ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/485ހައިކޯޓު · 24 މާރިޗު 2021 · ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

އަޙްމަދު ސިރާޖު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 24 މާރިޗު 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 372/Cr-C/2018ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޢުމުރަށް ޖަލަށްލުމާއެކު 100,000 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާ ކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ފުލުހުންނަށް ލިބުނު އިންޓެލިޖެންސް މަޢުލޫމާތަކާ ގުޅިގެން ދޯނިއަކަށް އަރާއިރު ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދުވެފައިދަމުން ސިނގިރޭޓު ފޮށްޓެއް މޫދަށް އެއްލާލިއެވެ. ފޮށީގެ ތެރެއިން ގާތްގަނޑަކަށް 11 ގްރާމްގެ ޑައިމޯފިން ފެނުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
އިންޓެލިޖެންސް މަޢުލޫމާތެއްގެ މައްޗަށް ކޯޓު އަމުރެއް ނެތި ދޯނިއަކަށް އަރައި ބަލައިފާސްކުރުން ޤާނޫނީތޯއާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް މޫދަށް އެއްލާލި އެއްޗެއް ނެގުމާއި ދަޢުވާގައިވާ ގަޑި، ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ ޙައްޤު، އަދި ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުމުގެ ކުށް 51(އ) ގެ މިންވަރަށް ސާބިތުވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ކޯޓު އަމުރެއް ނެތި ބަލައިފާސްކުރި ކަމަށާއި، ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ހެކި ހޯދި ކަމަށާއި، ދަޢުވާގެ ގަޑި ތަފާތުކަމަށާއި، ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ ޙައްޤު ނުލިބުނު ކަމަށާއި، 51(އ) ގެ މިންވަރަށް ސާބިތުނުވާކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ އިންޓެލިޖެންސް އަކީ އެކަށީގެންވާ ހެކި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ހައިކޯޓުން ހުރިހާ ނުކުތާއެއް ރައްދުކޮށް، ބަލައިފާސްކުރުން ޤާނޫނީ ކަމަށާއި، ތަކެތި ހޯދީ ޙާޟިރުގައި ކަމަށާއި، ވަކީލަށް އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތު ދެވިފައިވާ ކަމަށާއި، ޙަޤީޤީ ޙިޔާޒަތު ސާބިތުވާތީ 51(އ) ގެ މިންވަރަށް ދަޢުވާ ސާބިތުވާކަމަށް ނިންމިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 372/Cr-C/2018
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 35 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން އުޅަނދެއްގައި މަސްތުވާއެއްޗެއް ހުރިކަމުގެ އެކަށީގެންވާ ހެކީގެ މާނައިގެ ތެރޭގައި އެ އުޅަނދުގައިވާ މީހެއްގެ އަތުގައި މަސްތުވާއެއްޗެއް ހުރިކަމުގެ ތުހުމަތު އޮތުންވެސް ހިމެނެއެވެ. އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓަކީ ކޯޓު އަމުރަކާ ނުލައި ބަލައި ފާސްކޮށް ހެކި ހޯދުމަށް ފުދޭ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެކެވެ. (ޕެރ. 6)

HN2ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ހުއްޓައި، އޭނާ މޫދަށް އެއްލާލި ފޮށި ފުލުހުންގެ ލޯމަތިން ގެއްލިފައި ނުވާ ޙާލަތުގައި ނަގައި، ތެރޭގައި ހުރި ތަކެތި އޭނާގެ ޙާޟިރުގައި ބަލައިފާސްކޮށްފައިވާނަމަ، އެއީ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ހޯދި ހެއްކެއް ނޫނެވެ؛ ވާޤިޢާ ތަފާތުވާތީ 2010/SC-A/24 ގެ އުޞޫލު ތަޠުބީޤެއް ނުކުރެވެއެވެ. (ޕެރ. 9)

HN3ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

ދަޢުވާގައި ވަގުތު 16:30 ކަމަށް ލިޔުމާއި ހެކިބަހުގައި 4:30 ކަމަށް ބުނުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 82 ވަނަ މާއްދާއާ ފުށުއަރާ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ އަދި 85 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާ ފޯމުގައިވާ ކުށަކީ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް އޮޅިދާނެ ޙާލަތެއްގައި މެނުވީ ދަޢުވާއަށް އަސަރުކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 11)

HN4ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ވަކީލަކު ޢައްޔަންކުރުމަށް ކޯޓުން އެކަށީގެންވާ ގިނަ ފުރުޞަތުތައް ދީފައިވާ ޙާލަތުގައި، ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ ޙައްޤު ކަށަވަރުނުވުމުން ދިފާޢުވުމުގެ ޙައްޤަށް އުނިކަން ލިބިފައިވާކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 13-14)

HN5ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

ކުށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގެ މިންގަނޑުން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ދައުލަތުގެ ބުރައެކެވެ؛ މަނާ މަސްތުވާއެއްޗެއް އަތުގައި ހުރުމުގެ މައްސަލައިގައި ކުށުގެ މާއްދީ ރުކުނާއި މަޢުނަވީ ރުކުން (އެނގިހުރެ ޙިޔާޒަތުގައި ބެހެއްޓުން) ދައުލަތުން ސާބިތުކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 15، 18)

HN6ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

މަސްތުވާތަކެތި ފެނުނު ފޮށި މޫދަށް އެއްލާލުމުގެ ކުރިން ހުރީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އަތުގައިކަން ސާބިތުވާނަމަ ޙަޤީޤީ ޙިޔާޒަތުގެ ޙާލަތު ތަޠުބީޤުވެއެވެ؛ އަދި މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގެ ދަށުން އެއީ އޭނާގެ އަތުގައި ހުރީކަމަށް މާނަކުރެވިދާނެ ޙާލަތެކެވެ. 4 ގްރާމަށްވުރެ ގިނަ ޑައިމޯފިން ހުރުމުން ޓްރެފިކްކުރުމަށް ހުރީކަމަށް ބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 20-22، 25-26)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 35 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 82 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 85 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 147 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާއި (ޅ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 136 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 105 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • 2010/SC-A/24
  • 2008/SC-A/08
  • 2012/SC-A/23
  • 2016/SC-A/21
  • 2017/SC-A/10
  • 2014/HC-A/109
  • 2019/HC-A/186

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