މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލް ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމެންޓް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ސިވިލް ކޯޓުގެ ވަގުތީ އަމުރު ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު B4-CR2/VA/2021/02

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ހުޅުމާލެ ފޭސް 1 އަދި ފޭސް 2 ގެ ބިމުގެ ރަޖިސްޓްރީތައް މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލުން ބާޠިލުކުރި ނިންމުމަށް ޢަމަލުކުރުން ފަސްކުރުމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނެރުނު ވަގުތީ އަމުރަކީ، ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ ޝަރުޠުތަކާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ނެރެފައިވާ އަމުރެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ވަގުތީ އަމުރަކާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅާ މަރުޙަލާއަކީ މައުޟޫޢީ ޙައްޤު ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރުކަޒު ސާބިތުކުރެވޭ ނުވަތަ ނަފީކުރެވޭ މަރުޙަލާއެއް ނޫނެވެ؛ ވަގުތީ އަމުރެއްގެ މަޤްޞަދަކީ މައްސަލައާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅެންދެން މައްސަލަ ހުށަހެޅިއިރު ކަންއޮތް ޙާލަތު ދަމަހައްޓަންޖެހޭތޯ ކަނޑައެޅުމެވެ. އެގޮތުން ޙުކުމުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުނުވެދާނެ ސަބަބު ހުރިތޯއާއި، އަމުރު ނެރުމުން ނުވަތަ ނުނެރުމުން ފަރާތްތަކަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުމާއި އެ ގެއްލުން އަނބުރާ އިޢާދަކުރެވޭ މިންވަރު ވަޒަންކުރަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 7)
2. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/21 ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުން ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގައި ބަލަންޖެހޭ ޢާއްމު ޝަރުޠުތަކަކީ: ޤާނޫނީ ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރުކަޒެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު ފާޅުކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައި ޤާއިމުވުން (fumus boni iuris)؛ އަމުރު ނުނެރެ ދަޢުވާ ލަސްވެއްޖެނަމަ ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވުން (periculum in mora)؛ އަދި އަމުރަށް އެދޭ ފަރާތަށް އެކަމަށް އެދުމުގެ ޞިފަތު (capacity) ލިބިގެންވުމެވެ. (ޕެރ. 8)
3. ވަގުތީ އަމުރުގެ ކޮންމެ މައްސަލައެއް ވަކިން ބަލައި ވަޒަންކުރަންޖެހޭނެއެވެ؛ ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގައި ޢަމަލުކުރާ އުޞޫލުތަކަކީ މައްސަލައިގެ ޙަޤީޤަތްތަކާއި ވަށައިގެންވާ ކަންކަމާއި ޠަބީޢަތާ ގުޅިގެން ބަދަލުވާ އުޞޫލުތަކެކެވެ. (ޕެރ. 10)
4. ބިމެއް ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވިފައިވާ ފަރާތަކީ، އެ ރަޖިސްޓްރީ ބާޠިލުކުރުމާ ގުޅޭ ދަޢުވާގައި ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދުމުގެ ޞިފަތު އޮތް ފަރާތެކެވެ؛ ރަޖިސްޓްރީއަށް ބަރޯސާވެ ބިން ވިއްކުމާއި ރަހުނުކުރުން ފަދަ މުޢާމަލާތު ކުރަމުންދާއިރު، ޚުޞޫމާތު ނިމުމުގެ ކުރިން އެހެން ފަރާތަކަށް މިލްކުވެރިކަން ދިއުމުން ތިންވަނަ ފަރާތްތަކުގެ ޙައްޤުތަކަށްވެސް އަސަރުކޮށް އަނބުރާ އިޢާދަކުރަން ދަތި ގެއްލުން ކުރިމަތިވެދާނެތީ، އަދި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަށް ލިބޭ ގެއްލުމާއި އުނދަގޫ ބޮޑުވާތީ، ވަގުތީ އަމުރު ނެރުން ޞައްޙައެވެ. (ޕެރ. 10.1–10.3، 11)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/SC-A/21 ޤަޟިއްޔާ (ނެކްސްބިޒް ލިމިޓެޑް ވ. އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ރިޖްވުޑް ހޮޓެލްސް އެންޑް ސުއިޓްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މުޙައްމަދު ޞަދީފް މައްސަލަ (ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު ލިޔުމުގައި ނެތް)
• ޝަރީޢަތް ކުރުމާއިބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދުގެ 295 ވަނަ މާއްދާގެ 4 ވަނަ ނަންބަރުގެ (ހ) ގެ (4) އަދި (5) ވަނަ ނަންބަރު