Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2021/HC-A/275 · 24 ސެޕްޓެމްބަރު 2023 · ޓެކްސްއާ ބެހޭ

މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ ވ. ސެންކްޗުއަރީ ސޭންޑް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: ޓެކްސް، ވިޔަފާރީގެ ފައިދާއިން ނަގާ ޓެކްސް (ބީ.ޕީ.ޓީ)

ދަށު ކޯޓު: ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލް TAT-CA-B/2019/035

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ގުޅުންހުރި ފަރާތްތަކުން (ޝެއަރހޯލްޑަރުން) ދިން ފައިސާއަކީ ލޯނެއްތޯ ނުވަތަ އިކްއިޓީ ކޮންޓްރިބިއުޝަނެއްތޯއާއި، ވިޔަފާރީގެ ފައިދާއިން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ޤާނޫނުގެ 11 (ހ)(5) ގެ ދަށުން އެ ލޯނުގެ 6% ގެ އިންޓްރެސްޓް އުނިކުރުމުގައި 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) އާއި އެކުގައި ކިޔަންޖެހޭތޯއާއި، 29 (ކ) ތަޠުބީޤުކުރާނެ ގޮތް.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ރިސޯޓު ގަތުމަށް ޝެއަރހޯލްޑަރުންގެ ލޯނު އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން 6% ގެ އިންޓްރެސްޓާއެކު ފައިސާ ނަގައި، އެ އިންޓްރެސްޓް ކުންފުނިތަކުން ޓެކްސް ބިނާކުރާ ފައިދާއިން އުނިކުރިއެވެ. މީރާއިން ކަނޑައެޅީ އެއީ ގުޅުންހުރި ފަރާތްތަކުގެ މުޢާމަލާތެއް، ޙަޤީޤަތުގައި އިކްއިޓީ ކޮންޓްރިބިއުޝަނެއް ކަމަށާއި އިންޓްރެސްޓް ނުކެނޑޭނެ ކަމަށެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: މީރާގެ ނިންމުމަކީ ބީ.ޕީ.ޓީ ޤާނޫނުގެ 11 (ހ)(5) އާއި 29 (ކ) އާ ޚިލާފު ނިންމުމެއްކަމަށާއި، މީރާއިން ކަނޑައެޅި ޓެކްސް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއެއް ނޫންކަމަށާއި، ދައްކާފައިވާނަމަ 60 ދުވަސްތެރޭ އަނބުރާ ދިނުމަށް ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: މީރާއިން ބުނީ މުޢާމަލާތަކީ bona fide ލޯނެއް ނޫން ކަމަށާއި، 11 ވަނަ މާއްދާ 29 (ކ) އާއި އެކު ކިޔަންޖެހޭ ކަމަށާއި، ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ކުންފުނިތަކުގެ މައްޗަށް ކަމަށާއި، ކޮމްޕެރެބިލިޓީ އެނަލިސިސް ހަދަން ނުޖެހޭ ކަމަށާއި، އާމްދަނީން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ޤާނޫނު ރަޖުޢީކޮށް ތަޠުބީޤުކުރި ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: އެއްބަސްވުމުގެ ޝަރުޠުތަކުން ބައިވެރިންގެ ނިޔަތަކީ ލޯނެއްކަން ބުރަވެވޭތީ މުޢާމަލާތަކީ ލޯނެކެވެ. 11 އާއި 29 އެކުގައި ކިޔަންޖެހޭ ނަމަވެސް، 29 (ކ) ތަޠުބީޤުކުރެވޭނީ މީރާއިން ކޮމްޕެރެބިލިޓީ އެނަލިސިސް ފަދަ ގޮތްތަކުން ގުޅުންހުރި ފަރާތްތައް މެނުވީ ނުކުރާނެ މުޢާމަލާތެއްކަން ސާބިތުކޮށްދީގެން ކަމަށްވާއިރު، އެކަން ސާބިތުނުކުރާތީ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ބާޠިލުކުރާނެ ސަބަބެއް ނެތެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ގުޅުންހުރި ފަރާތްތަކުން ދޭ ފައިސާއަކީ ޙަޤީޤަތުގައި ލޯނެއްތޯ ކަނޑައެޅުމުގައި Dixie Dairies Corp v Commissioner ގައިވާ Debt-Equity ޓެސްޓުގެ އުންސުރުތަކަށް ބެލިދާނެއެވެ؛ ނަމަވެސް ކޮންމެ އުންސުރަކަށް އެއް ބުރަދަނެއް ނުދެވޭނެ، ވަކި އުންސުރަކުން ނިންމުން ކަނޑައެޅިގެން ނުދާނެ، އަދި ހުރިހާ އުންސުރެއް ފުރިހަމަވުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ؛ ވަކި އުންސުރެއް މަދުވުމަކީ މުޢާމަލާތެއް ލޯނަކަށް ނުވާނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 18، 21)
