އަޙްމަދު މުޖާހިދު އަދި ޙުސައިން ސަމީރު ވ. މުޙައްމަދު ޝާން
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ސިވިލް ކޯޓުން C/2017-Cv/1255 ގައި ނިންމީ ރެސްޖުޑިކާޓާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ދަޢުވާ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށެވެ. ހައިކޯޓުން (2018/HC-A/250) އަޣްލަބިއްޔަތުން ސިވިލް ކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވީ، ދެ ދަޢުވާގައި އެދުނީ ތަފާތު ފަރުވާ ކަމަށާއި، އިޝޫ އެސްޓޮޕަލް ނުވަތަ ކޯސް އޮފް އެކްޝަން އެސްޓޮޕަލް ތަޠުބީޤު ނުވާނެ ކަމަށާއި، އިޖުރާއަތުގެ ނަހަމަ ބޭނުމެއް ނުހިފާ ކަމަށް ބުނެއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- 23 ޖޫން 2008 ގައި ހ. ކަޅުފުރުއްގެއާގެ ޢިމާރާތުގެ 4، 5، 6 ވަނަ ފްލޯ 15 އަހަރަށް މަހަކު 9,000 ރުފިޔާއަށް އަޙްމަދު މުޖާހިދާއި ޙުސައިން ސަމީރަށް ކުއްޔަށް ދިނެވެ. C/2013-Cv/924 ގައި މުޙައްމަދު ޝާން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލަށް އެދުމުން، ކުލި ނުދައްކާތީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށް ޙުކުމްކޮށް، ހައިކޯޓުން (2015/HC-A/351) ދެމެހެއްޓިއެވެ. 2017 ގައި ޝާން ކުލީގެ ގޮތުގައި 927,000 ރުފިޔާއާއި ޢިމާރާތްކުރުމުގެ ޚަރަދާއެކު 2,141,400 ރުފިޔާއަށް އެދި C/2017-Cv/1255 ހުށަހެޅިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ކުލީގެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލަށް އެދި ކުރި ދަޢުވާއެއްގައި ބަދަލު ނަގައިނުދީ ނިންމި ޙުކުމެއް ނިހާއީވުމަށްފަހު، ހަމަ އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކުއްޔާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލަށް އެދި ހުށަހެޅި ދެވަނަ ދަޢުވާއަށް ރެސްޖުޑިކާޓާ (އިޝޫ އެސްޓޮޕަލް، ކޯސް އޮފް އެކްޝަން އެސްޓޮޕަލް) ނުވަތަ އިޖުރާއަތުގެ ނަހަމަ ބޭނުން ހިފުމުގެ އުޞޫލު ތަޠުބީޤުވޭތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތްތަކުން ބުނީ ބަނީ ހޯލްޑިންގްސް ޤަޟިއްޔާގައިވާ އިޝޫ އެސްޓޮޕަލް އާއި ކޯސް އޮފް އެކްޝަން އެސްޓޮޕަލް ހައިކޯޓުން ރަނގަޅަށް ތަޠުބީޤު ނުކުރާ ކަމަށާއި، ފުރަތަމަ ޙުކުމް އިސްތިއުނާފު ނުކޮށް ބޮޑު ޢަދަދަކާއެކު ދެވަނަ ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމަކީ އިޖުރާއަތުގެ ނަހަމަ ބޭނުން ހިފުން ކަމަށެވެ. ޝާން ބުނީ ފުރަތަމަ ދަޢުވާއަކީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމުގެ ދަޢުވާ ކަމަށާއި، ހައިކޯޓުގެ ނިންމުން ރަނގަޅު ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ގެއްލުމުގެ ބަދަލާމެދު ކުރީގެ މައްސަލައިގައި ގޮތެއް ނުކަނޑައަޅާތީ އިޝޫ އެސްޓޮޕަލް ތަޠުބީޤު ނުވިޔަސް، އެއް ފަރާތްތަކެއް، އެއް އެއްބަސްވުމެއް، ދެ މައްސަލައިގައިވެސް ބަދަލަށް އެދިފައިވާތީ ކޯސް އޮފް އެކްޝަން އެސްޓޮޕަލް ތަޠުބީޤުވާނެއެވެ. އަދި އިޖުރާއަތުގެ ނަހަމަ ބޭނުން ހިފުމުގެ އުޞޫލުން ވެސް ރެސްޖުޑިކާޓާ ތަޠުބީޤުވާތީ ސިވިލް ކޯޓުގެ ނިންމުން ރަނގަޅު ކަމަށް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- 2018/HC-A/250
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- —
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުހައިކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު؛ ސިވިލް ކޯޓުގެ ޙުކުމް ދެމެހެއްޓި
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
