އަލަކާ ސިންގ ވ. ބެއަރފުޓް ނޫމަޑި ހޮޓެލް އަދި އިތުރު ފަރާތްތައް

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު (ކުންފުންޏާއި ޑިރެކްޓަރުންގެ މައްޗަށް ކުރި ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ހައިކޯޓުން ވެސް ކަނޑައެޅި)

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 4291/Cv-C/2018

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

"ބަރުތީލަ" އުޅަނދު ވިއްކާލީ ބެއަރފުޓް ނޫމަޑި ހޮޓެލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑަށްތޯ، އަދި އެ ކުންފުނީގެ މައްޗަށް ނުވަތަ ޑިރެކްޓަރުންގެ ހައިސިއްޔަތުން ޑިރެކްޓަރުންގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ރައްދުކުރެވޭތޯ؛ އަދި ދަޢުވާގައި އެދިފައިނުވާ ގޮތަށް ޑިރެކްޓަރަކު ފަރުދީގޮތުން ޒިންމާކުރުވައި ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރުމަކީ ނޭދޭ ކަމެއްގައި ފަރުވާ ނުދިނުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ވިއްކުމުގެ މުޢާމަލާތް ހިނގާފައިވަނީ ދެ ފަރުދުންގެ މެދުގައި ކަމުގައި ވާނަމަ، އަގުގެ ބައެއް ކުންފުންޏެއް މެދުވެރިކޮށް (އެހެން ފަރާތެއްގެ ފަރާތުން) ދައްކާފައިވުމަކީ ނުވަތަ ގަތް އެއްޗެއް އެ ކުންފުނީގެ ބޭނުމަށް ބޭނުންކޮށްފައިވުމަކީ، އެ ކުންފުނިން އެ އެއްޗެއް ގަތްކަމާއި އަގަށް ކުންފުނި ޒިންމާވާކަން ދޭހަވާ ކާފީ ހެއްކެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 15)
2. އެއްވެސް ހައިސިއްޔަތަކުން ކުންފުނި ޝާމިލުކުރުމަކާނުލައި ކުންފުނީގެ ޑިރެކްޓަރަކު ކޮށްފައިވާ ވިޔަފާރީގެ މުޢާމަލާތެއްގެ ސަބަބުން، އެ ޑިރެކްޓަރު ހިމެނޭ ކުންފުނިން އެ މުޢާމަލާތަށް ޒިންމާވާންޖެހޭ ޤާނޫނީ އަސާސެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 16)
3. ކުންފުންޏަކީ އެ ކުންފުނީގެ ޑިރެކްޓަރުންނާ ވަކިން އުފެދިފައިވާ ވަކި ޤާނޫނީ ޝަޚުޞެއް ކަމަށްވާތީ، ފައިސާއަކީ ކުންފުނިން ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއެއް ކަމަށް ސާބިތުނުވާއިރު، ޑިރެކްޓަރުންގެ ހައިސިއްޔަތުން ޑިރެކްޓަރުން ޒިންމާކުރުވުމަށް ދަޢުވާ ރައްދުކުރެވޭނެ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 17)
4. ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުން ފައިސަލާކުރަންވާނީ ޚަސްމުން ހުށަހަޅާ ވާޤިޢާތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ފައިސަލާކުރުމަށް އެދިފައިވާ ކަންކަމުގައި ކަމާއި، ޚަސްމުން އެދިފައިނުވާ ކަމެއްގައި ފައިސަލާކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. ޚަސްމުން ފާހަގަނުކުރާ ފާޅުކަންބޮޑު ޤާނޫނީ ކަމެއް ފަނޑިޔާރަށް ފާހަގަކުރެވިއްޖެނަމަ، އެކަމާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމުގެ ކުރިން ޚަސްމުން ދެކޭގޮތް ހޯދައި، ޖަދަލުކޮށް ތައުނުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދޭންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 18)
5. ދަޢުވާގައި އެދިފައިވަނީ ކުންފުނި ނުވަތަ ކުންފުނީގެ ޑިރެކްޓަރުން ޒިންމާކުރުވުމަށް ކަމުގައިވާއިރު، ޑިރެކްޓަރަކު ފަރުދީގޮތުން ޒިންމާވާންޖެހޭތޯ ވާހަކަ ދެކެވި ދިފާޢު ހުށަހެޅުމުގެ އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތު ނުދީ، އޭނާ ފަރުދީގޮތުން ފައިސާއަށް ޒިންމާވާކަމަށް ނިންމުމަކީ ނޭދޭ ކަމެއްގައި ފަރުވާ ނުދިނުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 19–22)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/SC-A/31 ޤަޟިއްޔާ (އަޙްމަދު ޝިޔާޛް އަދި އިތުރު ފަރާތްތަކެއް ވ. ފުރަނަ ހޯލްޑިންގްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
• ހައިކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޢާންމު މަޖިލީހުގެ ނަންބަރު FAM/2021/02 'މައްސަލަބަލާ ފަނޑިޔާރުންގެ މަޖިލިސް އެއްގޮތްކުރުމާބެހޭ އުޞޫލު'
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/SC-A/44 ޤަޟިއްޔާ (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ޝަމްޢީލް ރަޝީދު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/44 ޤަޟިއްޔާ (އިސްމާޢީލް ޝުޖާޢު ވ. ޔޫސުފް ރިޟާ)