އަޙްމަދު ޝުޖާޢު ވ. ޤާސިމް އިބްރާހީމް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ސިވިލް ކޯޓު (ހުޅުމާލެ ޑިވިޜަން) އިން ބިމުގެ ވެރިފަރާތް އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެފައިވާކަމަށާއި، 12.6 މިލިއަން ރުފިޔާ ނަގައި ނުދެވޭނެ ނަމަވެސް އެއްބަސްވުމުގެ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށް އުވާލި ތާރީޚުން މުއްދަތު ހަމަވާ ތާރީޚާ ހަމައަށް މާކެޓް ކުލި ހޯދުމުގެ ޙައްޤު ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތަށް ލިބިގެންވާކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ބިމުގެ ވެރިފަރާތާއި ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތާ ދެމެދު، ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ބިމުގައި ފައުންޑޭޝަނާއި ތިރީބުރި ޢިމާރާތްކޮށް 200,000 ރުފިޔާ ދީގެން ތިރީބުރި 35 އަހަރަށް ބޭނުންކުރުމަށް އެއްބަސްވެފައިވެއެވެ. ބިމުގެ ވެރިފަރާތުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށް ތަނުގައި ތަޅުއަޅައި ބިން އެހެން ފަރާތަކަށް ވިއްކާލިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ބިމުގެ ވެރިފަރާތާއި އެބިމުގައި ޢިމާރާތްކޮށް ތިރީބުރި 35 އަހަރަށް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުން ބިމުގެ ވެރިފަރާތުން މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން ބާޠިލުކޮށް ބިން ވިއްކާލުމަކީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމެއްތޯއާއި، އެއްބަސްވުމުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދޭން ޖެހޭތޯއާއި، ޢިމާރާތުގެ ފެންވަރާބެހޭ "ވިޝުއަލް އިންސްޕެކްޝަން ރިޕޯޓަށް" ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތްނުކުރުން ރަނގަޅުތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާތަކާ ޚިލާފަށް ވިޝުއަލް އިންސްޕެކްޝަން ރިޕޯޓަށް ރިޢާޔަތްނުކުރިކަމަށާއި، ޤާނޫނުއަސާސީން ލިބިދޭ މުދަލުގެ ޙައްޤަށް ރިޢާޔަތްނުކުރިކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވީ ބިމުގެ ވެރިފަރާތް ކަމާއި، ރިޕޯޓުގެ ޞައްޙަކަން ސާބިތުނުކުރާތީ އެއަށް ރިޢާޔަތްނުކުރުން ރަނގަޅުކަމާއި، އެއްބަސްވުމުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދޭން ޖެހޭކަމާއި، ދުސްތޫރީ ނުކުތާއަށް އިސްވެ ރިޢާޔަތްކުރެވިފައިވާތީ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބަދަލުކުރަން ސަބަބެއް ނެތެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ސިވިލް ކޯޓު 41/Cv-C-HD/2018
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ކޮންޓްރެކްޓެއް ފުރިހަމަވީ ކަމުގައި ބެލެވޭނީ ކޮންޓްރެކްޓުގައި ހިމެނޭ ހުރިހާ ބައިވެރިން ކޮންޓްރެކްޓުގެ ދަށުން އެބައެއްގެ މައްޗަށް ލާޒިމްވާ ކަންތައްތައް ކޮށް ނިންމުމުންނެވެ؛ ކުއްޔަށް ދޭ ފަރާތުގެ މުޤާބިލަކީ މުއްދަތު ހަމަވާންދެން ތަން ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުން ކަމުގައިވާއިރު އެކަން ނުކޮށް އެއްބަސްވުން ނިމުނީއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 11-12)
އެއްބަސްވުމުގައި ބިން ވިއްކުމާއި ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުގެ ޙައްޤު ގެއްލޭ ކަމެއް ކުރުން މަނާކޮށްފައިވާއިރު، އެއްބަސްވުން އެއްފަރާތުން ބާޠިލުކޮށް ތަނުގައި ތަޅުއަޅައި ބިން އެހެން ފަރާތަކަށް ވިއްކާލުމަކީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމެވެ؛ އެއްބަސްވުމުގައި ޢިމާރާތުގެ ވަކި ފެންވަރެއް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާއިރު، މަސައްކަތުގެ ކުށެއް ރަނގަޅުކުރަން އަންގާފައިނުވާ ހާލަތެއްގައި ތަން ތަޅުއަޅައި އަތުލުމަކީ އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ކުރި ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 13-16)
އެއްބަސްވުމެއް ހެދުމުގެ ކުރިން ހުއްދައެއް ހޯދަންޖެހޭނަމަ އެހުއްދަ ހޯދަންޖެހޭ ފަރާތަކީ ޚުދު ބިމުގެ ވެރިފަރާތް ކަމުގައިވާއިރު، ހުއްދަ ނުހޯދާތީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކަމަށް އޭނާ ބުނުމަކީ ތާކުންތާކު ޖެހޭ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ؛ މި އެއްބަސްވުމަކީ ޞައްޙަ އެއްބަސްވުމެއްކަން ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/359 ގައި ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. (ޕެރ. 17)
ލިޔުމަކީ ޚަބީރެއްގެ ރައުޔެއްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމުގެ ޒިންމާ އޮތީ އެލިޔުން ހުށަހަޅާ ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ؛ ތައްޔާރުކުރި މީހާގެ ހުއްދައިގެ ނަންބަރާއި ތަފްޞީލު ނެތް، އަދި ތައްޔާރުކުރި މީހާ ޙާޟިރުކޮށް ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކޮށްފައިނުވާ ރިޕޯޓަށް ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތްނުކުރުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 18، 20، 22)
ޢިމާރާތުގެ ފެންވަރާމެދު ފާހަގަކުރާ ކުދިކުދި ތަފާތުތަކަކީ، ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުގެ އިންވެސްޓްމަންޓާއި ދީފައިވާ ފައިސާގެ މުޤާބިލުގައި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތުގެ މައްޗަށް ލާޒިމްވާ ޒިންމާ އަދާކުރަން ނުޖެހޭނެކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެ ހުއްޖަތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 21)
ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިޔަކު ކޮންޓްރެކްޓާ ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ ސީދާ ލިބޭ ގެއްލުމާއި ބައިވެރިންނަށް އެނގިފައިވާ ގެއްލުމަށް ބަދަލުދޭން ޖެހޭނެއެވެ؛ ގެއްލުމަކީ އެއްބަސްވުމުގައި ސީދާ ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބަދަލު ކަމުގައިވާއިރު، އެ ބަދަލު ދޭން ޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 23)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ކޮންޓްރެކްޓް ފުރިހަމަވުމާބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) (ލިޔުމުގައި '33 ވަނަ މާއްދާ'؛ އަދަދު ބަދަލުވެފައި - 21 ވަނަ މާއްދާ ކަމަށް ހީވޭ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ގެއްލުމަށް ބަދަލުދިނުމާބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) (ލިޔުމުގައި '32 ވަނަ މާއްދާ'؛ 20 ވަނަ މާއްދާ ކަމަށް ހީވޭ)
- ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާ (ޤާނޫނު ނަންބަރު ލިޔުމުގައި '36/31')
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ލިޔުމުގައި '36')، އަދި މުދާ މިލްކުކުރުމުގެ ޙައްޤާބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) (ލިޔުމުގައި '12')
- 2015/SC-A/02
- 2010/SC-A/02
- 2013/HC-A/359
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޙުސައިން މަޒީދު، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.