މުސްޢަބް ޢަބްދުﷲ ވ. ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން
ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބަދަލުކޮށް، ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ވަކިކުރިކަމަށް ބަލައި 1,187,666.66ރ. ބަދަލު ދިނުމަށް ކަނޑައެޅި
ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3684/Cv-C/2019
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ދައުލަތުގެ ސިއްރު ލިޔުމެއް ޓުވިޓަރގައި ހާމަކުރިކަމަށް ބުނެ ޕަރމަނަންޓް ސެކްރެޓަރީއެއް ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކާހުރެ ކަމަށް ސާބިތުވޭތޯ؛ މުސާރަ ނުލިބޭގޮތަށް އަނެއްކާވެސް އޮފީހަށް ނުކުތުން މަނާކުރުން ޤާނޫނީތޯ؛ އަދި ލިބިދޭންޖެހޭ ބަދަލު.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިކަމަށް ބުނާ މައްސަލައެއްގެ އިސްތިއުނާފުގައި ހައިކޯޓުން ބަލަންޖެހޭނީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ޗިޓުގައި ވަކިކުރި ސަބަބުކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންތައްތަކަށެވެ. (ޕެރ. 11)
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްގެ މައްޗަށްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެވެ؛ ސިވިލް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފެއްގެ މައްސަލާގައި މި ޒިންމާ އުފުލަންޖެހެނީ ދައުލަތުންނެވެ. (ޕެރ. 15)
- ހާމަކުރިކަމަށް ބުނާ ސިއްރު މަޢުލޫމާތަކީ ކޮބައިކަން ދައުލަތުން ހާމަކޮށް ސާބިތުކޮށްނުދޭ ޙާލަތެއްގައި، އަދި ހާމަކުރި ލިޔުމަކީ ސަރުކާރުގެ އެއް އިދާރާއަކުން އަނެއް އިދާރާއަކަށް ފޮނުވި ލިޔުމެއްކަން ސާބިތުނުވާ ޙާލަތެއްގައި، މުވައްޒަފަކު ދައުލަތުގެ ސިއްރު މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރިކަމަށް ނުބެލޭނެއެވެ؛ އެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ވަކިކުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްގެ މައްޗަށް ވަކިކުރުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 16-17)
- ހާމަކުރިކަމަށް ބުނާ ލިޔުމަކީ ކޮބައިކަން އެނގޭނެ ހެއްކެއް ހުށަނާޅާ ހުރެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ ރަނގަޅަށްކަމަށް ދަށު ކޯޓުން ނިންމުމަކީ ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 18-19)
- މުސާރަ ލިބޭގޮތަށް ނުވަތަ ނުލިބޭގޮތަށް އޮފީހަށް ނުކުތުން މަނާކުރުމަކީ މުވައްޒަފުގެ އަބުރަށާއި ކަރާމާތަށް އަސަރުކުރާ ކަމަކަށްވާތީ ކޮންމެހެން ބޭނުންވެގެން މެނުވީ ނާޅާ ފިޔަވަޅެކެވެ؛ ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤަވާޢިދުގައި އެހެން ގޮތެއް ނުބުނާހިނދު އެ ފިޔަވަޅުގައި ބެހެއްޓޭނީ އެންމެ ގިނަވެގެން 30 ދުވަހެވެ. ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ބުނެނުދީ ތަކުރާރުކޮށް މުސާރަ ނުލިބޭގޮތަށް އޮފީހަށް ނުކުތުން މަނާކުރުމަކީ ޤަވާޢިދުގެ 27 ވަނަ ޗެޕްޓަރާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 22-23)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2014/SC-A/27 އަދި 2018/SC-A/49 ގައި ކަނޑައެޅިގެންވާ ގޮތުން، ސިވިލް ސަރވިސް ހިމެނޭގޮތުން ހުރިހާ މުވައްޒަފުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެވެ؛ ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނޫންނަމަ، ސުވާލުކޮށް ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވިޔަސް މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 24-26)
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ބަދަލުގެ މިންވަރު ކަނޑައަޅަންވާނީ އެކަށީގެންވާ ޢަދުލުވެރި ޢަދަދަކަށް، މުވައްޒަފަށް ސީދާ ލިބުނު ގެއްލުމާއި ވަކިކުރުމަށް މުވައްޒަފުގެ ޢަމަލުން ހިއްސާވި މިންވަރަށް ރިޢާޔަތްކޮށެވެ؛ ވަޒީފާ ރުޖޫޢަކޮށްދިނުމަށް އެދިފައި ނުވާއިރު އަދި މަޤާމަށް އެހެން މީހަކު ޢައްޔަންކޮށްފައިވާއިރު ދެވެން އޮތް ޙައްލަކީ ބަދަލު ދިނުމެވެ. (ޕެރ. 27-29)
- މި މައްސަލާގައި ބަދަލު ކަނޑައެޅީ، މުސާރަ ނުލިބޭގޮތަށް އޮފީހަށް ނުކުތުން މަނާކުރި މުއްދަތުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތާއި، ވަކިކުރި ތާރީޚުން ފެށިގެން ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވާ ތާރީޚާ ހަމައަށް ލިބެންޖެހޭ މުސާރައެވެ. (ޕެރ. 30-31)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 24/76 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2007 (ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނު) ގެ 57 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ 2 ވަނަ ނަންބަރު
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2007 (ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤަވާޢިދު 2014 ގެ 27 ވަނަ ޗެޕްޓަރު (257 ވަނަ މާއްދާ، 258 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ))
- ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤަވާޢިދު 2014 ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ، 30 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)، 271 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)، 289 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 37 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/SC-A/27 (އިސްމާޢީލް މަސްޢޫދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފައިނޭންސް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/SC-A/49 (މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް ވ. ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން)
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.