ޓޯޓަލް ޓްރާންސްޕޯޓް ސޮލިއުޝަން މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޓްރެޝަރ ބިޒް އިންޓަނޭޝަނަލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 91/Cv-C/2018

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުންފުންޏަކާއެކު ކުރި މުޢާމަލާތަކަށް އެ ކުންފުނީގެ ޑިރެކްޓަރު ފަރުދީ ގޮތުން ޒިންމާވާންޖެހޭތޯ، އަދި ކޮންޓެއިނަރުގެ ލައިނަރ ޑެމަރޭޖްގެ ގޮތުގައި ދެއްކި ފައިސާ އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތްތަކުން ދައްކަން އެއްބަސްވެފައިވާކަން ސާބިތުވޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ކޯޓަށް މީހުން ޙާޟިރުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ގަވާއިދުގެ 28 ވަނަ މާއްދާގެ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި މައްސަލަ ނިންމުމުގެ ބާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވާ ނަމަވެސް، އެފަދަ ޙުކުމެއް ކުރަންވާނީ ހުށަހެޅިފައިވާ ހެއްކާއި ޤަރީނާއަށް ރިޢާޔަތްކުރުމަށްފަހު، ހެކިތަކަށް ދިން ބުރަދަން އެނގޭގޮތަށެވެ. (ޕެރ. 8-10)
2. ކުންފުނީގެ ޤާނޫނުގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުންފުންޏަކީ މެންބަރުންނާ ވަކިން އުފެދިފައިވާ ޤާނޫނީ ވަކި ޝަޚްޞެކެވެ؛ ކުންފުނީގެ ޙައްޤުތަކާއި އިލްތިޒާމުތަކަކީ ކުންފުނީގެ އަމިއްލަ އެއްޗެއް ކަމުން، މުޢާމަލާތު ކުރެވެނީއާއި ދަޢުވާ ކުރުމުގެ ހައިސިއްޔަތު އޮންނަނީ ކުންފުނީގެ ނަމުގައެވެ. (ޕެރ. 12-13)
3. ކުންފުނިން ފޮނުވާ ސިޓީއެއްގައި ޑިރެކްޓަރަކު ސޮއިކުރުމަކީ ކުންފުނިން ކުރި މުޢާމަލާތަކަށް އެ ޑިރެކްޓަރު ފަރުދީ ގޮތުން ޒިންމާވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 14-15)
4. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/02 ޤަޟިއްޔާގައިވާ ފަދައިން، ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ (onus probandi) އުފުލަންޖެހެނީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތާއި 'ދަފްޢު' ކުރާ ފަރާތެވެ؛ އެހެންކަމުން، ދައްކާފައިވާ ފައިސާއަކީ އަނެއް ފަރާތުން ދައްކަން އެއްބަސްވެފައިވާ ފައިސާއެއްކަމާއި އެ ފަރާތުގެ އެދުމުގެ މަތިން ދައްކާފައިވާ ފައިސާއެއްކަން ސާބިތުކުރުމަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. (ޕެރ. 17-18)
5. ލައިނަރ ޑެމަރޭޖް ފައިސާ ހޯދުމަށް ފޮނުވި އިންވޮއިސްއަކީ ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތުގެ އެދުމުގެ މަތިން ފޯރުކޮށްދިން ޚިދުމަތެއްގެ އަގު ކަމަށް ބެލެވޭނެ ހަރުދަނާ ހެކި ހުށަނާޅާނަމަ، އެ ފައިސާ ނަގައިނުދެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 19)
6. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތަށް ދީފައިވާ އެޑްރެހުގައި ނެތިގެން ޗިޓް ރައްދުނުކުރެވުމުން، ޚަބަރު ފަތުރާ ވަސީލަތްތަކުން އިޢުލާނުކުރުމަށްފަހު ޙާޟިރުނުވުމުން، އެ ފަރާތް ދަޢުވާއަށް އިންކާރުކުރި ކަމަށް ބަލައިގެން ހުށަހެޅިފައިވާ ހެއްކާއި ޤަރީނާގެ މައްޗަށް އިސްތިއުނާފީ މައްސަލަ ހިންގިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 20)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ކޯޓަށް މީހުން ޙާޟިރުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ގަވާއިދުގެ 28 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/96 (ކުންފުނީގެ ޤާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާގެ ތެރެއިން)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2009/SC-A/08 ޤަޟިއްޔާ (ގަލްފް ކްރާފްޓް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އަކުއާ ސަން މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/08 ޤަޟިއްޔާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/100 ޤަޟިއްޔާ (އަޙްމަދު އިސްމާޢީލް ވ. ލަތީފާ ޢަލީ ޙަސަން ކަމަށް ބެލެވޭ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/02 ޤަޟިއްޔާ