގައި ސާފުނޫން)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާޢިދު (ދަށުކޯޓުން ބިނާކުރި މާއްދާ)
- މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު A/404-2018/HC
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު B12/41-2021/HC (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޙުސައިން ޝާމިނު)
- އިބްރާހިމް ޢަބްދުއްލަޠީފް ވ. އޯނަސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް [2021] SC 32
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު: އިސްމާޢީލް ޝުޖާޢު ވ. ޔޫސުފް ރިޟާ (ފުޓުނޯޓުގައި A/44-2020/SC)
- Osborne v Rowlett (1880) 13 ChD 774
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޙުސައިން މަޒީދު، ޝުޢައިބް ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.