ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2022/HC-B12-2/01ހައިކޯޓު · 15 މޭ 2022 · ބަންދު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު މޫސާ މުޙައްމަދު

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 15 މޭ 2022ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B3(317-358-2021)/MA/2022/02ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބަންދު މުރާޖަޢާގެ އަޑުއެހުމުގައި، ފުރުން މަނާކުރުމާއި، ޕާސްޕޯޓު ހިފެހެއްޓުމާއި، ކޮންމެ ދުވަހަކު ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސްއަށް ޙާޟިރުވުން ފަދަ ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ޚިޔާނާތްތެރިވުމުގެ ދަޢުވާތަކެއް އުފުލިފައިވާ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް، ހައިކޯޓުގެ 2021/HC-B12/26 އާއި 2021/HC-B12/75 ގެ ނިންމުންތަކުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ހުއްޓެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ހައިކޯޓުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ނިންމާފައިވާ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއް، ފިލާފާނެ ކަމުގެ އިޙްތިމާލު ކުޑަކުރާ ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދު މުރާޖަޢާގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ދޫކޮށްލުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު، ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު އަދި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާވުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތުން ބުނީ ތަޙްޤީޤަށް ފިލައިފައިވާ ފަރާތެއްކަމުން ފިލާފާނެ ކަމަށާއި، އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 އާއި 143 (ރ) އާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށެވެ. ދިފާޢުން ބުނީ ކުރީގެ ޝަރުޠުތަކަށް ޢަމަލުކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި، ޕާސްޕޯޓު ނެތް ޙާލަތުގައި ފިލާނެ ގޮތެއް ދައުލަތުން ނުދައްކާ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ދަށުކޯޓުން ގަވާއިދުގައިވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ފިލުމުގެ އިޙްތިމާލު ނައްތާލާ ހަރުދަނާ ޝަރުޠުތައް ކަނޑައަޅާފައިވާތީއާއި، ފިލާފާނެ ކަމުގެ އެކަށީގެންވާ ހެއްކެއް ދައުލަތުން ނުދައްކާތީ، އަމުރު ބަދަލުކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތް ކަމަށް ކޯޓު ނިންމިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B3(317-358-2021)/MA/2022/02
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލު، ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ބަންދު އަމުރު

ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހަކު ފިލާފާނެ ކަމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތް ނަމަވެސް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި 59 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އޭނާ ބަންދުކުރުމަށް ނުވަތަ ކޯޓަށް ޙާޟިރުވާނެކަން ކަށަވަރުކުރާ ޝަރުޠުތަކެއްގެ މަތިން ބަންދުން ދޫކުރުމަށް ފަނޑިޔާރަށް ނިންމިދާނެއެވެ؛ ބަންދުކުރެވޭ ޙާލަތެއް އޮތް ނަމަވެސް ކަފާލާތުގެ އުޞޫލުން ނުވަތަ ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލެވިދާނެއެވެ.

HN2ޖިނާއީ › ބަންދު އަމުރު

ފިލާފާނެ ކަމަށް ބަލައި ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގައިވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ: ކޯޓު އަމުރާ އެއްގޮތަށް ޙާޟިރުވާ މީހެއްތޯ، ބަންދާއި ހައްޔަރުގެ ރެކޯޑާއި ކުށުގެ ރެކޯޑު، ބަންދުނުކޮށް ފިލުމުގެ އިޙްތިމާލު ނައްތާލެވޭނެ ނުވަތަ ކުޑަކުރެވޭނެތޯ، އަދި ޙާޟިރުވުމުގެ ޝަރުޠަށް ޢަމަލުކުރާނެތޯ.

HN3ޖިނާއީ › ބަންދު އަމުރު

ކުރިން ދޫކޮށްލިއިރު ކުރި ޝަރުޠުތަކަށް ޢަމަލުކޮށްފައިވުމާއި، ޕާސްޕޯޓުގެ މުއްދަތު ހަމަވެ ފުރުން މަނާކޮށްފައިވުމާއި، ރޭގަނޑު ޙާޟިރީ ފަދަ ހަރުދަނާ ޝަރުޠުތައް ކަނޑައަޅާފައިވުމުން، ފިލާފާނެ ކަމަށް ދައުލަތުން ފާހަގަކުރި ޙާލަތާ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މިހާރުގެ ޙާލަތު ތަފާތުވާ ކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ؛ ހަމައެކަނި ފިލާފާނެ ކަމަށް ދައުލަތުން ބުނުމަކުން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ނުފުދެއެވެ.

HN4ޖިނާއީ › ބަންދު އަމުރު

2020/SC-A/93 ގައިވާ ގޮތުން، ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފުރަތަމަ ބަލަންޖެހޭނީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ކުރިކަމަށް ބާރުލިބޭ ހެކި ހުރިތޯއެވެ؛ ދެވަނައަށް ބަލަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުވެފައިވޭތޯއެވެ؛ ފިލާފާނެ ކަމަށް ބެލެވޭނެ އެކަށީގެންވާ ހެއްކެއް ނުވަތަ ސަބަބެއް ނެތްނަމަ ދެވަނަ ޝަރުޠު ފުރިހަމައެއް ނުވެއެވެ.

HN5ޖިނާއީ › ބަންދު އަމުރު

ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލި ނިންމުމަކީ ފިލައިގެން ނުދާނެކަން ކަށަވަރުކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާއެކު ނިންމި ނިންމުމެއް ކަމުން، ކަފާލާތުގެ ދަށުން ދޫކުރި ގޮތުގެ މައްޗަށް ބާޠިލުކުރި 2021/HC-B12/75 ގައިވާ އުޞޫލާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ؛ އަދި ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ (ޚިޔާނާތްތެރިވުން) ކަފާލާތުގެ އުޞޫލުން ނުވަތަ ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލުން ޤާނޫނީ ގޮތުން މަނާކޮށްފައިވާ ކުށެއް ނޫނެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) (ދައުލަތުން ހުށަހެޅި)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ އިސްތިއުނާފުގެ 48 ގަޑިއިރުގެ މުއްދަތު ބަޔާންކުރާ މާއްދާ (ނަންބަރު ކިޔޭކަށް ނެތް)
  • ގަވާއިދު ނަންބަރު 2021-SC-REG-01 (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ ބަންދާބެހޭ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ) (މާއްދާގެ ނަންބަރު ކިޔޭކަށް ނެތް)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/93 (ޝަހީބް އިބްރާހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2022/SC-A/39
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/61
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2021/HC-B12/75
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2021/HC-B12/26
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2022/HC-B12/26
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2022/HC-B12/28,29,30,31,32

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ފަނޑިޔާރު ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