ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-A/108ހައިކޯޓު · 28 ޖޫން 2021 · ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

އިސްމާޢީލް ނާހިދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 28 ޖޫން 2021ދަށު ކޯޓު: ދ. ހުޅުދެލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 20/M4C/2017ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ހުޅުދެލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުށް ސާބިތުކޮށް، އުމުރަށް ޖަލަށް ލުމާއެކު 100,000 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅިއެވެ.
ވާޤިޢާ
މަސްތުވާތަކެތި ގެންދާ ކަމަށް ލިބުނު މަޢުލޫމާތާ ގުޅިގެން ދ. ހުޅުދެއްޔަށް ގޮސް ހައްޔަރުކުރި މީހާގެ ޖީބުން 5 ރަބަރު ޕެކެޓްގައި 4.3835 ގްރާމް ޑައިމޯފިން ފެނުމުން، މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 105 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ. ހައްޔަރުކުރިއިރު ތުހުމަތު ކުރެވިފައިވަނީ ބޭނުންކުރުމާއި ޕެޑްލްކުރުމަށެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ހައްޔަރުކުރިއިރު ތުހުމަތުކުރެވުނު ކުށްތަކުގައި ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުން ނުހިމެނި، ތަޙުލީލު ރިޕޯޓު ލިބުމަށްފަހު ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި އަލުން ޤާނޫނީ އިންޒާރު ދީ ސުވާލުނުކޮށް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ އުފުލައި ކުށް ސާބިތުކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 އާއި 53 ވަނަ މާއްދާއިން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ޙައްޤުތަކާ ޚިލާފުކަމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ވަކީލެއްގެ ޙައްޤާއި ހަނުހުރުމުގެ ޙައްޤު ދީފައިނުވާކަމަށާއި، ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީ، ފުލުހުންގެ ޤަވާޢިދު 18 (ހ)، އޮޕަރޭޝަނުގެ ހުއްދަ އަދި އަދަބާމެދު ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިނުމާ ބެހޭ ނުކުތާ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ހުށަހެޅިއެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ހައްޔަރުކުރާ މީހުންގެ މަޢުލޫމާތު ފޯމުން ޙައްޤުތައް ދީފައިވާކަން އެނގޭކަމަށާއި، އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު އައުމުގެ ކުރިން ޤާނޫނީ އިންޒާރު ދިނުމުގެ އުޞޫލެއް ނެތްކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ޓްރެފިކްކުރުމަކީ ހައްޔަރުކުރިއިރު ތުހުމަތުކުރެވުނު ކުށެއް ނޫން ކަމުންނާއި، ތަޙުލީލު ރިޕޯޓު ލިބުމަށްފަހު އެ ކުށުގައި ޤާނޫނީ އިންޒާރު ދީ ސުވާލުކޮށް ތަޙްޤީޤެއް ހިންގިކަން ނޭނގޭތީ، ތަޙްޤީޤުނުކުރެވުނު ކުށެއްގެ މައްޗަށް ކުރި ދަޢުވާއެއް ކަމަށް ބަލައި ޙުކުމް ބާޠިލުކުރެވުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ދ. ހުޅުދެލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 20/M4C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރާނީ މީހެއްގެ އަތުން ފެންނަ މަސްތުވާތަކެތީގެ ބާވަތާއި ބަރުދަން ބެލުމަށްފަހުގައި ކަމަށާއި، އެ ބާވަތާއި ބަރުދަން ދެނެގަންނަނީ ލެބޯޓްރީ ތަޙުލީލުގެ މައްޗަށް ކަމުން، ހައްޔަރުކުރާ ވަގުތު ސީދާ ކުށް ކަނޑައެޅި ބަޔާންކޮށްދިނުމަކީ ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 32)

HN2ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

ތަޙުލީލުގެ ނަތީޖާއިން ފުރަތަމަ ކުރެވުނު ތުހުމަތަށް ބަދަލު އައިސްފައިވާނަމަ، އަލުން ޤާނޫނީ އިންޒާރު (މިރަންޑާ ވާރނިންގ) ދިނުމަށްފަހު ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއާ ސުވާލުކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 33)

HN3ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

ޤާނޫނީ އިންޒާރުގައި ހިމެނޭ ޙައްޤުތަކަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގައި ބަޔާންވެގެންވާ ޙައްޤުތަކެއް ކަމުން، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު ތަންފީޛުވުމުގެ ކުރިން އެ އުޞޫލަށް ޢަމަލުނުކުރެވޭ ކަމަށް ބުނެ އެ ޙައްޤުތައް ދޫކޮށްލެވިދާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 37)

HN4ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

މިރަންޑާ ޙައްޤުތައް ހައްޔަރުކުރެވުނީ ކޮންމެ ތަނަކުން ކަމުގައި ވިޔަސް، ކޮންމެ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ކަމުގައި ވިޔަސް ލިއްބައިދޭންޖެހޭއިރު، އިންޒާރު ނުދީ ސުވާލުކޮށް ލިބޭ ބަޔާނެއް ނުވަތަ އިޢުތިރާފެއް އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުން ބޭރުން ދީފައިވާ އެއްޗެއްކަމަށް ބަލައި، އެ މީހާއާ ދެކޮޅަށް ބޭނުމެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 39-40)

HN5ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

ކޮންމެ ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއްގައި ހިމެނޭ ކުށުގެ މައްސަލަ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަކަށް ތަޙްޤީޤުކުރެވިފައި އޮންނަންވާނެ ކަމަށާއި، ތުހުމަތުކޮށް ތަޙްޤީޤުނުކުރެވުނު ކުށެއްގެ މައްޗަށް، އަސާސީ ޙައްޤުތައް އެއްފަރާތްކޮށް ކުރާ ތަޙްޤީޤެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކުށް ސާބިތުކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފު، ބާޠިލު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 41-45)

HN6ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

އިސްތިއުނާފުގެ އެއް ނުކުތާއެއްގެ މައްޗަށް ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ނަމަ، އެހެން ނުކުތާތަކާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅަން ނުޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 45)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާ (ށ)، (ނ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49، 50، 18 އަދި 268 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 105 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު)
  • Miranda v Arizona, 384 U.S. 436 (1966)
  • 2016/HC-A/451
  • 2015/SC-A/403

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙަސަން ޝަފީޢު، ޢަލީ ސަމީރު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