އިޝޫ އެސްޓޮޕަލް ތަޠުބީޤުކުރެވޭނީ، (ހ) ހުށަހަޅާ ނުކުތާއަކީ އެ މަރުޙަލާގައި ކުރިން ނިންމުމެއް ނިންމާފައިވާ ނުކުތާއަކަށް ވެ، (ށ) އެ ނިންމުން ނިހާއީ ނިންމުމަކަށް ވެފައި، (ނ) ދެ މައްސަލައިގައި ހިމެނެނީ އެއް ފަރާތްތަކެއް ނަމައެވެ. ފަހުގެ ދަޢުވާގައި ހުށަހަޅާ ނުކުތާ (ގެއްލުމުގެ ބަދަލު) ކުރީގެ މައްސަލައިގައި ގޮތެއް ކަނޑައަޅާފައިވާ ނުކުތާއެއް ނޫންނަމަ، ފަރާތްތައް އެއްކަމުގައި ވިޔަސް އިޝޫ އެސްޓޮޕަލް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 18-20)
ކޯސް އޮފް އެކްޝަން އެސްޓޮޕަލް ޤާއިމުކުރަނީ، (ހ) ކުރީގެ ދަޢުވާއާ ގުޅިގެން އިޚްތިޞާޞް ލިބިފައިވާ ކޯޓެއްގެ ނިންމުމެއް އޮތުން، (ށ) ދެ މައްސަލައިގައި އެއް ފަރާތްތަކެއް ހިމެނުން، (ނ) ދެ މައްސަލައަކީ ފަރަޤެއް ހުރި ތަފާތު މައްސަލަތަކަކަށް ނުވުން، އަދި (ރ) ފަހުގެ މައްސަލައިގެ ނުކުތާތަކަކީ ފަރާތްތަކުން އެކަށީގެންވާ މަސައްކަތާއި ވިސްނުންތެރިކަމާއެކު (reasonable diligence) ހުށަހެޅިނަމަ ކުރީގެ މައްސަލައިގައި ހިމެނި ގޮތް ކަނޑައެޅޭނެ ނުކުތާތަކަކަށް ވުން ފުރިހަމަވާނަމައެވެ. ކުރީގެ ނިންމުން ނިންމީ އޮޅުވާލުމެއް ހިމެނިގެން ކަމަށް ފެނިއްޖެނަމަ މި އުޞޫލުން ފަހުގެ ދަޢުވާ ނުހުއްޓުވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 21-23)
އެއް ފަރާތްތަކެއްގެ މެދުގައި، އެއް ކުލީގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވާ، ދެ މައްސަލައިގައިވެސް ގެއްލުމުގެ ބަދަލަށް އެދިފައިވާއިރު، ކުރީގެ ޙުކުމް ހައިކޯޓުން ތާއީދުކޮށް ދެމިއޮތްނަމަ، ފަހުގެ ދަޢުވާއަށް ކޯސް އޮފް އެކްޝަން އެސްޓޮޕަލް ތަޠުބީޤުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 24)
އިޖުރާއަތުގެ ނަހަމަ ބޭނުން ހިފުމުގެ (abuse of process) އުޞޫލަކީ، މައްސަލައެއްގައި ނިންމުން ބޭނުންވާ ހުރިހާ ނުކުތާއެއް ހިމަނައިގެން، މައްސަލައިގެ ބައިބައި ވަކިވަކިން ނޫނީ، އެއް މައްސަލައެއްގެ ތެރޭގައި ދަޢުވާ ކުރަން ލާޒިމުކުރާ އުޞޫލެވެ. ހުށަހަޅަން ހުރި ހުރިހާ ކަމެއް ހުށަނާޅައިފިނަމަ، ވަކި ޚާއްޞަ ޙާލަތްތަކެއްގައި މެނުވީ، ފަހުން ހުށަހަޅާ މައްސަލަ ބޭރުކޮށްލުމުގެ ފުރުޞަތު އޮވެއެވެ. މިއީ ފަރާތްތަކަށް ނިމުމެއް ނެތި ދަޢުވާތަކުގައި ވަގުތު ހޭދަވުން ހުއްޓުވުމާއި، ކޯޓުގެ ބާރާއި އިންޞާފުގެ ނިޒާމު އަވަސްކޮށް ހިންގުމާއި، ޤާނޫނީ ޔަޤީންކަމާއި ޤާނޫނުގެ ވެރިކަމާ ގުޅިފައިވާ ޢާންމު މަޞްލަޙަތުގެ އުޞޫލެކެވެ. (ޕެރ. 29-30)
ރެސްޖުޑިކާޓާގެ މަބްދައުގެ ތެރެއިން އިޖުރާއަތުގެ ނަހަމަ ބޭނުން ހިފިތޯ ބަލަނީ އިޝޫ އެސްޓޮޕަލް އާއި ކޯސް އޮފް އެކްޝަން އެސްޓޮޕަލް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭ ޙާލަތްތަކުގައެވެ. (ޕެރ. 31)
ފުރަތަމަ ދަޢުވާގައި އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ވެސް އެދިފައިވާއިރު، ބަދަލު ނަގައިނުދީ ނިންމުމުން އެ ޙުކުމް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ޙުކުމް ނިމުނުތާ އަހަރަކަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސްފަހުން އައު ހިސާބުތަކާއެކު ބަދަލަށް އެދި ދެވަނަ ދަޢުވާއެއް ހުށަހެޅުމުން، އެ ދަޢުވާއަށް ރެސްޖުޑިކާޓާ ތަޠުބީޤުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 32-33)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- 2016/SC-A/25 ބަނީ ހޯލްޑިންގްސް (ބީ.ވީ.އައި) ލިމިޓެޑް ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޢާއިޝާ ޝުޖޫން މުޙައްމަދު، ފަނޑިޔާރު ޑރ. އަޒްމިރާލްދާ ޒާހިރު، ފަނޑިޔާރު ޑރ. މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.