އިބްރާހީމް ޒަރީރު ވ. އިބްރާހީމް ޔޫސުފް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ސިވިލް ކޯޓުން ނުދައްކާ ހުރި ފައިސާއާއި ވަކީލުގެ އުޖޫރައާއި ޖަޒާއީ ޝަރުތުގެ ދަށުން 286,192,032 ރުފިޔާ ގަތް ފަރާތާއި ޗެކު ދޫކުރި ފަރާތުން ދޭންޖެހޭކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ޓޫރިސްޓް ވިޔަފާރީގައި ބޭނުންކުރާ ގެސްޓް މުދާ 240,000 ރުފިޔާއަށް ގަތުމަށް ވެވުނު އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ނުދައްކާ ހުރި 227,570 ރުފިޔާއާއި، ފައިސާ ނުލިބޭ ކޮންމެ ދުވަހަކަށް 80% ގެ ޖޫރިމަނާއާއި ވަކީލުގެ އުޖޫރަ ހޯދުމަށް ވިއްކި ފަރާތުން ދަޢުވާކުރިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ވިޔަފާރި އެއްބަސްވުމެއްގައިވާ ޖަޒާއީ ޝަރުތު (ދުވާލަކަށް 80% ޖޫރިމަނާ) މުޠުލަޤަށް ތަންފީޛުކޮށް، ނުދައްކާ ހުރި އަޞްލު ޢަދަދަށްވުރެ އެތައް ހާސް ގުނަ ބޮޑު ޖޫރިމަނާއެއް ނަގައިދިނުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއްތޯ؛ އަދި ޖަޒާއީ ޝަރުތުގެ ދަށުން ނަގައިދެވޭ މިންވަރު ކޯޓުން ކުޑަކުރެވޭތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތްތަކުން ބުނީ ޖަޒާއީ ޝަރުތު މުޠުލަޤަށް ތަންފީޛުކުރުމަކީ ޝަރީޢަތާއި 2013/SC-A/27 އާއި Unfair Contract Terms ގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ޖޫރިމަނާ ގެއްލުމާ ނުބައްދަލު ކަމަށެވެ. ރައްދުވާ ފަރާތުން ބުނީ އެއްބަސްވުމުގައި ސާފުކޮށް ހުރި ގޮތަށް ފައިސާ ލިބެންވާނެ ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ޖަޒާއީ ޝަރުތު ހުއްދަ ނަމަވެސް، ބަދަލަކީ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަކަށް ވާންޖެހޭނެކަމަށް 2015/SC-A/16 ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާތީ، އަޞްލު އިލްތިޒާމަށްވުރެ އެތައް ހާސް ގުނަ ބޮޑު ޖޫރިމަނާއަކީ ތަޢައްސުފު ކޮށް ކަނޑައަޅާފައިވާ މިންވަރެކެވެ. ގެއްލުން އެއަށްވުރެ ބޮޑުކަން ސާބިތުނުވާތީ ޖޫރިމަނާ ނުދައްކާ ހުރި ޢަދަދަށް ހަނިކުރެވެއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ސިވިލް ކޯޓު 31/Cv-C/2012
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ބައެއް ބަދަލުކުރިބައެއް ބަދަލުކުރި (އަޞްލު ފައިސާއާއި ވަކީލުގެ އުޖޫރަ ދޭން ކަނޑައެޅި ބަޔަށް ތާއީދުކޮށް، 286,192,032 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާގެ ބައި ބާޠިލުކޮށް، ޖޫރިމަނާ ނުދައްކާ ހުރި 227,570 ރުފިޔާއަށްވުރެ ބޮޑުވެގެން ނުވާނެކަމަށް)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
(ޕެރ. 16-17) ޖަޒާއީ ޝަރުތު (Penalty Clause) އަކީ ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ އިލްތިޒާމެއް އަދާނުކުރުމުން ނުވަތަ ލަސްކުރުމުން އަނެއް ބައިވެރިޔާއަށް ޙައްޤުވާ ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ މިންވަރު ކުރިއާލައި ކަނޑައަޅައި ވެވޭ އެއްބަސްވުމެކެވެ؛ އެއީ އަޞްލީ އިލްތިޒާމާ ގުޅިފައިވާ ތަބަޢީ އިލްތިޒާމެކެވެ.
