ޢަބްދުލް ޣަފޫރު ޢަލީ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 144-B12/VN/2024/02

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

އެފިޑެވިޓް/ހެކިބަޔާން ނެތުމާއި، ލަސްވެގެން އެދުމާއި، ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ނެރެންޖެހޭ ސަބަބު ބަޔާންނުކުރުމުގެ ސަބަބުން، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ދޯނި ރައްދުކުރުމުގެ ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރުމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުން ޞައްޙަތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 244 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ ގޮތުން، ފައިސާއިން ނުވަތަ މުދަލުން މުޢާމަލާތްކުރުން ހުއްޓުވުމުގެ ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދެންވާނީ އެފިޑެވިޓް (429 (ލ) ގައިވާ ގޮތުން ހުވައިމަތީ ލިޔުމުން ދޭ ބަޔާން) މެދުވެރިކޮށް ހުށަހަޅާ ހެއްކާއެކުގައި، އަދި އެނޫން ވަގުތީ އަމުރުތަކަށް ހެކިބަސްދޭ ފަރާތުގެ ބަޔާން މެދުވެރިކޮށް ހުށަހަޅާ ހެއްކާއެކުގައެވެ؛ އެ ހުށަނާޅާނަމަ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަނުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ 2022/HC-A/351 ޤަޟިއްޔާއާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 20–24)
2. ވަގުތީ ފަރުވާއަކީ އޭގެ ޒާތުގައި އަވަހަށް ފިޔަވަޅު އަޅަންޖެހޭ މައްސަލަތަކަށް ޙައްލު ހޯދުމަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ އެއްޗެއް ކަމުން (އިޢާދަނުކުރެވޭނެ ގެއްލުން ހުއްޓުވުމާއި މައުޟޫޢީ މައްސަލަ ނިމެންދެން ސްޓޭޓަސް ކޯ ދެމެހެއްޓުން)، އަމުރަށް އެދުމުގައި ލަސްވުމަކީ އެ މަޤްޞަދަށް ބުރޫއަރާ ކަމެކެވެ؛ ލަސްވުމުން ދައްކުވައިދެނީ އަމުރަށް އެދޭ ފަރާތުންވެސް އެއީ އަވަސް ފިޔަވަޅު އަޅަންޖެހޭ މައްސަލައެއްކަމަށް ނުދެކޭކަމާއި ހުށަހެޅުން ބަލިކަށިކަމެވެ؛ އެހެންކަމުން ލަސްވުމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރުމަށް ނިންމުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 28–30)
3. ލަސްވުމުގެ ސަބަބުން ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރޭނަމަ، ލަސްވުން ފާހަގަކޮށް ނިންމާލުމުގެ ބަދަލުގައި އަވަހަށް އެދެންޖެހޭ ސަބަބުތައް ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް ބަޔާންކޮށްދިނުމުން ނިންމުން އިތުރަށް ފުރިހަމަވެ، އެދުނު ފަރާތަށް ސަބަބު ސާފުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 31)
4. ދަށުކޯޓުން ފާހަގަކުރި 6 މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތަކީ ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމަށް ކަނޑައެޅި ޝަރުޠެއް ނޫން ކަމުން، މައްސަލައިގެ ވާޤިޢާތަކަށް ބަލައި އަމުރަށް އެދުމުގައި ލަސްވެފައިވާކަން ބަޔާންކުރުމަށް އެކަން ފާހަގަކުރުމަކީ ޤާނޫނީ ޢައިބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 32)
5. ސިވިލް ކޯޓުގެ މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ ގޮތުން ޚަޞްމެއްގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރެވޭނީ އެ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތްތަކުން ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެފައިވާކަމަށް ޤާޟީއަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމައެވެ. ޣައިރު ޙާޟިރުގައި އަމުރަށް އެދޭ ފަރާތުން އެގޮތަށް ނެރެންޖެހޭ ސަބަބު ބަޔާންނުކޮށްފިނަމަ ފަނޑިޔާރަށް އެފަދަ ޙާލަތެއް ދެނެގަނެވޭނެ ގޮތެއް ނެތުމުން، ޣައިރު ޙާޟިރުގައި އަމުރު ނުނެރުމަށް ނިންމުމަކީ ގޯސް ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 35–36)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 242 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ) (2) އަދި (5)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 243 ވަނަ މާއްދާ (ހ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 244 ވަނަ މާއްދާ (ނ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 429 ވަނަ މާއްދާ (ލ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާ (ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ މުއްދަތު)
• ގަވާއިދު ނަންބަރު 2022/R-105 (ސިވިލް ކޯޓުގެ މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 115 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ)، (ނ)
• ހައިކޯޓުގެ 2022/HC-A/351 (24 ވަނަ ނަންބަރު)