  2. ދޭދޭ ފަރުދުންގެ މެދުގައި ހިނގާ ލޯނުގެ މުޢާމަލާތްތަކަށް ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއް ނެތްއިރު، މިފަދަ މުޢާމަލާތެއްގައި ބަލަނީ އެއީ ޞައްޙަ މުޢާމަލާތެއްތޯއެވެ؛ އެއްބަސްވުމުގެ ސުރުޚީ، ލޯނުގެ އަދަދު، ދައްކާ ނިންމަންޖެހޭ ތާރީޚު، އިންޓްރެސްޓް ރޭޓާއި ޑިފޯލްޓްވުމުން ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތް ބަޔާންވެފައިވާ ޙާލަތުގައި، ބައިވެރިންގެ ނިޔަތަކީ ލޯނުގެ މުޢާމަލާތެއް ކުރުންކަމަށް ބުރަވެވޭނަމަ އެއީ ލޯނުގެ މުޢާމަލާތެއްކަމުގައި ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 22-23)
  3. ވިޔަފާރީގެ ފައިދާއިން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ޤާނޫނުގެ 11 (ހ)(5) ގެ ދަށުން، މީރާއިން ޤަބޫލުކުރާ ބޭންކަކަށް ނުވަތަ މާލީ އިދާރާއަކަށް ދައްކާ އިންޓްރެސްޓް އެއްކޮށް އުނިކުރެވޭނެއެވެ؛ އެހެން ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި ހިނގާ މުޢާމަލާތްތަކުގައި އަހަރަކު 6% އާ ހަމައަށް އިންޓްރެސްޓް އުނިކުރެވޭނެއެވެ؛ އެ މާއްދާއަކީ ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުގެ މަންފާގައި އޮތް މާއްދާއެކެވެ. (ޕެރ. 15، 26، 30)
  4. ޤާނޫނެއް ކިޔަންވާނީ އެއް ރޮއްޖަކުން ވިޔެފައިވާ އެކަތިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި، މުޅި ޤާނޫނުގެ ސިޔާސަތާއި މަޤްސަދުގެ އިމުގެ ތެރޭގައެވެ؛ ޓެކުހާބެހޭ ޤާނޫނުތަކުގެ ސިޔާސަތަކީ ޓެކްސް ނެގުމެވެ. އެހެންކަމުން، ނާޖާއިޒް ގޮތުގައި 11 ވަނަ މާއްދާގެ މަންފާ ނުހިފުމަށްޓަކައި 11 ވަނަ މާއްދާއާއި 29 ވަނަ މާއްދާ (ޓެކްސް ދެއްކުމުން އެއްކިބާވުން ހުއްޓުވުމުގެ ބާބު) ކިޔަންޖެހޭނީ އެކުއެކީގައެވެ. (ޕެރ. 29-31)
  5. 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) މައްސަލައަކަށް ތަޠުބީޤުކުރެވޭނީ، އެ މުޢާމަލާތަކީ ގުޅުންހުރި ފަރާތްތައް މެނުވީ ނުކުރާނެ ފަދަ މުޢާމަލާތެއްކަން މީރާއަށް ސާބިތުކޮށްދެވިއްޖެނަމައެވެ؛ އެކަން ސާބިތުކޮށްނުދޭހާ ހިނދަކު ޓެކުހާބެހޭ ޤާނޫނުން ޚަސްމަކަށް ލިބެންއޮތް މަންފާ ހަނިނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 32)
  6. މުޢާމަލާތެއް 29 (ބ) ގައިވާ "އާމްސް ލެންތް ޓާރމްސް" އާ އެއްގޮތަށްތޯ ބެލުމަށް ކޮމްޕެރެބިލިޓީ އެނަލިސިސް، އެންމެ އެކަށީގެންވާ ޓްރާންސްފަރ ޕްރައިސިންގ މެތަޑު ބެލުމާއި، އާމްސް ލެންތް ޓާރމްސްގައިތޯ ބެލުން ކޮންމެހެން ބަލަންޖެހެއެވެ؛ 29 (ކ) ގައި ސީދާ ބަޔާންނުވި ނަމަވެސް، މާއްދާ މުޅިން ކިޔުމުން، 29 (ކ) ގެ ބޭނުމަށް ހަދަންޖެހޭ ޙާލަތުގައި މީރާއިން ކޮމްޕެރެބިލިޓީ އެނަލިސިސް ހަދަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 33، 36)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.