(ޕެރ. 18-19) ޖަޒާއީ ޝަރުތު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން ހިމެނެނީ އަޞްލު ކޮންޓްރެކްޓުގައި ނަމަވެސް، ފަހުން ވެވޭ އެއްބަސްވުމެއްގައި ނުވަތަ އިންވޮއިސްތަކުގައިވެސް ހިމެނިދާނެއެވެ؛ ކުރިއާލައި ތަޞައްވުރުކުރެވޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު (foreseeable damages) އަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އެއްބަސްވުމުގައި ހިމެނިދާނެ، އަދި ކޯޓުތަކުން ނަގައިދެވިދާނެ ބަދަލެކެވެ.
(ޕެރ. 20) މަދަނީ ކޮންޓްރެކްޓުތަކުގައި ޝަރީޢަތާއި ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ ޖަޒާއީ ޝަރުތުތައް ހިމެނުމަކީ ފަރާތްތަކަށް ލިބިގެންވާ ހުއްދައެކެވެ؛ މުޠުލަޤަށް މަނާކަމަށް ބެލެވޭނީ ޝަރީޢަތުގެ އަޞްލަކާ ޚިލާފުވާ ޝަރުތުތަކާއި ކޮންޓްރެކްޓުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުކުރުމަށް ހުރަސްއަޅާ ޝަރުތުތަކެވެ (2013/SC-A/27).
(ޕެރ. 26) މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ދަށު ކޯޓުތަކުން ތަބާވާންޖެހޭތީ، ޖަޒާއީ ޝަރުތުގެ ދަށުން ނަގައިދެވޭ މިންވަރާ ގުޅޭ ގޮތުން 2015/SC-A/16 ގައި ކަނޑައެޅި އުޞޫލުތަކަށް ޢަމަލުކުރަންޖެހެއެވެ؛ އެއީ ޖަޒާއީ ޝަރުތުގެ ދަށުން ކަނޑައެޅޭ ބަދަލަކީ އެކަށީގެންވާ މުނާސިބު ބަދަލަކަށް ވާންޖެހޭނެކަމާއި، ލިބުނު ގެއްލުމާ ނުބައްދަލު 'ތަޢައްސުފު' ކޮށް ކަނޑައަޅާ މާބޮޑު ބަދަލަކީ ޞައްޙަ އަސާސެއްގެ މައްޗަށް ނަގައިދެވޭ ބަދަލެއް ނޫންކަމެވެ.
(ޕެރ. 28) ބައިނަލްއަޤްވާމީ އިސްލާމީ ފިޤްހު އެކެޑަމީގެ ޤަރާރަށް ބަލާއިރުވެސް، ޖަޒާއީ ޝަރުތުގެ ދަށުން ނަގައިދެވޭ ބަދަލު އެކަށީގެންވާ ވަރަށްވުރެ މާބޮޑުނަމަ ކޯޓުން އެ މިންވަރު އުނިކުރެވިދާނެއެވެ.
(ޕެރ. 29-30) ޖަޒާއީ ޝަރުތުގެ ދަށުން ނަގައިދެވޭ ބަދަލުގެ މިންވަރު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން، އަޞްލީ އިލްތިޒާމުގެ ގޮތުގައި އަދާނުކުރެވިވާ މިންވަރަށްވުރެ ބޮޑުކުރެވިގެން ނުވާނެއެވެ؛ އެއަށްވުރެ ބޮޑުކޮށް ނަގައިދެވޭނީ ލިބުނު ގެއްލުން އެއަށްވުރެ ބޮޑުކަން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކޮށްދެވޭ ޙާލަތުގައެވެ.
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 141 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (ލިޔުމުގައި '313' ކަމަށް)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) - ގެއްލުމުގެ ބަދަލާބެހޭ މާއްދާގެ (ށ) އަދި ހުށަހެޅުން ޤަބޫލުކުރުމާބެހޭ މާއްދާ (މާއްދާ ނަންބަރުތައް ލިޔުމުގައި ބަދަލުވެފައި)
- ބައިނަލްއަޤްވާމީ އިސްލާމީ ފިޤްހު އެކެޑަމީގެ ނަންބަރު 109 (3/12) ޤަރާރު (ލިޔުމުގައި '323 (33/3)' ކަމަށް)
- 2013/SC-A/27
- 2015/SC-A/16
- 2014/SC-A/01
- 2012/HC-A/238
- 2017/HC-A/108
- 2017/HC-A/124
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ · ތާއީދުކުރެއްވީ: މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.